भेनेजुएला आफ्नो मुद्राको मृत्यु चाहन्छ... के अमेरिकी डलरले यसलाई महँगीबाट बचाउन सक्छ?
के कुनै देशले एकमात्र निर्णयद्वारा महँगीको अन्त्य गर्न सक्छ? आफ्नो मुद्राको पूर्ण रूपमा रद्दीकरण गरी त्यसको सट्टामा अमेरिकी डलर अपनाउने? ... यो उनीहरूको हालको छलफलको विषय हो, जहाँ ब्लम्बर्गले नयाँ विधेयकको सूचना दिएको छ, जसले बोलिभारलाई आधिकारिक रूपमा अमेरिकी डलरद्वारा प्रतिस्थापन गर्ने प्रस्ताव राखेको छ।
यो विचार भेनेजुएलालाई पूर्ण रूपमा नयाँ होइन, किनकि वर्षौंदेखि चल्दै आएको महँगी र स्थानीय मुद्रामा विश्वासको ह्रासपछि डलर पहिले नै व्यापक रूपमा प्रयोगमा छ। रिपोर्टका अनुसार, भेनेजुएलाका आधाभन्दा बढी नागरिकहरूले यसको समर्थन गरेका छन्।
तर सबैभन्दा ठूलो परिवर्तन सरकारकै हातमा हुनेछ, जसले मौद्रिक नीतिको एक प्रमुख उपकरण गुमाउनेछ: बजेटको घाटो पूरा गर्न थप मुद्रा जारी गर्ने क्षमता।
डलरतर्फको यो सार्थन मूल्य स्थिरता र मुद्रामा विश्वास पुनर्स्थापनामा मद्दत गर्न सक्छ, किनकि स्थानीय मुद्रा जारी गरेर घाटो पूरा गर्ने सम्भावना हट्छ।
तर यो स्थिरताको लागि ठूलो आर्थिक मूल्य तिर्नुपर्ने हुन्छ।
डलर अपनाउँदा भेनेजुएलाले आफ्नो मौद्रिक नीतिमा नियन्त्रण गुमाउनेछ, संकटको सामना गर्न आफ्नो मुद्राको मूल्य घटाउन सक्ने छैन, र आवश्यक पर्दा बैंकिङ प्रणालीलाई बचाउन नोट छाप्न पनि सक्ने छैन।
यहाँ समीकरण परिवर्तन हुन्छ: राज्यले आफ्नो स्थानीय मुद्रा जारी गर्न सक्ने क्षमताको सट्टा, डलर बाह्य स्रोत वा वास्तविक राजस्वबाट उपलब्ध गराउनुपर्ने हुन्छ।
डलरले एक क्लिकमा अर्थतन्त्र सुधार गर्दैन, र बोलिभारबाट मुक्त हुनु भेनेजुएलाले आफ्नो अर्थतन्त्रका सबै समस्याबाट मुक्त भएकोको संकेत होइन। डलरले तेल उत्पादन स्वतः बढाउँदैन, अकेलै लगानी आकर्षित गर्दैन, र सरकारले तिर्न नसक्ने ऋणको सञ्चय रोक्न पनि सक्दैन।
अर्थात्, डलर अपनाउले मुद्राको समस्या र त्यसमा विश्वास हराउनेसँग सम्बन्धित महँगी समाधान गर्न सफल हुन सक्छ, तर उत्पादन, लगानी र सार्वजनिक वित्तका समस्याहरू अनिवार्य रूपमा समाधान गर्दैन।
यहीमा विरोधाभास छ: भेनेजुएला मूल्यमा विश्वास पुनर्स्थापना गर्न आफ्नो मुद्रा त्याग्न सक्छ, तर यसको सट्टा संकटसँग सामना गर्ने आफ्नो उपकरणहरूको ठूलो हिस्सा गुमाउनेछ।
त्यसैले, भेनेजुएलाको मुद्रा संकट समाधान गर्न डलर उपलब्ध समाधान हो, वा समस्या मुद्राभन्दा धेरै गहिरो छ?
