सामाजिक सञ्जाल र मानव चेतना

तकनीकी क्रांति र सामाजिक सञ्जालहरूको उदयसँगै, यसको प्रभाव मानवहरूमा स्पष्ट देखिएको छ। यसले मानिसहरूको जीवन, व्यवहार र अन्तरक्रियामा व्यापक परिवर्तन ल्याएको छ, र यससँगै धेरै सकारात्मक र नकारात्मक व्यवहारहरू उजागर भएका छन्, जसले धेरैको सोचको ढाँचामा फरक पारेको छ र अघिल्लो समयमा परिचित नभएका धेरै कुराहरू गर्न प्रेरित गरेको छ। शुरुमा यी कुराहरू आश्चर्य र अचम्भालाई जन्म दिने गर्थे, तर समय बित्दै जाँदा यी सामान्य बन्दै गए र केही मानिसहरूले यी कुराहरू गर्न थाले, चाहे ती कृतिहरू तर्कसंगत होऊन् वा नहोऊन्, निषेध वा नियन्त्रणको परवाह नगरी।

हल्ला र सत्यको भेद मिश्रित भयो र क्षेत्र विस्तारियो। यसले गर्दा ती व्यक्तिले सार्वजनिक रूपमा प्रकाशित र प्रस्तुत गर्ने सबै कुरामा नियन्त्रण गुमाउने अवस्था आयो, चाहे सामग्री राम्रो होस् वा खराब, प्रकाशन योग्य होस् वा नहोस्। मुख्य कुरा संसारमा देखिनु र प्रसिद्धि हासिल गर्नु हो, यद्यपि उनले प्रस्तुत गर्ने कुराले आफैंलाई अपमानित बनाउँछ र मानिसहरूले उसको उपहास वा गुनासो गर्छन्। यो निश्चित रूपमा केही मानिसहरूको मानसिक कमजोरी र उनीहरूले भोगिरहेका सामाजिक तथा मानसिक रोगहरूको प्रकटता हो, किनकि नयाँ यथार्थले यो उजागर गरेको छ। वास्तवमा, विभिन्न उमेर समूह र शैक्षिक स्तरका धेरै मानिसहरू थिए, जसलाई हामी सम्मानको दृष्टिले हेर्थ्यौं र उनीहरू चेतनशिल र सचेत छन् भन्ने विश्वास गर्थ्यौं। तर आश्चर्यजनक कुरा यो हो कि हाम्रो अनुमानको विपरीत, उनीहरू आज आफ्नो व्यवहार र बारम्बार आफैंलाई विभिन्न अवसरहरूमा चित्रण गर्नु, बेवास्तापूर्ण र तुच्छ भिडियोहरूमा देखिनु, र आफ्ना सन्तान तथा नातिनातिनाहरूको भावना वा अरूको अप्ठ्यारो महसुस गर्ने कुरामा कुनै चासो नदिनुका कारण उपहासको पात्र बनेका छन्, विशेष गरी ६० र ७० वर्षको दशकमा पुगेका व्यक्तिहरूमा यो स्पष्ट देखिन्छ।

साथै, केही मानिसहरूले प्रसिद्धि वा पैसा कमाउने उद्देश्यले आफ्ना अभिभावक, छोराछोरी र छोरीहरूलाई विभिन्न सामाजिक सञ्जालमा प्रस्तुत गर्न प्रयोग गर्छन्, धर्म, मूल्य, रीतिरिवाज र परम्पराहरूको बेवास्ता गर्दै। शायद हामीले हाम्रो समाजमा प्रवेश गरेका केही नकारात्मक र अज्ञात कुराहरूबारे कुरा गर्यौं, जुन अघिल्लो समयमा हामीलाई थाहा थिएन। तर यसले धेरै सकारात्मक पक्षहरू, ठूला फाइदाहरू र विभिन्न सामाजिक सञ्जालमा रहेका राम्रा मानिसहरूको अस्तित्वलाई अस्वीकार वा कमजोर पार्दैन। वास्तवमा, हामी यो निष्कर्षमा पुग्न सक्छौं कि सामाजिक सञ्जालले व्यक्तिहरूको दृष्टिकोण विस्तार गरेको छ, वैज्ञानिक, चिकित्सा, ऐतिहासिक र साहित्यिक ज्ञान फैलाएको छ, र यसका सकारात्मक पक्षहरू नकारात्मक पक्षभन्दा बढी छन्। तथापि, हामीले हालै देखिएको एक विशेष पक्षबारे कुरा गर्यौं, जसको हामी आशा गर्छौं कि समयसँगै यो हराउँछ वा कमजोर हुन्छ, किनकि यो वास्तवमा मानिसहरूलाई असहज बनाउँदै आएको छ र हाम्रो वास्तविकताको प्रतिबिम्ब पार्दैन। त्यसैले, हामीले सामग्री छनोट गर्नुपर्छ, उपयोगी कुराहरूलाई अगाडि बढाउनुपर्छ र खराब कुराहरू छोड्नुपर्छ, ताकि सामाजिक सञ्जाललाई गलत तरिकाले प्रयोग गर्नेहरूलाई निरन्तरता दिने प्रेरणा नमिल्स्। साथै, हामीले आफैंमा आत्म-नियन्त्रण राख्नुपर्छ, हामीले देख्ने र प्रस्तुत गर्ने कुराहरूमा सावधानी अपनाउनुपर्छ।