आइजेनकोटको शिविरले 'अरब मुद्दा'को चुनौती, नेतान्याहूले एकता सरकारको खेल खेल्दै

राष्ट्रपति इत्सहाक हरज़ोगले भविष्यको सरकार गठन गर्न आइजेनकोटलाई जिम्मेवारी सुम्पने सिफारिसमा सहमति जुटेको बाहेक, बैठकबाट कुनै स्पष्ट नतिजा निस्किएको छैन।

‘च्यानल १४’ ले जनाए अनुसार, विपक्षी दलहरूका नेताहरूले सरकारविरुद्ध एकजुट मोर्चा बनाउने प्रयासमा ठूलो धक्का लागेको छ। समन्वय बैठक एक घण्टाभन्दा कम समयमा नै समाप्त भयो, सहभागीहरू छिटो छरिएर गए र क्यामेराहरू अगाडि साझा उपस्थिति जनाउन वा मिडियालाई बयान दिन टाढा रहिए।

सहभागीहरूले धेरै विषयमा रहेका मतभेदहरूका बावजुद सहमति खोज्ने प्रयास गरे, जहाँ उनिहरू नेतन्याहूलाई सत्ताबाट हटाउनुपर्ने आवश्यकतामा एकमत थिए।

यो बैठक त्यस्तो परिस्थितिको बीचमा भएको छ जहाँ कुनै पनि पक्षले सरकार गठन गर्न आवश्यक संसदीय बहुमत (६१ सिट) प्राप्त गर्न सकेको छैन। नेतन्याहूको पक्षले ५३ सिट प्राप्त गरेको छ भने विपक्षी पक्षले ४८ सिट प्राप्त गरेको छ। अर्कोतर्फ, अरब समूह र एकीकृत सूचीले कुल १२० सिटमध्ये १९ सिट हासिल गरेका छन्।

मुख्य विषय भनेको विपक्षी गठबन्धनले अरब दलहरूलाई सरकारमा भूमिका दिन वा उनिहरूसँग सहकार्य गर्न तयार छ कि छैन भन्ने हो, विशेष गरी यी दलहरू नेतन्याहूलाई सत्ताबाट टाढा राख्न आइजेनकोटलाई समर्थन गर्न तयार देखिएका छन्।

अहिलेसम्म विपक्षी गठबन्धनका अधिकांश सदस्यहरूले अरब दलहरूसँग गठबन्धन गर्न अस्वीकार गरेका छन्, किनकि यस्तो कदमले यहूदी मतदाताहरूको एक भागलाई असन्तुष्ट पार्न सक्छ भन्ने उनीहरूले बुझेका छन्।

यो गठबन्धनको समर्थन गोलानले मात्र गरेका छन्, जबकि लिबरम्यानले यसको कडा विरोध गरेका छन्। आइजेनकोटको दलले यो विकल्पलाई बाहिर राखेको देखिएको छ, तर स्पष्ट रूपमा अस्वीकार गरेको छैन। जबकि बेनेट र लेविदको ‘येश अटिड’ दलको स्थिति अझै स्पष्ट छैन।

यसै सन्दर्भमा, अरब समूह सूचीका अध्यक्ष युसुफ जबारिनले विपक्षी दलहरूले राजनीतिक वास्तविकतालाई स्वीकार गर्नुपर्ने र नेतन्याहूलाई सत्ताबाट हटाउन गम्भीर भएमा अरब सांसदहरूसँग सहकार्य गर्नुपर्ने बताए। उनले विपक्षीसँग कानुन पास गर्न उनिहरूको मत बिना बहुमत नभएको पनि जोड दिए।

उहाँले जोड दिनुभयो कि सहकार्यको अर्थ सरकारमा सहभागिता हुनु आवश्यक छैन, र समानता, अपराध र हिंसाको सामना, घर भत्काउने कार्य, भेदभावपूर्ण नीतिहरू, र बजेटको वितरणमा सुधार जस्ता आफ्नो दलका मुद्दाहरूप्रति उनको दलको दृढता कायमै रहेको उहाँले प्रष्ट पार्नुभयो।

हिजो साँझ, नेतान्याहूले सामाजिक सञ्जालमा आफ्ना खाताहरूमार्फत लामो सन्देश जारी गर्दै “वार्ताप्रति उहाँ खुला छन्” भनेर घोषणा गर्नुभयो, र आफ्नो नेतृत्वमा एक विस्तृत गठबन्धन सरकार गठन गर्न आह्वान गर्नुभयो।

चुनावी अभियानको दौरान चुनावलाई नेतान्याहूविरुद्धको मतदानको रूपमा प्रस्तुत गरेको विपक्षी गठबन्धनले यस पहलको बारेमा कुनै सार्वजनिक प्रतिक्रिया दिएको छैन। इजरायली प्रसारण निकाय ‘कान’ले स्रोतहरूलाई उद्धृत गर्दै जनाए अनुसार, आइजेनकोटले एक बन्द बैठकमा भने कि उहाँ नेतान्याहूको नेतृत्वमा सरकारमा बस्ने छैनन्, तर अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले निमन्त्रणा गरेमा उहाँ सम्मानको लागि उपस्थित हुनेछन्, तथापि उहाँले यो इजरायलको आन्तरिक मामिला भएको र बाह्य हस्तक्षेप रोक्ने कुरामा जोड दिने बताउनुभयो।

परम्परा अनुसार, इजरायली राष्ट्रपतिले दलहरूबाट सबैभन्दा बढी सिफारिस प्राप्त व्यक्तिलाई छनोट गर्छन्, जसमा प्रत्येक दलको संसदीय तौललाई पनि ध्यानमा राखिन्छ।

सञ्चार माध्यमहरूको रिपोर्ट अनुसार, नेतान्याहूका दायाँपन्थी सहयोगी बेत्सेल स्मोट्रिच र इतमार बेन गभिर, र धार्मिक रूपमा अतिवादी शास दलले पनि आगामी हप्ता नै नयाँ सरकार गठनको जिम्मेवारी वर्तमान प्रधानमन्त्रीलाई सुम्पने सिफारिस गर्ने अपेक्षा गरिएको छ, जबसम्म ठूलो आश्चर्यजनक घटना हुँदैन।

हर्ट्जोग र अधिकांश दलका नेताहरूले नयाँ चुनावको आह्वानसम्म लैजाने अडचनको अवस्थाबाट टाढा रहन चाहनुभएको प्रकट पार्नुभयो।

अर्कोतर्फ, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आज घोषणा गर्नुभयो कि उहाँ नेतान्याहूसँग सहमतिमा पुग्नुभएको छ, र वासिङ्टनले यस वर्षको अन्त्यपछि इजरायललाई सैन्य सहायता जारी राख्ने छैन।

फक्स न्युजसँगको अन्तर्वार्तामा ट्रम्पले भन्नुभयो कि अब इजरायललाई यी सहयोगहरूको आवश्यकता छैन, र केही डेमोक्रेट र बायाँपन्थी राजनीतिज्ञहरूले इजरायललाई दिइएको यो अमेरिकी वित्तपोषणलाई रिपब्लिकनहरूको आलोचनाको औचित्यको रूपमा प्रयोग गरिरहेका छन्। उनले थपे, “इजरायललाई पैसा बुझाउने विषयमा, म र बेन्जामिन नेतान्याहूले इजरायललाई प्रतिवर्ष चार अर्ब डलर प्रदान गर्ने विषयमा सहमति जनाएका थियौं, र हामीले केही महिना अघि नै त्यो रोक्ने विषयमा सहमति जनाएका थियौं।”

उनले थपे, “हामीले वास्तवमै यो सहमति गरिसकेका छौं कि यस वर्षको अन्त्यसम्ममा हामी इजरायललाई पैसा बुझाउँदैनौं। अब हामी इजरायललाई सहयोगको आवश्यकता परेमा सहयोग गर्नेछौं।”