कारखानाभित्र पढ्नको लागि एउटा घण्टा.. किताबहरू कामको दिनको अंग बन्दै

पोर्चुगलको ब्रागा शहरमा अवस्थित एक औद्योगिक परिसरमा मेशिनहरू र कार्यालयहरूको बीचमा कामदारहरू र व्यवस्थापकहरूले दैनिक एक घण्टा पढाइ वा दर्शन, चित्रकला र नाटकका निःशुल्क कक्षाहरूमा सहभागी हुन बिताउँछन्।

यो परिसर निर्माण, इन्जिनियरिङ, ऊर्जा र सञ्चार क्षेत्रमा कार्यरत ‘डीएसटी’ समूहको मुख्यालय हो, जसमा करिब ५० कम्पनी र चार हजार कर्मचारीहरू छन्। तर, त्यहाँको दृश्य परम्परागत कारखानाको छविभन्दा फरक छ; करिब ४० हजार पुस्तकहरू र १५०० भन्दा बढी कलाकृतिहरू फैलिएका छन् भने भित्ताहरूमा साहित्यिक उद्धरणहरू देख्न सकिन्छ।

युरोपियन सञ्चार माध्यमहरूका अनुसार, यो परियोजना समूहका अध्यक्षले सुरु गरेका थिए, जसले सात वर्षको उमेरमा पत्थर तोड्ने काम सुरु गरेका थिए र जसको घरमा कुनै पनि पुस्तक थिएन। उनका प्रारम्भिक पढाइहरू सडकमा पुस्तक वितरण गर्ने एक धार्मिक संस्था मार्फत पुगेका थिए, जसले उनलाई कठोर बाल्यकालको वास्तविकताबाट भाग्ने माध्यम प्रदान गर्यो।

उनको व्यक्तिगत अनुभवले कामको वातावरणमा संस्कृतिलाई समावेश गर्न प्रेरित गर्यो, यो विश्वासबाट प्रेरित भएर कि अधिक ज्ञानी कर्मचारीले बढी मूल्य थप्न सक्छन् र संस्थाको जिम्मेवारी तलब र कर तिर्नुमा मात्र सीमित हुँदैन।

समूहको यो मोडलले पढाइले उत्पादकत्व बढाउँछ भन्ने वैज्ञानिक रूपमा निर्णायक प्रमाण प्रस्तुत गर्दैन, तर यसले एउटा फरक प्रश्न उठाउँछ: के कारखाना सामग्रीहरू मात्र उत्पादन गर्ने ठाउँ होइन, मानव निर्माण गर्ने ठाउँ पनि हुन सक्छ?