मांसपेशी ह्रास बिना चर्बी पोल्ने यौगिकको परीक्षण गर्दै वैज्ञानिकहरू

वैज्ञानिकहरूले मांसपेशी गुमाउनु बिना नै चर्बी जलाउने एक प्रयोगात्मक यौगिकको परीक्षण गरेका छन्, जसले खानाको मात्रा घटाउनु बिना तौल घटाउने एउटा फरक तरिकाको सम्भावनालाई खुला गरेको छ।

क्यालिफोर्निया विश्वविद्यालयका अनुसन्धानकर्ताहरूले गरेका र ‘साइन्स एडभान्स’ (Science Advances) पत्रिकामा प्रकाशित अध्ययनले देखाएको छ कि ‘TOFA’ नामक यौगिक प्राप्त गरेका मुसाहरूले चार हप्तामा औसतन आफ्नो तौलको करिब १८% गुमाएका थिए, जबकि तिनीहरूले खानाको मात्रा वा शारीरिक गतिविधिको स्तरमा कुनै परिवर्तन आएको थिएन।

‘५-टेट्राडेसिलोक्सी-२-फ्युरोइक एसिड’ (5-tetradecyloxy-2-furoic acid) नामले परिचित यो यौगिकलाई १९७० को दशकदेखि नै प्रयोगशाला अनुसन्धानमा प्रयोग गरिँदै आएको छ।

अनुसन्धानकर्ताहरूले पाए कि जीवहरूले गुमाएको तौलको धेरैजसो भाग चर्बीबाट आयो, जबकि तिनीहरूले आफ्नो मांसपेशीको पिण्ड र चर्बी रहित ऊतकहरूलाई ठूलो हदसम्म कायम राखे।

मुसाहरूले कम खाना खाएनन्, बढी हिँडेनन्, र तिनीहरूको शरीरको तापक्रम पनि बढेन।

तथापि, तिनीहरूको ऊर्जा खपतको दर १८% सम्म बढ्यो, जसले संकेत गर्छ कि यो यौगिकले खाना घटाउनु वा गतिविधि बढाउनु पर्नु बिना नै शरीरलाई बढी ऊर्जा प्रयोग गर्न प्रेरित गर्यो।

‘TOFA’ ले एकैसाथ दुईवटा मार्गहरूबाट काम गर्दै जस्तो देखिन्छ: नयाँ चर्बीको उत्पादन घटाउने र कोषिकाहरूलाई चर्बी सोस्न र ऊर्जाका लागि जलाउन मद्दत गर्ने।

तर, ऊर्जा खपतमा भएको पूर्ण वृद्धिलाई व्याख्या गर्ने यान्त्रिकी अझै स्पष्ट छैन।

नतिजाहरू तौल घट्नुमा मात्र सीमित थिएनन्; यौगिक प्राप्त गरेका मुसाहरूमा रगत र कलेजोमा शर्करा, इन्सुलिन र चर्बीको स्तरमा कमी देखियो, साथै ग्लुकोजप्रतिको तिनीहरूको प्रतिक्रियामा सुधार र कलेजोको चर्बीको रोगका केही लक्षणहरूमा कमी आयो।

अनुसन्धानकर्ताहरूले ‘सेमाग्लुटाइड’ (semaglutide) र ‘टिरज़ेपटाइड’ (tirzepatide) नामका दुई औषधिहरूसँगै ‘TOFA’ को कम खुराकको पनि परीक्षण गरे, जुन मुख्यतया भोक घटाउने काम गर्ने तौल घटाउने औषधिहरू हुन्।

प्रत्येक उपचारलाई अलग-अलग प्रयोग गर्दा तुलना गर्दा उपचारहरूको संयोजनले बढी तौल घटाउने र केही चयापचय (metabolic) सूचकहरूमा सुधार ल्यायो, जसले तिनीहरूको काम गर्ने तरिकाहरू एकअर्कासँग मिल्न सक्ने संकेत गर्छ।

अर्को प्रयोगमा, ‘TOFA’ प्राप्त गरेका मुसाहरूले उपचार रोकेपछि पनि लामो समयसम्म आफ्नो तौल कायम राखे, जबकि ‘सेमाग्लुटाइड’ प्राप्त गरेका मुसाहरूले आफ्नो तौल छिटो फिर्ता पाए र तिनीहरूले खानाको मात्रा बढाए।

तर, नतिजाहरू अझै प्रारम्भिक छन्, किनकि परीक्षणहरू केवल सीमित संख्यामा नर मुसाहरूमा गरिएका थिए र यो यौगिकको मानवहरूमा परीक्षण अहिलेसम्म गरिएको छैन। त्यसैले, यसको प्रभावकारिता, सुरक्षा र उपयुक्त खुराक अझै अज्ञात छ।

अध्ययन अनुसार, अनुसन्धानकर्ताहरूले मानवहरूमा नैदानिक परीक्षणहरूमा जानु अघि ठूला जनावरहरूमा थप विषाक्तता र प्रभावकारिताका परीक्षणहरू गर्ने योजना बनाएका छन्।