नासाले ब्रह्माण्डप्रति आफ्नो सबैभन्दा ठूलो नजर राखेको छ

तीन दशकभन्दा बढी समयपछि, जसमा हबल टेलिस्कोपले ब्रह्माण्डप्रतिको हाम्रो दृष्टिकोण परिवर्तन गर्यो, र जेम्स वेब टेलिस्कोपले ग्यालेक्सीहरूको उत्पत्तिको सबैभन्दा प्राचीन चरणहरूमाझ एक सानो खिडकी खोल्‍यो, अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सा 'नासा' ले आफ्नो नयाँ अन्तरिक्ष वेधशाला 'नान्सी ग्रेस रोमान' (Roman Space Telescope) आगामी ३० अगस्टमा प्रक्षेपण गर्न तयारी गरिरहेको छ। यसले बीसौं शताब्दीको नब्बेको दशकदेखि सुरु भएको विशाल अन्तरिक्ष वेधशालाहरूको श्रृंखलाको अर्को चरण बन्नेछ। यो घोषणा नासाको 'गोडार्ड' केन्द्रमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा गरिएको थियो, जहाँ मिशनका अधिकारीहरूले टेलिस्कोप प्रक्षेपणका लागि तयार भएको र यो 'स्पेसएक्स' को 'फाल्कन हेभी' रकेटमा योजनाबद्ध मितिभन्दा ९ महिना अगाडि नै प्रक्षेपण हुने जानकारी दिए। यो उपलब्धिले परियोजना उच्च दक्षताका साथ अगाडि बढिरहेको देखाउँछ। 'रोमान' परियोजनाको लागत करिब ४ अर्ब डलर छ, र यसले पृथ्वीबाट करिब १.५ मिलियन किलोमिटर टाढा रहेको लग्राञ्ज बिन्दु २ (L2) मा पुग्न आवश्यक हाइड्राजिन इन्धनको ठूलो मात्रा बोक्नेछ। यो क्षेत्र अन्तरिक्ष वेधशालाहरू सञ्चालनका लागि उत्कृष्ट मानिन्छ, किनभने यसले टेलिस्कोपलाई स्थिर तापक्रम कायम राख्न र सौर्य प्यानलले काम गर्न आवश्यक ऊर्जा प्राप्त गर्न सघाउँछ। नासाको गोडार्ड अन्तरिक्ष उडान केन्द्रमा टेलिस्कोप इन्टिग्रेसन र परीक्षण वैज्ञानिक जेरेमी परकिन्सले स्पष्ट पारे कि प्रक्षेपणको करिब १०० दिनपछि अन्तिम कक्षमा प्रवेश गर्नुअघि अन्तरिक्ष यानले धेरै सुधारक चालहरू गर्नेछ। उनले इन्धनको मात्रा कम्तीमा ५ वर्षसम्म मिशन सञ्चालन गर्न पर्याप्त हुने र थप बचत पनि हुने बताए। नासाको गोडार्ड अन्तरिक्ष उडान केन्द्रमा रोमान परियोजनाका प्रमुख वैज्ञानिक जुली म्याकनिरिले भनिन्, 'रोमानसँग हबल जस्तै लगभग समान संवेदनशीलता र दृश्यताको शक्ति छ, तर यसले आकाशलाई धेरै छिटो स्क्यान गर्न सक्छ। हाम्रो ग्यालेक्सी मिल्की वेलाई एक महिनामा अवलोकन गर्न रोमानले लिने समय, यदि हबलले गर्थ्यो भने करिब एउटा शताब्दी लाग्थ्यो।'