बाब-उल-मन्दब 'अपदस्त'

समयको लागि ठाउँ

यहाँ धेरै हेरचाहकर्ताहरू छन् जो विश्वव्यापी रूपमा महत्त्वपूर्ण यो दर्राको निगरानी र सुरक्षा गर्छन्, तर दुर्भाग्यवश, यी हेरचाहकर्ताहरूले मन्दब दर्राको ढोका कसले खोले भन्ने पहिचान गर्न सक्दैनन्।

मन्दब दर्रा र त्यसतर्फ हेर्ने द्वीपहरू वरिपरिका विभिन्न सैन्य अड्डाहरू बारम्बार आक्रमण, आक्रमणकारी उतराइ र कब्जाको सामना गर्दै आएका छन्, तर हेरचाहकर्ताहरू निरीक्षक मात्र बनेर बसेका छन् र विश्वव्यापी रूपमा महत्त्वपूर्ण यो दर्राबाट जोखिम हटाउन असमर्थ छन्। यो दर्रा पूर्व र पश्चिमलाई जोड्ने, विश्वलाई महत्त्वपूर्ण मार्गहरू, सागरहरू, महासागरहरू र महादेशहरूसँग जोड्ने एक प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय मार्ग हो, र यो विश्व अर्थव्यवस्थाको आयको प्रमुख स्रोत हो। यसको दुवै तिर भारी लोडिङ, अनलोडिङ र गोदामहरूका लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण बन्दरगाहहरू अवस्थित छन्।

तथापि, सबै कुराको बावजुद मन्दब दर्राको ढोका खोलिएको देखिन्छ। के संयुक्त राष्ट्रसंघको सुरक्षा परिषदले हस्तक्षेप गरी यसलाई लुटपाट र तस्कर समूहहरू, समुद्री डाकुहरू र तस्करीबाट सुरक्षा प्रदान गर्नेछ?

यस ढोकाको पूर्ण रूपमा खुला अवस्थाले भूमि, समुद्र र आकाशबाट सक्षम सुरक्षाको आवश्यकता पुर्याउँछ, जसले यो संकीर्ण र राजनीतिक गहिरो टकरावका कारण खोलिएको दर्राबाट प्रवेश र निस्कने क्रमको निगरानी गर्नेछ। यो टकरावले यस दर्रालाई आफ्नो अधिकारमा राख्न प्रतिस्पर्धा गरिरहेका सबै पक्षहरू र देशहरूबीचको प्रतिस्पर्धालाई अझ बढावा दिएको छ।

हो, मन्दब दर्रा भविष्यमा विवादको क्षेत्र बन्न नदिन र यस दर्राको चाबी र तालाको दाबी गर्नेहरू आउन नदिन अन्तर्राष्ट्रिय संयुक्त राष्ट्रसंघीय सुरक्षाको आवश्यकता छ।

समुद्री कानून निश्चित रूपमा यस महत्त्वपूर्ण दर्राको रक्षक हो, तर के हामी केवल यस कानूनमा सीमित रहनेछौं, वा मन्दब दर्रा र यसै शैलीका विश्वव्यापी समुद्री जलडमरुहरू, जस्तै हर्मज जलडमरु, जिब्राल्टर जलडमरु र अन्य सबै समुद्री जलडमरुहरूको सुरक्षाका लागि अन्य विकल्पहरू खोज्नेछौं?

हामी मन्दब दर्राका पत्रहरू निष्कर्षमा पुर्याउन र फेरि ढोका खोल्ने प्रयासहरूबाट उत्पन्न भएको प्रत्येक कमजोरीको मर्मत र मरम्मत सुरु गर्नको लागि प्रतीक्षामा छौं, जसरी इब्राहिम अल-अशरमले ५२५-५३३ ईस्वीमा धू नुवास हिम्यारी शासन उन्मूलन गर्न यो दर्रालाई भेद गरेका थिए।

कुवेती लेखक