प्रति १० अर्बमा एक पटक मात्र हुने भौतिक घटनाको खोजीमा ४० वर्ष

सर्न कण त्वरकमा रहेका वैज्ञानिकहरूले ‘बी डी’ नामक कण दुईवटा साना कणहरूमा, जसलाई ‘म्युओन’ भनिन्छ, परिणत हुने अत्यन्तै दुर्लभ घटनाको प्रमाण पत्ता लगाएका छन्। यी म्युओनहरू सामान्य परमाणुहरूमा पाइने इलेक्ट्रोनहरूसँग मिल्दोजुल्दो हुन्छन् तर तिनीहरू भन्दा गह्रौँ हुन्छन् र अत्यन्तै छोटो समयसम्म मात्र अस्तित्वमा रहन्छन्।

सैद्धान्तिक गणनाअनुसार, यो परिणत हुने प्रक्रिया प्रत्येक १० अर्ब पटक यो कणको क्षय हुँदा एक पटक मात्र हुन्छ।

‘एलएचसीबी’ प्रयोग टोलीले गत नोभेम्बर ३ मा ४० वर्षभन्दा बढी समयसम्म चलेको अनुसन्धानपछि यो नतिजा सार्वजनिक गर्यो।

डाटा संकलनको गति ५ गुणा बढाउने गरी गरिएको प्रयोगको अद्यावधिकले, साथै अरू अनेकौं टक्करहरू बीचबाट यस परिणत हुने प्रक्रियाका संकेतहरू छुट्याउन सक्षम बनाउने कृत्रिम बुद्धिमत्ता प्रविधिहरूले यसमा सहयोग पुर्यायो।

यो नतिजा आशाजनक भए तापनि यो अहिलेसम्म निश्चित खोज होइन। हालका प्रमाणहरू यो संकेत वास्तविक हो र सांख्यिकीय संयोग होइन भन्ने कुरा पुष्टि गर्न थप डाटाको आवश्यकता छ।

यस अनुसन्धानको महत्त्व यो हो कि अज्ञात कणहरूले यो दुर्लभ परिणत हुने प्रक्रियाको आवृत्तिलाई प्रभाव पार्न सक्छन्, यद्यपि ती कणहरू प्रत्यक्ष रूपमा सर्न कण त्वरकमा उत्पादन गर्न असम्भव हुन सक्छ। सर्न नामक यो त्वरकले नयाँ कणहरू खोज्न उच्च ऊर्जा क्षेत्रहरूमा कणहरूको टक्कर गराउँछ।

त्यसैले, वैज्ञानिकहरूले आफ्नो हालको सैद्धान्तिक भविष्यवाणीहरूसँग आफूहरूले अवलोकन गरेका कुराहरू तुलना गरेर कणहरू र तिनीहरूको बलहरूलाई बुझ्न खोज्दै छन्।