इजरायली सेनाले ७०० टन विस्फोटक पदार्थ प्रयोग गरी दक्षिणमा विशाल विस्फोट गराउँदैछ, जसको प्रतिध्वनि बेइरुतको किनारामा सुनिन्छ

बेइरुत – मनसूर शबान अमेरिकी पृष्ठपोषणमा रोममा लेबनोन-इजरायल वार्ताको सातौं चरण सुरु हुन केही दिन बाँकी रहँदा र बेइरुत बन्दरगाह विस्फोटको छैठौं वर्षगाँठ मनाइँदै गर्दा, इजरायली सेनाले लेबनोनको दक्षिणमा अर्नुन, काफरतबनिट, यिहमर अल-शकीफ र हददा गाउँहरू तथा शकीफको किल्लाको वरिपरिमा विस्फोट गराएको छ, जसले बेइरुतको किनारा र पहाडी क्षेत्रसम्म गहिरो प्रभाव पारेको छ।

लेबनोनको सांस्कृतिक मन्त्रालयले विस्फोटले किल्लाको सामुन्नेको क्षेत्रलाई असर गरेको र किल्ला नष्ट नभएको पुष्टि गरेको छ, तर विस्फोटका कारण किल्लाको वरिपरि क्षति हुन सक्ने संकेत गरेको छ। यो क्षतिको परिमाण निर्धारण गर्न स्थानीय निरीक्षण आवश्यक छ, जुन हाल इजरायली सेनाको उपस्थितिका कारण असम्भव छ।

राष्ट्रिय सञ्चार एजेन्सीका अनुसार, विस्फोटका प्रभाव लेबनोनको दक्षिणमा व्यापक रूपमा महसुस गरिएको छ र नजिकका गाउँहरूका घरहरूका धेरै सिसाहरू टुटेका छन्।

संसदका अध्यक्ष नेबीह बरीले विस्फोटको निन्दा गर्दै भने, “७०० टन विस्फोटक पदार्थले गराएको ३.८ रिक्टर स्केलको भूकम्पीय प्रभावले लेबनोनका दक्षिण, पहाडी क्षेत्र र राजधानीको सिमानासम्म महसुस गरिएको छ। यदि यसले इजरायली विनाशकारी यन्त्रले मानवता, सम्पदा, संस्कृति र विकासमाथि गरेको आक्रमणप्रति राष्ट्रिय र मानवीय चेत जागृत नगरेमा, मानवता र भविष्य खतरामा पर्नेछ।” बरीले आफ्नो वक्तव्यमा भने, “घट्नाको निन्दा गरिनुपर्छ र यसप्रति मौन रहनु हुँदैन।”

सांसद मल्हम खालिदले भने, “यस परिस्थितिमा, युनिफिल (UNIFIL) को मिशन समाप्त गर्ने वा यसको भूमिका कमजोर गर्ने प्रयासले गम्भीर खालीपन सिर्जना गर्नेछ र फ्रेमवर्क सम्झौता र संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय सुरक्षा परिषदको प्रस्ताव १७०१ को कार्यान्वयनलाई गम्भीर जोखिममा पार्नेछ। युनिफिलले स्थिरता कायम राख्न र विस्तृत संघर्षको सम्भावनालाई सीमित गर्न अन्तर्राष्ट्रिय ढाँचा प्रदान गर्दछ।”

इजरायली प्रधानमन्त्री बिन्यामिन नेतान्याहू र रक्षा मन्त्री इस्त्राएल कात्सले संयुक्त विज्ञप्ति जारी गर्दै इजरायली सेनाले लेबनोनको दक्षिणमा हिजबुल्लाहले गलिली क्षेत्रका बस्तीहरूमा आक्रमण गर्ने योजनाको लागि प्रयोग गर्ने भनिएका भू-गत सुरङ्गाहरू नष्ट गरेको बताएका छन्।

यसैबीच, लेबनोनका राष्ट्रपति जोजेफ अउनले फालेस्तिनका राष्ट्रपति महमूद अब्बासका विशेष प्रतिनिधि र ‘फताह’ आन्दोलनका केन्द्रीय समितिका सदस्य यासिर अब्बाससहितको प्रतिनिधिमण्डललाई बबदात महलमा स्वागत गरे। प्रतिनिधिमण्डलले लेबनोन-फालेस्तिन बीचको सहमतिअनुसार शरणार्थी शिविरहरूमा हतियारहरू लेबनोन सेनालाई हस्तान्तरण गर्ने प्रक्रिया पूरा गर्ने आवश्यकता र ‘अरब शान्ति पहल’प्रति अडिग रहने महत्त्वमा जोड दिएको छ।

राष्ट्रपति अउनले फालेस्तिनी पक्षले हतियारको एकाधिकारको निर्णालाई सम्मान गर्ने, लेबनोनका सुरक्षा निकायहरूसँग सहकार्य गर्ने र मन्त्रिपरिषदले लिएका कदमहरू कार्यान्वयन गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको पुष्टि गरे। उनले राजनैतिक विकल्पलाई प्राथमिकता दिने र मन्त्रिपरिषदद्वारा गठित समिति मार्फत लेबनोन-फालेस्तिन संवादलाई अगाडि बढाउने महत्त्वमा जोड दिए।

सेनाको ८१औं स्थापना दिवसको अवसरमा, जसको नेतृत्व लिउटेनेन्ट जनरल फुआद शहाबले गरेका थिए (जसलाई १९५८ मा लेबनोनका राष्ट्रपति चुनिएको थियो), जनरल अउनले भने, “लेबनोन सेनाका शहीदहरू समयसँगै बिर्सिने संख्याहरू होइनन्, बरु वफादारी र त्यागको प्रतीक हुन्। आज देशको सीमा, संस्थाहरू र नागरिकहरूको सुरक्षाको लागि लड्ने प्रत्येक सैनिकका लागि उनीहरू आदर्श हुन्। उनीहरूको स्मृति हाम्रो जिम्मेवारी हो, र उनीहरूप्रति हाम्रो कृतज्ञता त्यो मूल्यहरूलाई जोगाएर मात्र पूरा हुन्छ: स्वतन्त्र, सम्मानित र सार्वभौम लेबनोन।”

अर्कोतर्फ, सेनाका कमाण्डर जनरल रुडोलफ हिकलले लेबनोनमा अमेरिकी राजदूत मिशेल इसासँग भेट गरी क्षेत्रीय परिस्थिति र लेबनोनका हालका घटनाक्रमहरूबारे छलफल गरे। राजदूत इसाले सेनाले लेबनोनको स्थिरता कायम राख्न लगातार गरिरहेको प्रयासको महत्त्वमा जोड दिए। फ्रेमवर्क सम्झौताको कार्यान्वयन यन्त्राङ्गमा सेनाको भूमिका र रोम वार्तासँग सम्बन्धित अन्य विषयहरू पनि छलफल भए।