खलीज देशका राजनैतिक स्रोतहरूले 'अल-सियासा' लाई बताए अनुसार: लुब्नानको सेनालाई समर्थन गर्न सउदी र कतारबीच समन्वय

बेन फरहान र अल-खालिफी बेइरुतमा... रोमको वार्तालाई निराशाले घेरेको छ

बेइरुत – “अल-सियासा” – उमर अल-बर्दानले लेखेका छन्:

खलीफिया प्रयासहरूको अन्तर्गत लेबनानका आन्तरिक र बाह्य विषयवस्तुहरूमा राष्ट्रिय धारणालाई एकरूप बनाउने लक्ष्य राख्दै, सउदी राजकुमार यजिद इब्न फरहान र कतारका विशेष राजदूत मोहम्मद इब्न अल-रहमान अल-खालिफी बेइरुत आउने अपेक्षा गरिएको छ। यी दुई भ्रमणहरू सउदी अरब र दोहाको लेबनानमा संकट समाधानका लागि समझदारीपूर्ण दृष्टिकोण खोज्ने र राजनीतिक घटकहरू बीचका विवादहरू, विशेष गरी इजरायलसँगको वार्ता सम्बन्धी विषयलाई पार गर्नका प्रयासहरूसँग जोडिएका छन्। सउदी स्रोतहरूले “अल-सियासा” लाई बताए अनुसार, बेन फरहान र अल-खालिफीको भ्रमणअघि नै सउदी-कतारी समन्वय भइसकेको छ, जसको उद्देश्य लेबनानीहरू बीच विवादको विषय बनेका बाँकी रहेका विषयहरू समाधान गर्ने दृष्टिकोण एकरूप बनाउनु हो। स्रोतहरूले जोड दिएका छन् कि लेबनानी सेनालाई समर्थन गर्ने विषय सउदी र कतारी अधिकारीहरूले लेबनानी राजनीतिक नेतृत्वसँग गर्ने वार्ताको मुख्य एजेन्डा हुनेछ।

अहिले लेबनान र इजरायल बीचको सातौं वार्ता चक्र अगस्ट ४ देखि ६ सम्म हुने अपेक्षा गरिएको छ, जुन प्रयोगात्मक चरणको अर्को चरणमा केन्द्रित छ। तथापि, इजरायली सेनाले वार्ता सुरु हुनु तीन दिन अघि नै शनिबार भएको विस्फोटको लहरमार्फत वार्तालाई अगाडि बढाउन खोज्यो, जसको शक्ति भूकम्पजस्तै थियो। यसले लेबनानी राष्ट्रपति जोसेफ अउनलाई चेतावनी दिन बाध्य पार्यो कि विस्फोटहरू जारी रहँदा वार्ता प्रक्रिया नै खतरामा पर्छ। अर्कोतर्फ, लेबनानी संसद्का अध्यक्ष नबिह ब्रिरीको भ्रमणपछि उनले राष्ट्रपति अउनलाई भनेका कुराहरू सार्वजनिक भए: “म र राष्ट्रपति हामी दुवैलाई थाहा छ कि ढाँचा सम्झौता (Framework Agreement) टुटेको छ।” लेबनानी प्रतिनिधिमण्डलले विस्फोटहरू रोक्न र प्रयोगात्मक क्षेत्रहरू विस्तार गर्न जोड दिने अपेक्षा गरिएको छ, जबकि इजरायली स्रोतहरूले इजरायली सेनाले लेबनानका कुनै पनि अतिरिक्त क्षेत्रहरूबाट फिर्ता ननेलिने जानकारी दिएका छन्। यसैबीच, लेबनानले आफ्नो वार्ता प्रतिनिधिमण्डलमा थप विशेषज्ञहरू समावेश गरेको छ, किनकि वार्ताको एजेन्डामा राजनीतिक, सैन्य र आर्थिक विषयहरू समावेश गर्ने निर्णय भएको छ।

सूचनाहरू अनुसार, लेबनानी प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व राजदूत साइमोन करमले गर्नेछन्। अमेरिकामा लेबनानी राजदूत नद्या हामादा मउउज सैन्य प्रतिनिधिमण्डलसँग सहभागी हुनेछन्, जसमा छजना अधिकारीहरू समावेश हुनेछन्। सीमा रेखा चिन्ह्याउने विषयमा, वकिल अन्तोन सफिर र विशेषज्ञ नजीब मसीही, साथै खازन परिवारका एक लेबनानी सेना अधिकारीले प्रतिनिधिमण्डलमा सामेल हुनेछन्। यी व्यक्तित्वहरूको सहभागिताले सीमा चिन्ह्याउने विषयमा छलफल गर्न विशेषज्ञहरू छनोट गर्ने लेबनानको प्रयासलाई दर्शाउँछ, जसमध्ये केही पहिले नै समुद्री सीमा चिन्ह्याउने वार्तामा सहभागी भइसकेका छन्। यस कदमले प्रतिनिधिमण्डलको प्राविधिक र कानूनी पक्षलाई बलियो बनाउने लक्ष्य राख्दछ, किनकि अमेरिकाले सीमा रेखा चिन्ह्याउने विषयलाई आगामी वार्ताका प्रमुख एजेन्डाहरू मध्ये एक बनाउने प्रवृत्ति देखाएको छ। वाशिंगटनले रोमको वार्तामा विस्तारित प्रतिनिधिमण्डल पठाउने योजना बनाएको छ र लेबनानलाई राजनीतिक-दूतावासी, सैन्य र नागरिक तथा सैन्य विशेषज्ञहरू समावेश गर्ने समान प्रकारको प्रतिनिधिमण्डल गठन गर्न अनुरोध गरेको छ। वार्ताले सीमा रेखा चिन्ह्याउने विषयका साथै लेबनानको दक्षिणी क्षेत्रसँग सम्बन्धित सुरक्षा र आर्थिक विषयहरू पनि छलफल गर्नेछ, जसले वार्ताको दायरा विस्तार गर्ने र यसलाई केवल सैन्य पक्षमा सीमित नराख्ने प्रयास गर्नेछ।

नेपाली अनुवाद:

बातचीतको चरण पूरा हुन लाग्दा, लेबनानका राष्ट्रपति अउनले लेबनानको सेना अन्य संस्थाहरूजस्तो नभई, लेबनानको एकता, सार्वभौमसत्ता र स्वतन्त्रताको एकमात्र ग्यारेन्टर भएको जोड दिए। सेनाको स्थापनाको अवसरमा उनले भने, "अबको समय हो—हामी सबैले संवैधानिक र राष्ट्रिय सत्यलाई स्थापित गर्नुपर्छ कि राज्यको वैधता बाहिर कुनै हतियारको वैधता हुँदैन, र देशको रक्षा गर्न सक्ने एकमात्र राष्ट्रिय सेना हो जुन सबै लेबनानीहरूलाई, तिनीहरूका क्षेत्र, समुदाय र राजनीतिक पहिचान भएर पनि एकताबद्ध रूपमा प्रतिनिधित्व गर्दछ। सेना मात्रै राज्यको एकमात्र सैनिक शाखाको रूपमा निर्णय गर्ने, शक्ति राख्ने र वैधता प्राप्त गर्ने अधिकार राख्छ, र यही हामी निरन्तरताका साथ, कदम कदम अगाडि बढ्दैछौं, सामुदायिक सहअस्तित्वको सुरक्षा र देशको स्थिरताको लागि।"

उहाँले थपे, "दक्षिणमा, जहाँ हाम्रो सेनाले त्याग र प्रतिरोधका सबैभन्दा उत्कृष्ट पृष्ठहरू लेखेका छन्, प्रत्येक इजरायली फौज खाली गर्दा सेनाको जिम्मेवारी दोब्बर हुँदै जान्छ। अर्को चरणमा दक्षिणी सीमाभरि पूर्ण रूपमा सैन्य इकाइहरूको तैनाती र राज्यको अधिकारको एकमात्र प्रयोग आवश्यक छ, जसले विश्वलाई देखाउनेछ कि लेबनानले आफ्नो सेनाको मात्र शक्तिसँगै आफ्नो सार्वभौमसत्ताको रक्षा गर्न र यो संवेदनशील क्षेत्रको सुरक्षा नियन्त्रण गर्न सक्छ, ताकि त्यहाँका बासिन्दालाई सुरक्षित रूपमा आफ्नो गाउँ र बस्तीमा फर्काउन सकियोस्।"

लेबनानका राष्ट्रपति अउनले समर्थनकर्ता देशहरू र अन्तर्राष्ट्रिय समुदायलाई आफ्नो जिम्मेवारी पूरा गर्न र इजरायली उल्लंघनहरू अन्त्य गर्न आह्वान गरे, जसले कूटनीतिक प्रक्रियामा अगाडि बढ्ने अवसरहरूलाई खतरा पुर्याउँदै दक्षिण क्षेत्रको सुरक्षा र स्थिरतालाई कमजोर बनाउँदै आएको छ। उनले कलआत अल-शिकफमा भएको ठूला विस्फोटहरूलाई गम्भीर उग्रता र प्रतिबद्धताको स्पष्ट उल्लंघनको रूपमा वर्णन गरे, जसले त्रिपक्षीय ढाँचा सम्झौता अनुसार सुरु भएको प्रक्रियालाई प्रत्यक्ष खतरा पुर्याएको छ। उहाँले यी आक्रमणहरूको समय रोममा तय भएको बैठकको पूर्वसन्ध्यामा भएकोले यसले नकारात्मक सन्देश पठाएको र अन्तर्राष्ट्रिय स्थिरता स्थापित गर्ने प्रयासहरूलाई कमजोर पारेको बताए। उहाँले पुनः समर्थनकर्ता देशहरू र अन्तर्राष्ट्रिय समुदायलाई आफ्नो जिम्मेवारी पूरा गर्न र दक्षिणी लेबनानमा कूटनीतिक प्रक्रियाको अगाडि बढ्ने अवसरहरूलाई खतरा पुर्याउने र सुरक्षा तथा स्थिरतालाई कमजोर पार्ने उल्लंघनहरू अन्त्य गर्न आह्वान गरे।