11 സെപ്റ്റംബറിനെക്കുറിച്ചുള്ള 25 വർഷത്തെ ചിന്ത

لن أتجاوز ما حدث في 11 سبتمبر أبداً، وأعتقد أن أياً منا ممن كانوا في نيويورك ذلك اليوم لن يفعل. لو كنا أشجاراً قُطعت بعد قرن من الحياة، ثم فتح خبير الأشجار جذوعها ورأى الحلقات الداخلية، لوجد بينها حلقة أكثر قتامة وكثافة، مليئة بآثار الجرح، وسأل: «ماذا حدث هنا؟». وسنجيبه: «ذلك كان 11 سبتمبر». وسيفهم، لأنه رأى مثل هذه الحلقات من قبل.

مرَّت الآن 25 عاماً. وربما تكون هذه آخر مرة أكتب فيها عن ذلك اليوم. لكنني أمضيت الأسبوع الماضي أعود إلى ما كتبته عنه طوال السنوات الماضية، فاكتشفت كم من الأفكار والمشاعر مررت بها، وكم كنا، أنا وقرائي، نحاول معاً أن نفهم ما حدث.

في السنة الأولى، كان تركيزي على تفاصيل المدينة بعد الكارثة: أصواتها ومشاهدها وتغيُّر ملامحها. بعد يومين فقط من الهجمات، قبل أن يصبح لها اسم واضح، كتبت أن الأميركيين واجهوا نهاية وهمٍ قديم: الاعتقاد بأن القوة والثروة والمكانة يمكن أن تحمينا من التاريخ. فجأة، طرق التاريخ بابنا.

كتبت أيضاً عن عودة الدين والإيمان إلى المجال العام، وعن رجال الإطفاء الـ 343 الذين فقدوا حياتهم في نيويورك. وكانت تصلني صور لمقال كتبته عن شجاعتهم، وقد عُلّقت على جدران مراكز الإطفاء. وفي تلك الأيام شعرت أيضاً بأن نوعاً من الرجولة والشجاعة، اللتين كنا نظن أنهما تراجعا، قد عادا إلى الظهور.

في الذكرى الأولى، كتبت عن مستشفى سانت فنسنت في مانهاتن، حيث انتظر الأطباء والممرضون وصول الجرحى. لكن الجرحى لم يأتوا بأعداد كبيرة، لأن ثلاثة آلاف شخص كانوا قد ماتوا. لم يعودوا أجساداً يمكن إنقاذها، لقد تحوَّلوا إلى غبار في الهواء، واستنشقناهم نحن.

وفي الذكرى الخامسة، لم أركز على صور انهيار البرجين، بل على أصوات ذلك اليوم، خصوصاً تسجيلات المكالمات الهاتفية الأخيرة. فالشجاعة، في جانب منها، هي أن يُدرك الإنسان حقيقة وضعه كما هي، مهما كانت قاسية.

أما في الذكرى العاشرة، فكتبت عما نُدين به للموتى: الذاكرة. كان أكثر ما صدم نيويورك أن المباني نفسها سقطت أمام أعيننا. كان البرجان شامخين وقويين، ثم انهارا فجأة، وتحوَّلا إلى سحابة من الغبار. لم يكن العقل قادراً على استيعاب أن مبنيين بهذا الحجم يمكن أن يختفيا. ومنذ ذلك اليوم حدث تحوُّل نفسي عميق في المدينة: انتقلنا من الإحساس بأننا «آمنون» إلى إدراك أننا «لسنا آمنين». كانت تلك نهاية صورة أميركا التي لا تُخترق، وبداية عصر من الهشاشة.

وفي الذكرى الخامسة عشرة، كتبت عن ويلز كروثر، الشاب الذي عُرف باسم «الرجل ذو المنديل الأحمر»، تكريماً لشجاعته في إنقاذ الآخرين.

لكن أكثر ما أعود إليه اليوم هو صوت ابني، الذي كان في الرابعة عشرة من عُمره يوم الهجمات، وفي يومه الثاني بمدرسة جديدة على الجانب الآخر من النهر. انقطعت خطوط الهاتف، ولم أستطع الوصول إليه. وفي ذلك المساء اتصل من هاتف عمومي في بروكلين، فيما كان طابور من الطلاب ينتظر دوره.

طمأنني بأنه بخير، وسألني: ماذا نعرف فعلاً؟ أخبرته بما حدث، ثم أدركت أنه كان ينقل المعلومات التي أقولها إلى الطلاب الواقفين خلفه. كان صوته، وهو في الرابعة عشرة، يبدو أكبر من سنه وأكثر ثقة. أدركت يومها أن نقل المعلومات للآخرين يمكن أن يكون شكلاً من أشكال تحمُّل المسؤولية. ولم أكن أعرف، آنذاك، أن هذا الأمر سيكون له أثر في مستقبله المهني، لكنه كان كذلك بالفعل.

ആ രാത്രി എന്റെ മകൻ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങിയില്ല. അടുത്ത ദിവസം രാവിലെ, അദ്ദേഹം മാനഹട്ടനിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തി, ഒരു വളഞ്ഞ പാത പിന്തുടർന്നുള്ള മെട്രോ ട്രെയിനിൽ. ടണലിൽ നിന്ന് ട്രെയിൻ പുറത്തുവന്നുവെന്നും വടക്കോട്ട് നീങ്ങിത്തുടങ്ങിയെന്നും കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, പതിവ് പ്രകാരം യാത്രക്കാർ ഒരു നിമിഷം ഇടതുവശത്തേക്ക് നോക്കി, സൂര്യപ്രകാശത്തിൽ തിളങ്ങുന്ന നഗരകേന്ദ്രവും രണ്ട് ഗോപുരങ്ങളും കാണാൻ ശ്രമിച്ചു. എന്നാൽ ആ രാവിലെ അവർക്ക് ആ ഗോപുരങ്ങൾ കാണാനായില്ല; അവയുടെ സ്ഥാനത്ത് വികിരണ മേഘം മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ.

മുഴുവൻ കോച്ചിലും നിന്ന് ഒരേയൊരു മൃദുവായ ശബ്ദം ഉയർന്നു; ഒരു സാമൂഹിക ശ്വാസം, എല്ലാവരും ഒരേ നിമിഷം "ഓ..." എന്ന് പറഞ്ഞതുപോലെ. വലിയ ശരീരമുള്ള ഒരു പുരുഷൻ, സംഘടനാ തൊഴിലാളി പോലെ തോന്നിപ്പിക്കുന്നയാൾ, മറ്റുള്ളവർ പോലെ നോക്കിനിന്നു, പിന്നീട് ഇരുന്നു കരയാൻ തുടങ്ങി.

ഇത് എന്നെ 1913-ൽ ഗെറ്റിസ്ബർഗ് യുദ്ധത്തിന്റെ അമ്പതാം വാർഷികത്തിൽ സംഭവിച്ച കാര്യത്തെ ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. യുദ്ധത്തിൽ പങ്കെടുത്ത പഴയ സൈനികർ, എഴുപതും എൺപതും വയസ്സുള്ളവരായി, അവിടെയെത്തി. കോൺഫെഡറേറ്റ് സൈനികർ അവരുടെ പ്രസിദ്ധമായ ആക്രമണം പുനഃസൃഷ്ടിച്ചപ്പോൾ, യൂണിയൻ സൈനികർ വിസ്മയത്തിന്റെയും ദുഃഖത്തിന്റെയും ഒരു സാമൂഹിക ശബ്ദം ഉയർത്തി. അവർക്ക് അത് ചരിത്രം മാത്രമായി തോന്നിയില്ല; അത് ഒരു മനുഷ്യപരമായ ദുരന്തമായിരുന്നു. പഴയ ശത്രുക്കൾ അടുത്തുവരുമ്പോൾ, അവർക്ക് തങ്ങളുടെ പരാജയം പുനഃസൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; പകരം അവർ പരസ്പരം ആലിംഗനം ചെയ്തു.

ഇന്നും, 25 വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം, സെപ്റ്റംബർ 11-നെക്കുറിച്ചും ആ ദിവസം ജീവിച്ച ധീരരായവരെക്കുറിച്ചുമുള്ള കഥകൾ കേൾക്കുമ്പോൾ എനിക്ക് അത്തരം അനുഭവമാണ്.

ജീവിതം തുടരുന്നു. എന്റെ മകൻ പിതാവായി, രണ്ടാമത്തെ കുട്ടിയെ കാത്തിരിക്കുന്നു, ദിവസങ്ങൾ കടന്നുപോകുന്നു, ജീവിതം കൊണ്ട് നിറയുന്നു. എന്നാൽ നിങ്ങളുടെ ഹൃദയം തകർക്കുന്ന കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഒരിക്കലും വ്യാജം പറയരുത്.

ഞാൻ സെപ്റ്റംബർ 11-നെ ഒരിക്കലും മറക്കില്ല, നമ്മളിൽ ആരും അത് മറക്കില്ല എന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. ആ ഇരുണ്ട വലയം നമ്മുടെ ആന്തരിക മരത്തിന്റെ തടിയിൽ എപ്പോഴും കുത്തിവച്ചിരിക്കും. ചിലപ്പോൾ ചിലർ ചോദിക്കും: "അവിടെ എന്ത് സംഭവിച്ചു?" നാം അവരോട് അത് പറയും.