آمریکا در پی توسعه پهپادهایی است که از ناوهای هواپیمابر با برد بیش از ۱۸۵۰ کیلومتر پرتاب میشوند - صرماد
نیروی دریایی ایالات متحده در پی توسعه نسل جدیدی از جنگندههای بدون سرنشین است که قادر به برخاستن از ناوهای هواپیمابر هستهای و انجام مأموریتهای رزمی در فاصلهای نه کمتر از هزار مایل دریایی (۱۸۵۲ کیلومتر) بدون نیاز به سوختگیری در هوا باشند؛ اقدامی که در چارچوب برنامه این نیرو برای بازآرایی بال هوایی خود جهت آمادگی برای جنگهای آینده صورت میگیرد.
اداره تدارکات هوایی نیروی دریایی ایالات متحده، که بخشی از فرماندهی سیستمهای هوایی نیروی دریایی (NAVAIR) و مسئول تعیین مکانیسم خرید هواپیماهای آینده این نیرو است، در ۱۴ ژوئیه جاری، اخطاریهای از نوع «Sources Sought» (جستجوی منابع) صادر کرد. این اخطاریه، درخواستی اطلاعاتی است که به شرکتهای صنایع دفاعی جهت سنجش تواناییهایشان در طراحی، تولید و استقرار نسل جدیدی از هواپیماهای بدون سرنشینِ مخصص برای عملیات از روی ناوهای هواپیمابر هستهای، ارسال شده است؛ به گزارش روزنامه الشرق.
این اخطاریه مناقصه رسمی یا قرارداد خرید محسوب نمیشود، بلکه گامی اولیه برای ارزیابی ظرفیتهای صنعتی موجود پیش از آغاز یک برنامه تسلیحاتی جدید است. نیروی دریایی ایالات متحده تا ۱۳ اوت آینده زمان دریافت پاسخهای شرکتها را تعیین کرده است.
این حرکت در چارچوب برنامه «بال هوایی آینده» (Air Wing of the Future) قرار دارد که هدف آن بازسازی نیروی هوایی مستقر بر روی ناوهای هواپیمابر است؛ انتقالی از تکیه بر جنگندههای نسل چهارم، مانند F/A-18 Super Hornet، به سمت تشکیل یک نیروی یکپارچه متشکل از هواپیماهای سرنشیندار و بدون سرنشین نسلهای پنجم و ششم که به صورت مشترک عمل میکنند. این موضوع طبق گزارش سایت Defense Blog اعلام شده است.
همچنین، این برنامه بخشی از ابتکار عمل گستردهتری به نام «ناوگان طلایی» (Golden Fleet) است که توسط دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور سابق ایالات متحده، برای گسترش و بهروزرسانی تواناییهای نیروی دریایی آمریکا در دو حوزه ساخت کشتی و هوانوردی نظامی راهاندازی شد. هدف از این ابتکار، تسریع ورود پلتفرمهای رزمی جدید نسبت به فرآیندهای قراردادسازی سنتی است که در دهههای گذشته با کندی همراه بودهاند.
نیروی دریایی ایالات متحده در این روند به برنامههای از پیش موجودی متکی است که مهمترین آنها هواپیمای بدون سرنشین MQ-25A Stingray است که توسط شرکت بوئینگ برای سوخترسانی هوایی توسعه یافته است. این هواپیما در آوریل ۲۰۲۶ نخستین آزمایش عملیاتی خود را انجام داد تا زمینه برای استقرار آن بر روی ناوهای هواپیمابر کلاسهای نیمیوتز و فورد فراهم شود. این ناوها از غولهای پرنده هستهای با نام نظامی CVN هستند که ستون فقرات گروههای ضربهزننده ناوهای هواپیمابر آمریکا در سراسر جهان را تشکیل میدهند.
در همین حال، برنامه هواپیماهای رزمی همکاریکننده (CCA) به توسعه هواپیماهای بدون سرنشین کمهزینهای ادامه میدهد که در کنار جنگندههای سرنشیندار به عنوان «بالوفادار» (Loyal Wingmen) عمل میکنند؛ اقدامی که امکان گسترش دامنه عملیات و کاهش خطرات متوجه خلبانان را فراهم میسازد.
شرکتهای اندوریل (Anduril)، بوئینگ (Boeing)، جنرال اتومیکس (General Atomics) و نورثروپ گرومن (Northrop Grumman) بر سر توسعه نسخهای از این هواپیماها که قادر به عملیات از روی ناوهای هواپیمابر باشد، رقابت میکنند. در مقابل، شرکت لاکهید مارتین (Lockheed Martin) مسئول توسعه زیرساخت نرمافزاری لازم برای مدیریت چندین هواپیمای بدون سرنشین توسط یک اپراتور است.
درخواست اطلاعات جدید، الزامات جاهطلبانهتری را تحمیل میکند؛ نیروی دریایی ایالات متحده شرط کرده است که هواپیماهای جدید باید به طور کامل با سیستمهای برخاست و فرود مورد استفاده در ناوهای نیمیوتز و فورد سازگار باشند. این ناوها از سیستمهای برخاست با استفاده از پرتابگرهای بخاری یا سیستم پرتاب الکترومغناطیسی (EMALS) و همچنین سیستم سیمهای ترمز برای توقف هواپیماها هنگام فرود استفاده میکنند.
در همین حال، نیروی دریایی ایالات متحده علاقهای به طرحهایی نشان داده است که بر اساس پرواز عمودی (VTOL) عمل کنند، که این امکان را فراهم میکند تا از سکوهای دریایی کوچکتری مانند ناوشکنها و پایگاههای دریایی متحرک بدون نیاز به باند فرود کامل استفاده شود.
برای هواپیماهای مأموریتیافته به انجام حملات، نیروی دریایی حداقل برد عملیاتی یک هزار مایل دریایی از ناو هواپیمابر را بدون نیاز به سوختگیری در هوا تعیین کرده است؛ شرطی که بازتابدهنده تهدیدات فزاینده موشکهای ضدکشتی با برد بلند است که ناوهای هواپیمابر را مجبور میکند عملیات خود را از فواصل دورتری از مناطق نبرد انجام دهند.
همچنین، این اعلان از شرکتها میخواهد تا مفهوم «ضریب فضا» (Spot Factor) را مورد توجه قرار دهند؛ یعنی مساحتی که هواپیما بر روی عرشه ناو اشغال میکند در مقایسه با تواناییهای رزمی آن، زیرا فضای عرشه پرواز یکی از محدودترین منابع در ناوهای هواپیمابر است و تمام هواپیماها برای محلهای ذخیرهسازی، پرواز و فرود با یکدیگر رقابت میکنند.
نیروی دریایی ایالات متحده همچنین شرط میکند که هر سیستم جدید مستقیماً با سیستمهای کنترلی موجود پرواز دریایی بدون سرنشین، که هماکنون در برنامه MQ-25 مورد استفاده قرار میگیرد، یکپارچه شود، به جای ایجاد یک ساختار کنترلی مستقل برای هر پهپاد جدید.
این اعلان همچنین بر جنبههای صنعتی و تولیدی تمرکز کرده و از شرکتها خواسته است تا برنامههای تولیدی ارائه دهند که توانایی افزایش سریع تولید را در صورت بروز یک درگیری گسترده نشان دهد، همراه با پیشنهاداتی برای کاهش هزینه تولید هر هواپیما تا پایداری برنامه در بلندمدت تضمین شود.
همچنین، شرکتها موظفند جدول زمانی ارائه دهند که شامل زمان اولین پرواز آزمایشی، اولین فرود موفقیتآمیز بر روی ناو هواپیمابر و دستیابی به قابلیت عملیاتی اولیه (IOC) باشد؛ این امر به نیروی دریایی تصویری واقعبینانه از مدت زمان مورد نیاز برای تبدیل پروژه از یک طراحی صرف به یک پلتفرم رزمی آماده خدمت میدهد.
نیروی دریایی ایالات متحده تأکید کرده است که انتشار درخواست اطلاعات به معنای تعهد به انعقاد قرارداد با هیچ شرکتی نیست، اما ماهیت الزامات مطرحشده که بر برد عملیاتی، استقلال، بهرهبرداری از فضای ناو و سرعت تولید متمرکز است، نشاندهنده تحولی در دیدگاه نیروی دریایی نسبت به آینده بالگردگاه هوایی خود است تا با نیازهای جنگهای آینده سازگار شود، به جای تکیه بر مفاهیم عملیاتی که در درگیریهای گذشته حاکم بود.
