حکمت قرآنی

گفت‌وگوها

«حکمت را به هر که بخواهد می‌دهد، و هر کس را حکمت داده شود، گویی خیر بسیار به او عطا شده است؛ و تنها خردمندان پند می‌گیرند.» (سوره بقره، آیه ۲۶۹)

من معتقدم که حکمت واقعی پس از ظهور اسلام، و در آینده به اراده خداوند، شناخت قرآن کریم، تأمل در معانی، اخلاقیات و حکمت بی‌پایان آن است.

من درباره حکمت در بسیاری از منابع علمی و فلسفی بشری مطالعه کرده‌ام و به این قاطعیت رسیده‌ام که منبع غنی حکمت برای مسلمانان، کتاب مجید است که پروردگار عزّ و جلّ آن را چنین توصیف می‌کند: «بلکه او قرآنی مجید است، در لوحی محفوظ» (سوره بریج، آیات ۲۱-۲۲). این فرقان (قرآن) تغییر نمی‌یابد، دگرگون نمی‌شود و حکمت آن کاستی نمی‌یابد، بلکه پس از هر بار خواندن، جنبه‌های بیشتری از آن آشکار می‌گردد.

این کتاب همه آنچه مردم در زندگی دنیا و آخرت نیاز دارند را در بر دارد. از میان آیات قرآنی که معتقدم حکمتی بی‌نظیر را در هر زمانی آشکار می‌سازند، موارد زیر را ذکر می‌کنیم:

- گشایش تنگناهای دنیا از طریق توبه، یاد خدا و مداومت بر استغفار: انسان با اطاعت از خداوند، مداومت در تلاوت قرآن کریم، پیروی از اخلاق الهی، توبه و استغفار مستمر، خداوند را یاد می‌کند و تنگناهای درونی خود را به آرامش و شادی تبدیل می‌نماید. خداوند می‌فرماید: «و هر کس از یاد من رو بگرداند، زندگی تنگ و سختی خواهد داشت و روز قیامت او را نابینا محشور می‌کنیم» (سوره طه، آیه ۱۲۴). و نیز می‌فرماید: «و خداوند عذابشان نمی‌کند در حالی که تو در میان آنان هستی، و خداوند عذابشان نمی‌کند در حالی که استغفار می‌کنند» (سوره انفال، آیه ۳۳).

اخبار داخلی

از مسائل جامعه حمایت کنید

- حکمت قرآنی و خردمندان: «آیا کسی که می‌داند آنچه از سوی پروردگارت به تو نازل شده حق است، مانند کسی است که نابیناست؟ تنها خردمندان پند می‌گیرند» (سوره رعد، آیه ۱۹). هرچه مسلمان بیشتر قرآن کریم را بخواند و در حکمت آن تأمل ورزد، از جمله خردمندان و اهل بصیرت می‌شود.

- حکمت غربی و حکمت قرآنی: تفاوت بسیار است میان «حکمت» غربی که با سکولاریزم آغاز شد و گاه به الحاد انجامید، و حکمت قرآنی که بر توحید خداوند عزّ و جلّ و عبادت او استوار است. اولی محدود به چارچوب عقل ناقص بشری است، اما دومی محدود به عقل مخلوق نیست. محور حکمت غربی فرضیات متناقض دنیوی است، در حالی که حکمت قرآنی امید را به هر ناامیدی در جهان امروز می‌بخشد که ارواح شکسته با ایمان به خدا، اطاعت از او و یاد او شفا می‌یابند. خداوند می‌فرماید: «ای مردم، موعظه‌ای از سوی پروردگارتان و شفا برای آنچه در سینه‌هاست و هدایت و رحمتی برای مؤمنان به شما رسیده است» (سوره یونس، آیه ۵۷).

نویسنده: یک مقام کویتی