वतनको दृष्टिकोण: मनी टेकको पार्श्वमा कुराकानी

मलाई चिन्नेहरूलाई थाहा छ कि म आर्थिक प्रविधि र यसका विविध आयामहरूप्रति आकर्षित छैन; धेरैजसो वित्तीय कारोबारहरूमा म एपहरूको सूचना र चेतावनीहरूभन्दा ‘सिक्काको आवाज’ सुन्नु नै बढी मनपर्छ।

तथापि, म पछिल्लो पाँच वर्षदेखि निरन्तर ‘मनी टेक’ वार्षिक सम्मेलनमा सहभागी हुँदै आएको छु, जसका धेरै कारणहरू छन्। ती मध्ये प्रमुख कारण मेरो ‘अल-जरीदा’ नामक पत्रिकामा कार्यरत हुनु र सम्पादक तथा मेरो ठूलो भाइ र प्रिय सहकर्मी प्रो. यसिर अल-साअदीसँग वार्षिक फोटो खिचाउनु हो।

तर यो वर्षको सम्मेलन धेरै हदसम्म फरक थियो। यसका विषयवस्तुहरूको विस्तार मात्र होइन, बरु क्षेत्रीय युद्धको आर्थिक र लजिस्टिक प्रभाव तथा प्रविधिको विकासका चुनौतीहरूसँग सम्बन्धित व्यापक विषयवस्तुहरूमा छलफल भएकोले पनि थियो। साथै, सम्मेलनमा उपस्थित धेरैजसो दर्शकहरूसँग भएको मित्रवत् पार्श्ववार्ताले पनि यसलाई फरक बनायो।

सम्मेलनको पार्श्वमा मित्रहरू, सहकर्मीहरू, परिचितहरू र ‘सञ्चार माध्यमका स्रोतहरू’सँग भएको छलफलमा सामान्य बाह्य र आन्तरिक अवस्था, भविष्यका चिन्ता, अपेक्षा र भविष्यवाणीहरू—जुन व्यापार, कारोबार र साना तथा मझौला उद्यमहरूमा आधारित भएर आशावादी र निराशावादी बीचमा फरक-फरक थिए—बारेमा कुराकानी भयो।

सम्मेलनको हलमा र पार्श्ववार्तामा मले व्यापारीहरूका विभिन्न वर्गहरूसँग कुराकानी गरें: धनी व्यापारी, उद्यमी, जोखिम लिने व्यक्ति, बजारमा चलाखीपूर्वक कारोबार गर्ने व्यक्ति र कर्मचारीहरू। उनीहरूले यस्ता विषयहरू र कथाहरू साझा गरे, जुन छिटोछर्रै र अस्तव्यस्त हुने फोन कलहरूमा वा संक्षिप्त व्हाट्सएप सन्देशहरूमा बुझाउन गाह्रो हुन्छ, किनभने त्यस्ता माध्यमहरूले विचारलाई अधुरो वा टुटेको रूपमा मात्र पुर्याउन सक्छन्।

कुवेतका अधिकारीहरूले अचानक मौसम परिवर्तन र क्षेत्रमा अर्ध-युद्ध अवस्थाको निरन्तरताको चिन्ता व्यक्त गरेका छन्, जबकि व्यापारीहरूले जोखिमको मापदण्ड बढ्दै गएको गुनासो गरेका छन्, र व्यवसायीहरूले आयात लागत बढ्नु, भाडा बढ्नु, र सरकारी नीतिहरू र व्यवहारिक वास्तविकता बीचको विरोधाभासपूर्ण भनाइहरूले गर्दा कठिनाइहरू झेल्नु परेको छ, साथै कर्मचारीहरूले पनि महिनाभरको खर्च व्यवस्थापन गर्न एकै दिनार पनि पर्याप्त नभएको अनुभव गरिरहेका छन्।

कसले वास्तविकतामा अवसर देख्छन्? र कसले भविष्यका परिवर्तनहरूबाट डराउँछन्? के क्षेत्रीय युद्धले जीवन, काम वा व्यापार र उद्योगका लागि नयाँ वास्तविकता सिर्जना गर्नेछ? त्यो वास्तविकता कस्तो हुनेछ? के यो अझ खराब हुनेछ वा राम्रो? के हालै तीव्र गतिमा लागू भएका नीतिहरू, कानूनहरू र उपायहरूले देशको आर्थिक अवस्थालाई सहयोग गर्नेछन् वा होइन? महँगी, व्यापार गर्न सजिलो हुनु, र अवसरहरूको बारेमा के भनौं?

वास्तवमा, सबै प्रश्नहरूको सन्तोषजनक उत्तर थिएन; बरु, केही प्रश्नहरूको उत्तर विरोधाभासी थिए, जसमा अस्पष्टता र अनिश्चितताको भावना हावी थियो। धेरैजसो उत्तरहरू चिन्ता, आशंका र डरको प्रतिबिम्ब थिए। तथापि, सबैभन्दा आकर्षक कुरा थियो छलफलहरूको पारदर्शिता, संवादहरूको स्पष्टता, र डर व्यक्त गर्ने क्षमता जति नै अरूले आफ्नो सन्तुष्टि र सन्तोष व्यक्त गर्न सक्छन्।

अझै पनि, सामाजिक सञ्जालका सीमाहरू र प्रविधिको स्थिरता बिना ठूलो संख्यामा मानिसहरूलाई प्रत्यक्ष रूपमा भेट्ने विचारको आफ्नै आकर्षण, विश्वसनीयता र पारदर्शिता छ, जब यो विभिन्न वर्गका मानिसहरूबाट सुनिन्छ।