‘മജമല’ ഇറാനിയൻ ദൂതനെ ലെബനനിൽ 6 മാസത്തേക്ക് ഒരു സാധാരണക്കാരനായി തുടരാൻ അനുവദിച്ചു

فيما كانت المنطقة والعالم مشدوديْن إلى إطلاق واشنطن «أكبر هجوم اقتصادي على الإطلاق بهدف خنْق إيران وقطع ما تبقى من شرايينها المالية والتجارية»، بدت بيروت في وضعيةِ ترَقُّبٍ ثقيلٍ لسريان «الإنزال» الأميركي خلف خطوط «الخصم المُنْهَك» وكيفية تعاطي طهران مع هذا المعطى «الكاسِر» واحتمالاتِ تَشظيه لبنانياً.

ولم يكن عادياً أن يجد لبنان نفسه في «عيْنِ» اندفاعة واشنطن نحو تسديد ضربةٍ في ما بات بمثابة «كعب أخيل» إيران - وهو المسار الذي تضغط الولايات المتحدة على جميع الدول لأن «تَصعد إلى مركبه وإلا» - في ضوء الأبعاد الشديدة التعقيد لنزْع وزارة الخزانة الأميركية «لبنانية» حزب الله والارتقاء به على لوائح العقوبات (الخميس الماضي) إلى تَصنيفه «وكيلاً لإيران وليس كياناً مستقلاً» وعلى قاعدة «حيثياتٍ» ارتكزتْ على أنه أداة تنفيذية مباشرة للقيادة العسكرية الإيرانية وتحديداً «فيلق القدس».

وفيما كانت بيروت منهمكةً برصْد إذا كانت هناك حاجة لـ «تَحديث» إجراءاتها بما يَمنع استدراجَها إلى مرمى «النروماندي الاقتصادي» ضدّ إيران، لم يكن عابراً «الإنزال» الدبلوماسي - السياسي بوجه «الجمهورية الإسلامية» الذي قامت به «بلاد الأرز» على جبهة ما بات يُعرف بـ «أزمة السفير المتمرّد» محمد رضا شيباني، الذي اضطُر للتسليم بنزْع لبنان «النجوم الدبلوماسية» عنه في مارس الماضي وطلب تجديد إقامته التي انتهتْ، الاثنين، بصفة مدنية.

ورغم طابع «التسوية» الذي اكتسبه تجديد إقامة الشيباني، الذي يقيم منذ 29 مارس الماضي كـ «سفيرٍ بالإكراه»، بعدما سَحَبَ لبنان (في 24 مارس) الموافقة على اعتماده وأعلنتْه الخارجية «شخصاً غير مرغوب فيه» وطالبتْه بالمغادرة في غضون 5 أيام، فإنّ اضطرارَ طهران لاعتمادِ «بابٍ خلْفي» لإنهاء الوضع الذي تَحَوَّلَ إحراجاً لها، ورضوخها للواقع «المانِع» لأيّ إبقاءٍ على صفةٍ ديبلوماسيةٍ لممثّلها في «بلاد الأرز»، يَعكس بحسب أوساط سياسية نجاحَ بيروت في إدارة هذا الملف بما وازَنَ بين أمرين:

- وبين عدم استجرار أزمةٍ مجانية مع إيران تَحرف الأنظارَ عن التصدي الذي يحصل لها في «الميدان الأمّ» الذي تشكله المفاوضات المباشرة مع تل أبيب التي ترعاها الولايات المتحدة، ولا ينْتهي بثبيتِ «السيادة الديلوماسية» عبر انتزاع قرار السلم من يد طهران.

وعُلم أن شيباني، تقدّم بطلبٍ للحصول على إقامة لدى المديرية العامة للأمن العام، وأنه بعد درس الطلب من الدائرة القانونية، مُنح «إقامة مجاملة»، صالحة لمدة ستة أشهر بصفته دبلوماسي سابق تولى منصب سفير بلاده في لبنان بين 2005 و2009 وليس بصفته سفيراً حالياً.

وفيما أعلن الأمن العام أن تجديد إقامة الشيباني، تمّت «بصفة مدنية»، فإن هذه الخطوة التي عُلم أنها حصلتْ بعد «تسوية» عُمل عليها بين الرؤساء جوزاف عون، نواف سلام ونبيه بري، لا تمنح «السفير السابق» اي حصانة دبلوماسية من أي نوعٍ، بل تؤكد أنه مواطن إيراني عادي في بيروت وغير خاضع لأي حماية خارج أسوار السفارة.

ووفق أوساط سياسية، فإنّ «المجاملة» التي تعاطى بها لبنان مع هذه الأزمة المتعددة الوجه، ورغم انطوائها على عناصر احتوائية «وتدوير» للمشكلة وتحديداً لجهة التغاضي عن صفة «الشخص غير المرغوب فيه» التي أرفق بها قرار إبعاده، والتي كانت توجب مغادرته فوراً، إلا أن جوهر المخرج كرّس أن بيروت رَفَضَتْ للمرة الأولى اعتماد سفير إيراني، ثم طلبتْ منه المغادرة، وثبّتت نزْع أي صفة ديبلوماسية عنه.

അതിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, ഇറാനിയൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പ്രഖ്യാപനം ശ്രദ്ധേയമായി; ഇറാനിയൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അറാഗ്ചി, ഹസൻ ഫദല്ലാഹ് എന്ന ഹിസ്ബുല്ലാഹ് നേതാവിനെ സ്വീകരിക്കുന്നതിനിടെ, “ലെബനീസ് ജനതയുടെ പ്രതിരോധവും സിയാോണിസ്റ്റ് ആക്രമണത്തിനെതിരെയുള്ള അവരുടെ അഭിസാരമായ ധൈര്യവും” പ്രശംസിച്ചു, “ഇറാനിയൻ ഇസ്ലാമിക ഗണരാജ്യം തന്റെ രാജ്യത്തിന്റെ ഭൂപ്രദേശത്തിന്റെ അഖണ്ഡതയും മാനവും ദേശീയ സാമ്രാജ്യത്വവും സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ ലെബനീസ് ജനതയ്ക്ക് നൽകുന്ന സമഗ്ര പിന്തുണ” ഉറപ്പുനൽകി.

ഈ കാര്യം ലെബനാനും ഇസ്രായേലും തമ്മിലുള്ള ചർച്ചാ പ്രക്രിയയുടെ ശ്രദ്ധയിൽ നിന്ന് മാറ്റിയില്ല; സെപ്റ്റംബറിൽ റോമിൽ നടക്കാനിരിക്കുന്ന എട്ടാം റൗണ്ടിന്റെ തീയതി ഇതുവരെ നിശ്ചയിച്ചിട്ടില്ല. ഇസ്രായേലി സൈന്യത്തിന്റെ പിൻമാറ്റവും ലെബനീസ് സൈന്യം ഹിസ്ബുല്ലാഹ് ആയുധങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട “പരീക്ഷണാത്മക മേഖലകളിൽ” നിരീക്ഷണ സംവിധാനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ധാരണ കുറഞ്ഞത് ലഭിക്കുന്നതുവരെ അതിന്റെ തീയതി നിശ്ചയിക്കപ്പെടുമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ, ഈ മേഖലകളുടെ പരമ്പരാഗത മാർഗ്ഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കൂടുതൽ ആഴമേറിയ രൂപീകരണവും ആവശ്യമാണ്.

ഈ രണ്ട് കാര്യങ്ങളിലുള്ള “അന്തരം” ഇസ്രായേൽ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുകയും തുടർന്നുള്ള ചർച്ചാ റൗണ്ടിന് ശേഷമുള്ള സമയം ഉപയോഗിച്ച് അലി അൽ-താഹിർ തെരുവിനെ പിടിക്കാനും അതിനടിയിലുള്ള ഹിസ്ബുല്ലാഹിന്റെ തന്ത്രപ്രധാനമായ സ്ഥാപനത്തെ ആക്രമിക്കാനും ശ്രമിക്കുമെന്ന് ഭയപ്പെടുന്നു; ഇത് ഇപ്പോൾ വളരെ ബലപ്പെടുത്തിയിരിക്കുകയും തകർച്ചയുടെ വക്കിലാണെന്നും കരുതപ്പെടുന്നു. ഈ സംഘർഷത്തിന് ശേഷമുള്ള സാഹചര്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും, അതിലൂടെ തെൽ അവീവ് ഈ പ്രദേശത്ത് കൂടുതൽ വികസിക്കാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ടെന്നും ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു.

“സ്കൈ ന്യൂസ് അറബിയ” ലെബനീസ് സുരക്ഷാ ഉറവിടത്തിൽ നിന്ന് അലി അൽ-താഹിർ ഉയരങ്ങളുടെ ഭാവി സംബന്ധിച്ച് രണ്ട് സാധ്യതകൾ ഉണ്ടെന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു: അല്ലെങ്കിൽ ലെബനീസ് സൈന്യം ഹിസ്ബുല്ലാഹിൽ നിന്ന് അത് ഏറ്റെടുക്കും (ഇത് ഹിസ്ബുല്ലാഹ് നിരസിക്കുന്നു), അല്ലെങ്കിൽ ഇസ്രായേൽ അതിനെ നിയന്ത്രിക്കാൻ ഒരു സൈനിക പോരാട്ടം ആരംഭിക്കും. ഒരു ഇസ്രായേലി ഉറവിടം “അൽ-അറബിയ” ചാനലിന് നൽകിയ പ്രസ്താവനയിൽ, “ലെബനാനുമായുള്ള ഫ്രെയിംവർക്ക് ഉടമ്പടി ഹിസ്ബുല്ലാഹിന്റെ ആയുധങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിലൂടെ സമാധാനത്തിലേക്കും സ്ഥിരതയിലേക്കും നയിക്കുന്ന മാർഗ്ഗം രൂപപ്പെടുത്തുന്നു” എന്ന് വ്യക്തമാക്കി.