पृथ्वीबाट ३३५ प्रकाश वर्ष टाढा रहेको एउटा अनोखो ग्रहको पत्ता लाग्यो
विज्ञानीहरूको एक टोलीले हाम्रो सौर्यमण्डल बाहिर रहेको एउटा अनोखो ग्रहको अवलोकन गरेको छ, जसको तौलको ५० प्रतिशत भाग पानीले ढाकेको छ, तर यो ग्रह आफ्नो ताराबाट खतरनाक दूरीमा परिक्रमा गर्दैछ। कठोर परिस्थितिहरूको बावजुद, यस ग्रहमा गतिशील वायुमण्डल छ जुन ताराको विकिरणले छुटाउन सकेको छैन, जसले प्रचलित खगोलशास्त्रीय सिद्धान्तहरूलाई चुनौती दिएको छ।
विज्ञानीहरूले 'HD 176071 b' नाम दिइएको यो ग्रह पृथ्वीबाट ३३५ प्रकाश-वर्ष टाढा अवस्थित छ। यसको आकार हाम्रो ग्रहभन्दा २.५ गुणा ठूलो छ भने तौल पृथ्वीको तौलभन्दा ८.५ गुणा बढी छ, जसको विवरण हालै 'Astronomy & Astrophysics' नामक पत्रिकामा प्रकाशित अध्ययनमा उल्लेख गरिएको छ, र यसका नतिजाहरू 'रुस टुडे' नामक समाचार वेबसाइटले प्रकाशित गरेको छ।
यी तथ्याङ्कहरूले विज्ञानीहरूलाई यो निष्कर्षमा पुर्याए कि ग्रहको लगभग आधा तौल पानीले बनेको छ। आश्चर्यजनक कुरा के छ भने, यो ग्रह आफ्नो ताराबाट मात्र १.५ मिलियन माइल (अर्थात् पृथ्वी र सूर्य बीचको दूरीको १.६ प्रतिशत) भन्दा कम दूरीमा परिक्रमा गर्दैछ, र यो अत्यधिक नजिकको दूरीका कारण त्यहाँको एउटा वर्ष मात्र १४ घण्टामा पूरा हुन्छ।
विज्ञानीहरूले यस ग्रहलाई 'नेपच्युन रेगिस्तान' (Neptune Desert) को दुर्लभ क्षेत्रमा वर्गीकरण गरेका छन्, जुन त्यस्तो क्षेत्र हो जहाँ नपच्युन जस्तो आकारका ग्रहहरू आफ्नो ताराहरूको नजिक परिक्रमा गर्दा खगोलीय स्थान लगभग खाली हुन्छ, किनकि तीव्र विकिरणले तिनीहरूको ग्यासीय वायुमण्डल छुटाउनु पर्ने अपेक्षा गरिन्छ। तर, HD 176071 b ले यो धारणालाई चुनौती दिएको छ, किनकि यसमा आश्चर्यजनक र गतिशील वायुमण्डल छ जुन तीव्र विकिरणको बावजुद अझै टिकेको छ।
ध्यान आकर्षण गर्ने कुरा के छ भने, यो ग्रह आफ्नो तारा र पृथ्वीको बीचबाट गुज्रँदैन (जुन बाहिरी ग्रहहरू पत्ता लगाउने सामान्य विधि हो), जसले गर्दा यो खगोलविद्हरूको लागि लगभग लुकेको रह्यो। तर, इटालियन राष्ट्रिय खगोल भौतिकी संस्थानका सिल्भान ब्रेटनको नेतृत्वमा रहेका अनुसन्धानकर्ताहरूले एक बुद्धिमान विधि आविष्कार गरे: उनहरूले ग्रहको परिक्रमाको क्रममा यसको सतहबाट परावर्तित हुने ताराको प्रकाशमा हुने अत्यन्त सानो परिवर्तनहरूको अवलोकन गरे, ग्रह चन्द्रमासँग सम्बन्धित (tidally locked) भएको मानेर, अर्थात् यसको एउटा पक्ष सधैं दिनको र अर्को पक्ष सधैं रातको हुन्छ।
