अध्ययन: आजका तरकारीहरूले १९६० को दशकको तुलनामा आधा पोषण मूल्य मात्र प्रदान गर्छन्

नयाँ अध्ययनले फलफूल र तरकारीहरूको पोषण मूल्य गत सय वर्षको छ दशकदेखि ५० प्रतिशतसम्म घटेको देखाएको छ, जसको मुख्य कारण माटोको गुणस्तरमा भएको गिरावट हो।

‘डिप साइन्स भेन्चर्स’ (Deep Science Ventures) को शोधकर्ताहरूले पाए अनुसार, पोटासियम, म्याग्नेसियम र तामा जस्ता खनिज तत्वहरूको त्यही मात्रा प्राप्त गर्न मानिसले अहिले ६० वर्षअघि भन्दा दोब्बर मात्रामा तरकारीहरू खानुपर्छ।

ब्रिटिस सञ्चारमाध्यम ‘द टेलिग्राफ’ले बुधबार प्रकाशित गरेको रिपोर्ट अनुसार, अध्ययनले धेरै किसिमका बालीहरूले आफ्नो केही आवश्यक पोषक तत्वहरूको २० देखि ५० प्रतिशतसम्म गुमाएको देखाएको छ।

कम्पनीका प्रमुख अधिकारी विल समर्सले भने, “६० वर्षसम्म हामीले खाद्य सुरक्षालाई प्रति हेक्टर क्यालोरी र उत्पादन (टनमा) को आधारमा मापन गर्दै आएका छौं।”

पोषक तत्व र भिटामिनहरूको स्तरमा भएको यो गिरावट माटोको गुणस्तरमा भएको गिरावट र बालीहरूको चयनात्मक प्रजनन प्रक्रियाका कारण भएको हो, जसले स्वास्थ्य लाभभन्दा छिटो वृद्धिलाई प्राथमिकता दिएको थियो।

यो परिणाम विशेष गरी १४ प्रतिशत ब्रिटिस नागरिकहरूमा प्रभावकारी हुनेछ, जसले शाकाहारी (साधारण शाकाहारी वा भेगन) आहार अपनाउँछन्।

समर्सले ‘द टेलिग्राफ’सँग कुरा गर्दै भने, “मटर, गाजर र प्याज जस्ता तरकारीहरू पनि यस परिवर्तनबाट प्रभावित भएका छन्।”

यो अवस्थाले दैनिक पाँच वटा फलफूल र तरकारी सेवन गर्ने प्रसिद्ध स्वास्थ्य सल्लाहलाई नवीनीकरण गर्नुपर्ने सम्भावनालाई जन्म दिएको छ, जुन सिफारिस सन् २००३ मा संयुक्त अधिराज्यमा लागू गरिएको थियो।

त्यस्तै, रिपोर्टले तौल घटाउने औषधिहरू सेवन गर्ने व्यक्तिहरू पोषक तत्वको अभावका जोखिममा सबैभन्दा बढी हुन सक्ने संकेत गरेको छ, किनभने यी उपचारहरूले तिनीहरूलाई कम खाना खाने प्रवृत्ति देखाउन सक्छन्।

‘डीप साइंस भेन्चर्स’ नामक संस्थानले अनुमान गरेको छ कि ब्रिटेनमा वजन घटाउने उपचारहरू लिइरहेका पाँच लाख बढी वयस्कहरूमा आवश्यक भिटामिन र खनिजहरूको सेवनमा कमी हुन सक्छ।

खनिजहरूको कमी, जस्तै जस्ता,ले रोग प्रतिरोधात्मक शक्तिलाई कमजोर बनाउन सक्छ, जबकि पोटासियमको स्तर घट्दा स्ट्रोक हुने जोखिम २१ प्रतिशतसम्म बढ्न सक्छ।

यसै सन्दर्भमा, रिपोर्ट तयार गर्न सहभागी ‘मार्क लेनार्ड ट्रस्ट’ को प्रतिनिधि शियान फर्गुसनले भनिन्, “स्वस्थ माटो नै स्वस्थ आहारको आधार हो।”

यो रिपोर्टले माटोको स्वास्थ्य पुनर्स्थापना गर्नु नै पोषक तत्वहरूको घनत्व बढाउन र उत्पादन दरहरू सुधार गर्न सक्ने केही उपायहरू मध्ये एक हो भन्ने स्पष्ट पार्छ।

‘मार्क लेनार्ड ट्रस्ट’ को स्थापना सेन्सबरी परिवारद्वारा गरिएको थियो, जसको उद्देश्यमध्ये कृषिसँग सम्बन्धित परियोजनाहरूलाई वित्त पोषण गर्नु पनि एक हो।

कृषकहरूले गत महिना आफ्नो असन्तुष्टि जनाएका थिए, किनकि २३५ मिलियन पाउन्ड स्टर्लिङको वित्तीय बजेट छ महिनाभित्रै सकिँदा वातावरण अनुकूल कृषिका लागि सरकारले दिने अनुदानहरू नवीकरण गर्न असमर्थ भएका थिए।