موقف بریتانیا از اسرائیل نشانه مهمی است
برای نخستین بار از سال ۱۹۱۷، بریتانیا از سنتهای سیاسی که روابطش با اسرائیل بر پایه آن استوار بود، فاصله گرفته و موضعی متفاوت از آنچه در طول دههها اتخاذ میکرد، در پیش گرفته است. از این رو، تحولات اخیر باید مورد توجه و تحلیل قرار گیرند، بهویژه پس از بسته شدن کنسولگری بریتانیا در قدس و توصیف اد میلیبان، وزیر خارجه بریتانیا، از «رفتارها و سیاستهای دولت اسرائیل در سرزمینهای فلسطینی» به عنوان «پاکسازی قومی».
این موضعگیری از هیچجا سرچشمه نگرفته، بلکه نتیجهای اجتنابناپذیر از تغییر روحیه عمومی بریتانیا پس از کشتارهایی است که اسرائیل در سرزمینهای فلسطینی اشغالی مرتکب شده و تجاوزهای مکرر آن به حقوق بینالملل علیه شهروندان بیگناه، اهل این سرزمین، صورت گرفته است. در اینجا تاریخ ثابت و شناختهشده رویکرد نسلکشانه اسرائیل از سال ۱۹۴۸ تاکنون را تکرار نخواهم کرد، بلکه تلاش میکنم بر تغییر موضع بریتانیا که از اهمیت بالایی برخوردار است، تأکید نمایم؛ نه تنها برای مسئله فلسطین، بلکه برای کل خاورمیانه.
اخبار سیاست
آبها
ستارهشناسی
ما در کویت، از وعده بالفور آگاهیم و درباره آن در مدارس بسیار خواندهایم. همچنین جنگهای عربی-اسرائیلی را تجربه کردهایم و در آنها فداکاریهای زیادی، از جمله خون و مال، ارائه دادهایم. بنابراین، وقتی به موضع بریتانیا نسبت به این نهاد ساختگی میپردازیم، این نشاندهنده میزان انزوایی است که تلآویو در جهان با آن روبهرو شده است. زیرا در مفهوم کلی سیاست بینالملل و بهطور خاص در اروپا، موضع لندن کلیدی بزرگ در روابط اروپا-اسرائیل محسوب میشود و تغییر این موضع پیامدهای مهمی دارد.
درست است که ایالات متحده آمریکا امروزه حامی اصلی این نهاد است، اما بریتانیا همچنان قطبنما باقی میماند. با توجه به موضع اسپانیا و برخی کشورهای اروپایی نسبت به اقدامات اسرائیل و کشتارهایی که تلآویو مرتکب میشود، این امر نشاندهنده آغاز ترک حمایت یا به بیان دقیقتر «قطع بند ناف» سیاسی – حداقل – با اسرائیل است. بنابراین، موضع بریتانیای کبیر امروز، موضعی شجاعانه است، هرچند این به معنای تغییر کامل موضع لندن نسبت به اسرائیل و حمایت از آن نیست.
بنابراین، وقتی لندن میگوید: «کافی است اسرائیل به سرزمینها و حقوق فلسطینیان تجاوز کند و مصادره زمینها در کرانه باختری را متوقف سازد و آن را به جنگلی از مستعمرات تبدیل نکند»، این یک موضع عادی نیست. ما از دههها پیش میدانیم که دو ستون اصلی حمایت جهانی از وجود اسرائیل به عنوان یک دولت، ایالات متحده و انگلستان بودهاند.
اما تغییر در موضع بریتانیا امروز حاوی واقعبینی بسیاری است که ما از مدتها پیش خواستار برخورد واقعبینانه با مسائل عربی، بهویژه مسئله فلسطین، بودیم. در سالهای اخیر، اسرائیل حدود چهار جبهه را باز کرده که هنوز نیز در غزه، کرانه باختری، سوریه و لبنان فعال است و تا مدتها توسط لندن، واشنگتن و چندین پایتخت اروپایی حمایت میشد. اما اکنون این روند در حال تغییر است و این بدان معناست که کشورهای عربی باید از این تحولات بهره ببرند و بیشتر برای «راهحل دو دولتی» که در چندین قطعنامه سازمان ملل صادر شده، تلاش کنند، هرچند اسرائیل با بیاعتنایی کامل به این قطعنامهها عمل کرده است.
موضع بریتانیا نشانگر مهمی است و اگر با یک موضع عربی متحد در نشست مجمع عمومی سازمان ملل که این ماه برگزار میشود همراه شود و به صدور قطعنامهای تحت فصل هفتم شورای امنیت بینالمللی منجر گردد، میتواند به ایجاد دولت فلسطینی منجر شود که از زمان قطعنامه ۱۸۱ در سال ۱۹۴۷ مورد انتظار بوده و تاکنون تنها حروفی بر کاغذ باقی مانده است.
