കൃത്രിമ ബുദ്ധിമുട്ട് മത്സരം സാങ്കേതിക വിദഗ്ധരുടെ വമ്പന്മാരെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്നുണ്ടോ?

«العربية» - كشف تقرير حديث أن طفرة الذكاء الاصطناعي التي تقودها شركات التكنولوجيا الكبرى تعتمد على التزامات مالية خارج الميزانيات العمومية تصل نحو 3.1 تريليون دولار، وهو رقم يفوق الإنفاق الرأسمالي السنوي لشركات الحوسبة السحابية العملاقة بنحو 5 أضعاف، ما يثير تساؤلات متزايدة حول قدرة القطاع على تمويل هذا التوسع ذاتياً.

وأظهرت تحركات الأسواق أن المستثمرين لم يصابوا بالذعر بعد نشر هذه الأرقام، إذ تراجع سهم ألفابت بنحو 1 في المئة منذ 16 أغسطس، فيما فقدت «أمازون» 2 في المئة و»مايكروسوفت» 3 في المئة، بينما هبط سهم «ميتا» 8 في المئة لأسباب ارتبطت جزئياً بقضية تتعلّق بسلامة الأطفال على منصات التواصل الاجتماعي.

وركّز المستثمرون خلال نتائج الأعمال الأخيرة على 4 عناصر رئيسية تشمل قوة الطلب، وتسارع الإيرادات المرتبطة بالذكاء الاصطناعي، واستدامة الربحية والتدفّقات النقدية، إضافة إلى قدرة الإدارات التنفيذية على إثبات أن الإنفاق الضخم على البنية التحتية سيترجم إلى عوائد مستقبلية، وفقاً لما ذكرته «بلومبرغ».

وأثبتت شركة «CoreWeave» أهمية هذه العناصر بعدما قفز سهمها 18 في المئة عقب إعلان نتائجها في 11 أغسطس، مدفوعة بنمو الإيرادات 112 في المئة إلى 3.45 مليار دولار، ورفع توقّعاتها لـ 2026، إضافة إلى امتلاكها طلبات متراكمة بقيمة 104 مليارات دولار وتعهّدات جديدة من العملاء تجاوزت 25 ملياراً.

لكن الضغوط بدأت تظهر بالفعل على التدفّقات النقدية لشركات التكنولوجيا الكبرى. فقد تحوّل التدفّق النقدي الحر لشركة ألفابت إلى المنطقة السلبية خلال الربع الثاني 2026 للمرة الأولى منذ 2004، فيما انتقلت أمازون أيضاً إلى تسجيل تدفقات نقدية حرة سالبة مع توقعات باستمرار هذا الوضع حتى نهاية العام.

ويتكون الرقم البالغ 3.1 تريليون دولار من نحو 1.2 تريليون من عقود الإيجار غير المفعلة و1.9 تريليون من التزامات الشراء المستقبلية، وفق إفصاحات شركات تشمل «ألفابت» و«أمازون» و«ميتا» و«مايكروسوفت» و«أوراكل» و«إنفيديا» و«برودكوم» و«AMD وSpaceX»، ويُخصّص الجزء الأكبر منها لبناء البنية التحتية للذكاء الاصطناعي.

واعتمدت هذه الشركات بشكل متزايد على هياكل تمويل خاصة وشركات ذات أغراض خاصة للحفاظ على هذه الالتزامات خارج الميزانيات العمومية، ما يساعدها على المحافظة على تصنيفاتها الائتمانية المرتفعة وتوفير السيولة اللازمة للاستثمار وإعادة شراء الأسهم وتوزيع الأرباح.

وتختلف هذه الممارسات عن النموذج الذي اشتهرت به شركة إنرون قبل انهيارها في 2001، إذ تؤكد التقارير أن شركات التكنولوجيا تفصح عن هذه الترتيبات للمستثمرين، إلا أن تقدير تأثيرها المستقبلي على التدفقات النقدية يبقى معقداً بسبب اختلاف الافتراضات المحاسبية المستخدمة.

وضغطت الاستثمارات الضخمة بالفعل على السيولة، فبحسب إفصاحات «أمازون»، تراجع التدفق النقدي الحر خلال آخر 12 شهراً إلى 1.2 مليار دولار مقارنة مع 25.9 مليار سابقاً، قبل أن يتحول إلى عجز بلغ 7.6 مليار بحلول الربع الثاني 2026 نتيجة الإنفاق المكثف على البنية التحتية للذكاء الاصطناعي. كما انخفض التدفق النقدي الحر لدى ميتا من أكثر من 43 ملياراً إلى مستويات تقترب من خانة الآحاد.

وتتزايد المخاطر إذا تباطأ الطلب على خدمات الذكاء الاصطناعي، إذ إن كثيراً من الالتزامات الحالية غير قابلة للإلغاء أو ترتكز على عقود «ادفع أو استخدم». وفي هذه الحالة ستبقى النفقات ثابتة بينما تتراجع الإيرادات القادرة على تغطيتها.

ഓറക്കിളിനെ ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ നൽകുന്ന പ്രമുഖർക്കിടയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ അപകടസാധ്യതയുള്ള കമ്പനിയായി കാണുന്നു. പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന വളർച്ചയുടെ വലിയൊരു ഭാഗവും ഓപ്പൺഎഐയെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. കൂടാതെ, 2026-ൽ 23.7 ബില്യൺ ഡോളർ നെഗറ്റീവ് ഫ്രീ ക്യാഷ് ഫ്ലോ രേഖപ്പെടുത്തി.

ഇതിന് വിപരീതമായി, മൈക്രോസോഫ്റ്റും മെറ്റയും സോഫ്റ്റ്‌വെയർ, വിജ്ഞാപനങ്ങൾ എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള വൈവിധ്യമാർന്ന വരുമാന സ്രോതസ്സുകൾ മൂലം കൂടുതൽ ശക്തമായ സ്ഥാനത്താണ്. ക്ലൗഡ് കമ്പ്യൂട്ടിംഗ് മേഖലയിലെ പുതിയ കമ്പനികളായ കോറോവെയ്വ്, നെബിയൂസ്, ഓപ്പൺഎഐ എന്നിവ ഡിമാൻഡിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഏതെങ്കിലും മന്ദഗതിയിലോ ഫിനാൻസിംഗ് നിബന്ധനകളിലെ കടുപ്പത്തിലോ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ബാധിക്കപ്പെടുന്നവയാണ്.

ഈ ആശങ്കകൾക്കിടയിലും ചില വിശകലനകർത്താക്കൾ ആത്മവിശ്വാസം പുലർത്തുന്നു. മൂഡീസ് എജൻസിയുടെ രാജ് ജോഷി, വൻകിട കമ്പനികൾ ക്ലയന്റുകളിൽ നിന്ന് വ്യക്തമായ ഉറപ്പുകളോ കരാറുകളോ ലഭിക്കുന്നതിന് ശേഷമേ പുതിയ ഡാറ്റാ സെന്ററുകൾ നിർമ്മിക്കുകയുള്ളൂ എന്ന് കരുതുന്നു. മോഡലുകൾ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നതിനും ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതിനുമുള്ള വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഡിമാൻഡിനെ അപേക്ഷിച്ച് മേഖലയിൽ ഇപ്പോഴും പ്രവർത്തനക്ഷമതയിലെ കുറവ് നിലനിൽക്കുന്നു എന്ന് അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

ഇപ്പോൾ വിപണികൾ ആശങ്കപ്പെടുന്നതായി തോന്നുന്നില്ലെങ്കിലും, ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് സേവനങ്ങളുടെ ഡിമാൻഡിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഏതെങ്കിലും തിരിച്ചടി, വൻ തുകയുള്ള ഈ കടബാധ്യതകളെ വളർച്ചയുടെ ഇൻജിനിലെ നിന്ന് ക്യാഷ് ഫ്ലോ, മൈക്രോസോഫ്റ്റ്, അമേസൺ, ഗൂഗിൾ, മെറ്റ, ഓറക്കിൾ തുടങ്ങിയ കമ്പനികളുടെ ഓഹരി വിലകൾ എന്നിവയിൽ മർദ്ദം ചെലുത്തുന്ന ഭാരമായി മാറ്റിയേക്കാം.