ایرانیها در حال حاضر راهنمای خود را نمیشناسند
هنگامی که اعتراضات علیه شاه ایران در سال ۱۹۷۷ آغاز شد، تمام نیروهای سیاسی کشور در آن مشارکت داشتند، نه تنها جریان اسلامی. حدود دو سال بعد، رهبران ایالات متحده، بریتانیا، فرانسه و آلمان در جزیره گوادلوپ فرانسه گرد هم آمدند و تصمیم به پایان دادن به حکومت شاه گرفتند. پیش از آن نیز پاریس درک کرده بود که انقلاب علیه نظام پادشاهی از کنترل خارج شده است؛ به همین دلیل، در سال ۱۹۷۸ پذیرفت که خمینی را میزبانی کند تا جایگزینی را که در آن زمان مناسب میدانست برای حکومت آماده سازد.
هنگامی که انقلاب در سال ۱۹۷۹ به موفقیت رسید، این نقطه عطفی اصلی در خاورمیانه بود؛ بنابراین، زمینه را برای آنچه «انقلاب کاست» نامیده شد فراهم کرد. این کاستها در دهکده فرانسوی نوول لوشاتو، محل اقامت خمینی، ضبط و در سراسر ایران توزیع میشدند.
این مقدمه برای درک وضعیت فعلی افکار عمومی ایران، چگونگی تحولات رویدادها و اینکه چه کسی قادر به تغییر وضعیت داخلی است، ضروری است. ایران از قرن شانزدهم میلادی همواره صحنه کشمکشهای منطقهای و بینالمللی بوده است و در نقاط عطف مهم، تصمیم خارجی کلمه نهایی را بیان میکند.
امروز، با تغییرات بزرگ در جهان ارتباطات و فناوری، منظره کاملاً دگرگون شده و همه چیز به طور کامل آشکار است. بنابراین، وقتی رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، میگوید: «ما نمیدانیم چه کسی ایران را اداره میکند»، این موضوع تعجبآور نیست. فقدان رأس هرم سیاسی و نظامی، باعث شده است که «گارد انقلاب» به عنوان حاکم از پشت پرده عمل کند و نیروهای دیگری از درون نظام نیز بر سر تصمیمگیری با او رقابت میکنند.
بر این اساس، اگر تجربه گذشته، به ویژه بین سالهای ۱۹۷۷ و ۱۹۷۹ را در نظر بگیریم، آتش زیر خاکستر همچنان میدرخشد. وقتی رئیسجمهور جمهوری اسلامی، مسعود پزشکیان، میگوید: «جنگ باید در مرحلهای به پایان برسد و پایان دادن به آن امروز بهتر خواهد بود، و افرادی در حاشیه نشستهاند زیرا از شرایطی که دولت در آن فعالیت میکند آگاه نیستند»، او در اینجا درباره مشکلات معیشتی و اقتصادی است که کشورش با آنها روبرو است و دیگر قابل تحمل نیست، صحبت میکند.
بله، تاریخ برای مردم ایران خود را تکرار میکند. هنگامی که انقلاب محمد مصدق در سال ۱۹۵۱ به موفقیت رسید و شاه با تمام قدرت خود بود، مردم تحمل محاصره بریتانیا بر بنادر ایران را نداشتند و در سال ۱۹۵۳ علیه دولت قیام کردند و شاه دوباره به قدرت بازگشت.
امروز، پس از ۴۷ سال حکومت یک نظام سرکوبگر و پس از رنجهای فراوان، ایرانیان نسبت به حکومت «آیتاللهها» خشمگینتر شدهاند. با توجه به تحولات جنگ اخیر، محاصره تنگکننده و انزوای تقریباً جهانی نظام منحرف، حکومت چارهای جز تسلیم شدن در برابر صدای مردم خود ندارد، زیرا هرچند تلاش کند تصویر را زیبا جلوه دهد، اما حداقل در برابر ۹۰ میلیون نفر شکست خورده است.
بنابراین، تلاشها برای تکرار اقدامات «ساواک» پیش از سقوط شاه، مانند عملیاتهای انفجاری و شورش و نسبت دادن آنها به معترضان، دیگر در عصری که همه چیز در آن آشکار است، کارساز نیست و تلاشهای صیقل رسانهای، هم در داخل و هم در خارج، بیش از پاشیدن غبار در چشمها نیست، زیرا اتهام امپریالیسم آمریکا و صهیونیسم به شهروند اجازه نمیدهد نان بخرد، به ویژه پس از آنکه تورم به ۳۵۰ درصد رسیده است.
درست است که شاه باز نخواهد گشت و همانطور که جایگزینها امروز آماده نیستند، اما در مقابل، هنگامی که بر جایگزین تصمیم گرفته شود، لحظه ونزوئلایی تکرار خواهد شد، به ویژه زمانی که جامعه جهانی در ایران سخنگویی برای گفتوگو پیدا کند.
و به همین دلیل، وقتی ترامپ میگوید: «آنها خودشان نیز واقعیت را نمیدانند. فکر میکنم نمیدانند راهنمای آنها کیست»، او در حال بیان حقیقتی است که کسی آن را انکار نمیکند، زیرا هیچ شعارهایی برای مردمی که گرسنگی را تجربه میکنند سودی ندارد و سلاحهای هستهای و موشکها بیش از آنکه چیزی باشند، نشانه خشم نسبت به نظامی هستند که از واقعیت مردم خود جدا شده است.
