इरानका सडकहरूमा पुनः प्रदर्शन... र ठूलो विस्फोट अनिवार्य रूपमा आउँदैछ!

-طوابير البنزين تفيض... وقاليباف يقر بألم الحصار... والشارع تحت وطأة نقص السلع وانهيار الريال وارتفاع التضخم

واشنطن، طهران، عواصم - وكالات: في مؤشر جديد على تصاعد الضغوط الاقتصادية والاجتماعية التي تواجهها طهران، بالتزامن مع تدهور قيمة العملة وارتفاع التضخم وتفاقم المخاوف من نقص السلع الأساسية، عمت الاحتجاجات العمالية والتحركات الشعبية عدداً من المناطق الإيرانية، منذرة بانفجار كبير قد تحمله الأيام المقبلة، حيث كشفت صحيفة "وول ستريت جورنال" الأميركية أن عمالاً في قطاعات حيوية، بينها النفط والغاز والصلب والتعليم، شاركوا في احتجاجات على خلفية فقدان الوظائف وتأخر الأجور وتدهور الظروف المعيشية، فيما تتزامن هذه التحركات مع موجة من الإقبال على شراء وتخزين الوقود والمواد الغذائية خشية تفاقم النقص وفرض قيود على التوزيع، مشيرة إلى أن الضغوط الاقتصادية ازدادت حدة بفعل الحرب والعقوبات الأميركية والحصار البحري المفروض على إيران، في وقت تراجعت فيه القدرة الشرائية للإيرانيين إلى مستويات متدنية ووصل سعر الدولار إلى نحو مليوني ريال إيراني، في انعكاس حاد لتدهور العملة المحلية.

وفيما توعّدت الولايات المتحدة مجدداً اليوم، بتشديد العقوبات الاقتصادية على إيران للدفع بالنظام إلى الانهيار، قالت "وول ستريت جورنال" إن مظاهر القلق لم تقتصر على العاصمة طهران، بل امتدت إلى مدن ومناطق أخرى، حيث بات السكان يسعون إلى تأمين احتياجاتهم الأساسية تحسباً لاضطرابات جديدة في الإمدادات، بينما تواجه البلاد أضراراً لحقت ببعض منشآت التكرير وتراجعاً في الواردات، وبحسب الصحيفة، فإن حالة القلق الاقتصادي لا تعكس بالضرورة نقصاً فعلياً فورياً في جميع السلع، بقدر ما تعكس تراجع الثقة في قدرة الاقتصاد على توفير الاحتياجات بصورة مستقرة، الأمر الذي يدفع المواطنين إلى تخزين الوقود والغذاء ويزيد الضغط على الأسواق، فيما تأتي الاحتجاجات في وقت تواجه فيه الحكومة الإيرانية ضغوطاً متزايدة من الداخل والخارج، فبينما يدفع تشديد العقوبات الأميركية نحو خنق مصادر الإيرادات وتقليص قدرة إيران على الوصول إلى النظام المالي العالمي، يواجه الاقتصاد المحلي بالفعل آثار سنوات من العقوبات والتضخم وانخفاض قيمة العملة. وترى الصحيفة أن تزايد الضغوط المعيشية قد يفرض على القيادة الإيرانية خيارات أكثر صعوبة، خصوصاً مع استمرار الحرب وتراجع النشاط الاقتصادي.

وفي المقابل، لا تزال قدرة النظام على احتواء الاحتجاجات قائمة، مستفيداً من أدوات أمنية واسعة وخبرة طويلة في التعامل مع موجات الاحتجاج، مشيرة إلى أن بعض المسؤولين الإيرانيين بدأوا يدفعون باتجاه التركيز على إنعاش الاقتصاد وإنهاء الحرب، في مقابل تيار أكثر تشدداً يتمسك بمواصلة المواجهة والسيطرة على مضيق هرمز، ويأتي ذلك وسط رهان أميركي على أن يؤدي تصاعد الضغط الاقتصادي والاجتماعي إلى دفع طهران نحو العودة إلى المحادثات، غير أن محللين يحذرون من أن الضغوط الاقتصادية، رغم تأثيرها المتزايد على حياة الإيرانيين، لا تضمن بالضرورة تغييراً سريعاً في سلوك النظام الذي سبق أن تمكن من الصمود أمام موجات طويلة من العقوبات والأزمات.

अमेरिकी राष्ट्रपति कार्यालयले इरानको अर्थतन्त्र विघटनको अवस्थामा रहेको र भयानक परिस्थितिबाट गुज्रिरहेको पुनः पुष्टि गर्दै, इरानमाथिको समुद्री नाकाबन्दीले ठूलो सफलता हासिल गरिरहेको बताएको छ। यसैबीच, इरानको सरकारले वर्षौंदेखि लागू हुँदै आएका इन्धनको बोनस (रेशन) घटाउने योजना घोषणा गरेपछि, गत केही दिनहरूमा इरानका इन्धन पम्पहरूमा सवारी साधनहरूको लामो लाइन लागेको थियो। राजधानी तेहरान सहित अन्य धेरै क्षेत्रहरूमा इन्धन पम्पहरू अगाडि लामो लाइनमा सवारी साधनहरू प्रतीक्षामा देखिए, जहाँ केही पम्पहरू बन्द भएको र अन्यहरूमा इन्धनको भण्डार खाली भएको चर्चा भइरहेको थियो। तेहरानमा, मूल्य वृद्धि वा बोनस प्रणाली कडा बनाउने आशंकाका कारण नागरिकहरू इन्धन पम्पहरूतर्फ आकर्षित भए, जसले गर्दा मागमा अचानक वृद्धि भएको थियो। केही पम्पहरूले प्रत्येक सवारी साधनले पाउने इन्धनको मात्रामा प्रतिबन्ध लगाएका थिए भने अन्य पम्पहरूले आफ्नो भण्डार खाली भएपछि काम बन्द गरेका थिए। करज, मशहद र अन्य सहरहरूमा, रिपोर्टहरू र नागरिकहरूको साक्ष्यले इन्धन पाउन गाह्रो भएको र लामो लाइन लागेको बताएका छन्। इरानको पूर्वोत्तरमा रहेको खोरासान-ए जुनूब (दक्षिणी खोरासान) बाट प्राप्त जानकारीले भारी सवारी साधनहरूका लागि डिजेल पाउन थप कठिनाइहरू रहेको संकेत गरेको छ। यी घटनाहरूले मागको मात्रा र बिक्री वितरण नेटवर्कको क्षमता बीचको खाडल बढ्दै गएको प्रतिबिम्बित गर्दछ।

अमेरिकी नाकाबन्दीको पीडादायी प्रभावलाई स्वीकार्ने यो एउटा स्वीकृति हो, यद्यपि इरानी अधिकारीहरूले गत केही समयमा देशले प्रतिबन्धहरूलाई सामान्य मान्दै आएको र यो नयाँ कुरा नभएको जोड दिँदै आएका थिए। नयाँ विरोध प्रदर्शनको लहरको आशंका बढ्दै गएका बेला, विशेष गरी सन् २०१९ मा इन्धनको मूल्यमा अचानक वृद्धिले तेहरान सहित करिब सय सहरहरूमा फैलिएको विरोध प्रदर्शनलाई जन्म दिएको थियो, जसमा दसौं मानिसहरूको मृत्यु भएको थियो। यस्तो अवस्थामा इरानी अधिकारीहरूले सरकारको समर्थन र एकताको आह्वान गरेका छन्। इरानको संसदका अध्यक्ष र तेहरानका प्रमुख वार्ताकार मोहम्मद बाघेर कालिबाफले इरानले व्यापक आर्थिक युद्ध लडिरहेको दाबी गर्दै, सरकारको प्रयास र जनताको धैर्यताले देशले आफ्ना प्रतिद्वन्द्वीहरूलाई पराजित गर्ने विश्वास व्यक्त गरे। संसदमा आफ्नो भाषणमा, कालिबाफले युद्धका प्रभावहरू र देशमा बढ्दो बाह्य दबाबका बीच, सरकारले जीवनस्तर सुधार, खरिद क्षमता बढाउने, युवाहरूका लागि रोजगारीका अवसरहरू सिर्जना गर्ने र आर्थिक सुरक्षा सुनिश्चित गर्नेलाई आफ्नो प्राथमिकताको शीर्षमा राख्नुपर्ने जोड दिए। उनले तेहरानका प्रतिद्वन्द्वीहरूले इरानका आन्तरिक विभाजन र स्थानीय क्षमताहरूमा पतन ल्याउलाई आफ्ना लक्ष्यहरू मध्ये एकको रूपमा लिएको दाबी गरे। अर्कोतर्फ, इरानका उपराष्ट्रपति मोहम्मद जफर काइम-बानाहले अमेरिकाले इरानका बन्दरगाहहरूमा लगाएको समुद्री नाकाबन्दीले इन्धन आयात गर्न रोक्दै आएको स्वीकार गरे, जबकि स्थानीय उत्पादनले माग पूरा गर्न पर्याप्त छैन। इरानको सरकारी समाचार एजेन्सी 'इरना' ले काइम-बानाहलाई उद्धृत गर्दै भनेको छ कि इन्धनको उत्पादन पर्याप्त छैन र अमेरिकी समुद्री नाकाबन्दीका कारण हामीले आयात गर्न सक्दैनौं।