سودان: هشدار بینالمللی و تأخیر در رعایت منافع
برای هر ناظر سیاسی، این موضوع پنهان نیست که چهار کشور از بازیگران مؤثر، تمایل دارند بحران کنونی سودان را در وضعیت فعلی حفظ کنند، چرا که این امر با منافع راهبردی و اقتصادی آنها همخوانی دارد؛ سازمان ملل متحد این بحران را «بدترین بحران انسانی در جهان» توصیف کرده است.
من شخصاً با بیانیه اخیر وزارت خارجه مصر و عربستان سعودی مبنی بر یافتن راهحلی سیاسی بر بستر سودانی و حفظ هیبت نهادهای ملی، حداقل به این شکل، موافقم.
سودان سومین شریک تجاری بزرگ آفریقا برای چین محسوب میشود. همچنین، بر اساس آمار رسمی، ششمین تأمینکننده بزرگ نفت چین است، علاوه بر این، سودان نماد جاهطلبیهای چین برای دستیابی به شراکت اقتصادی گستردهتر است. برای هر کشوری که به چنین شراکتی امیدوار است، سودان به معنای ۳۵۰ هزار بشکه نفت در روز و ذخایری معادل سه میلیارد بشکه است. همچنین، سودان دارای ۲۰۰ میلیون فدان زمین کشاورزی است که تا امروز تنها حدود ۶۴ میلیون فدان از آن بهرهبرداری شده است.
سودان همچنین دارای برخی از مهمترین و منحصربهفردترین محصولات جهان، مانند صمغ عربی است که در صنایع راهبردی متعددی مورد استفاده قرار میگیرد. این موضوع باعث شد کشورهای غربی آن را از فهرست تحریمها در دوران محاصره اقتصادی که پیشتر بر سودان تحمیل شده بود، مستثنی کنند.
علاوه بر این، سودان دارای ۱۱۵ میلیون فدان مراتع طبیعی است که ثروت دامی عظیمی را تغذیه میکند و چین در رتبه ششم جهانی قرار دارد. بنابراین، سودان با توجه به ظرفیتهای کشاورزی، ثروت دامی و ماهیگیری خود، به عنوان یک سبد غذایی جهانی در زمانی که جهان نشانههایی از جنگهای غذایی را تجربه میکند، عمل مینماید.
همچنین، سودان دارای ساحلی به طول ۷۵۰ کیلومتر در دریای سرخ است که میتوان آن را بهرهبرداری و برای سرمایهگذاریهای متنوع، از جمله صید، ساخت بنادر دریایی، راهاندازی پروژههای تفریحی و بهرهگیری از ظرفیتهای گردشگری، به کار گرفت. علاوه بر این، امکان استفاده نظامی از این ساحل از طریق ایجاد پایگاههای نظامی و موارد مشابه وجود دارد.
از آنجا که در برنامه خارجی چین، اصل «آشوب سازنده» وجود ندارد، بلکه اصل ثبات کشورها و اجتناب از درگیریها بر اساس منافع تجاری بزرگ چین برای دسترسی به محصولاتش به حداکثر حد ممکن و تضمین روانی و سهولت واردات در چارچوب پروژه اقتصادی گستردهاش، قرار دارد.
علاوه بر این، پکن سابقه موفقیتآمیزی در سرمایهگذاری در سودان دارد؛ چرا که در دوران انزوایی که غرب بر خارطوم تحمیل کرد، در بخش نفت سرمایهگذاری موفقیتآمیزی انجام داد.
به این ترتیب، پنجرههای امید برای حل مسئله همچنان بر چهار کشوری که برای منافع خود تعلل میکنند، باز است. اگرچه برای کسانی که بیش از حد امیدوارند، پنجرههای دیگری برای همان راهحل وجود دارد. مهمترین آنها احساس جامعه بینالمللی، به ویژه کشورهای همسایه سودان نسبت به پیامدهای فاجعهبار جنگ است که تأثیر آن تنها به داخل سودان محدود نمیشود، بلکه به اکثر این کشورها نیز گسترش مییابد. این موضوع آنها را ملزم میکند تا به سرعت اقدام کرده و تمام تلاش خود را برای پایان دادن به جنگ و برقراری صلح به کار گیرند.
نویسنده و پژوهشگر سعودی
