هوش مصنوعی در بازیابی بینایی بیمار نقش دارد!

اعضای تیمی از جراحان مغز و اعصاب در لندن اعلام کردند که از ابزاری مبتنی بر هوش مصنوعی برای کمک به انجام یک عمل جراحی دقیق در مغز مرد ۴۸ ساله استفاده کردهاند تا تومور بزرگی از غده هیپوفیز (ترشحکننده هورمونها) را بردارند. این عمل با موفقیت انجام شد و بینایی بیمار را بازگرداند.
مجله آمریکایی «فیوچریزم» که در زمینه علوم و فناوری تخصص دارد، به نقل از روزنامه بریتانیایی «گاردین» گزارش داد که این جراحی چند هفته پیش در بیمارستان ملی مغز و اعصاب و جراحی مغز و اعصاب در لندن انجام شد، اما جزئیات آن اخیراً فاش شده است.
ریس هیبرت، بیمار این عمل، گفت که پیش از جراحی تقریباً قادر به دیدن یا راه رفتن بدون عصای کمکی نبود و افزود: «وقتی از عمل جراحی به هوش آمدم، توانستم همه چیز را در اتاق به وضوح ببینم.»
غده هیپوفیز از حساسترین نواحی مغز است، زیرا در نزدیکی شریانهایی قرار دارد که خون را به مغز میرسانند و اعصاب بینایی که مسئول دیدن هستند. بنابراین، هر خطای حتی به اندازه یک میلیمتر میتواند تفاوت تعیینکنندهای ایجاد کند که منجر به از دست دادن بینایی، سکته مغزی یا مرگ شود، به گفته مقامات بهداشتی به نقل از روزنامه.
برداشتن تومور از پایه مغز، جایی که پنهان است، چالش اضافیای ایجاد کرد که جراحان را مجبور کرد تا مسیری دقیق برای دسترسی به آن بدون آسیب به بافتهای اطراف ایجاد کنند. در اینجا اهمیت ابزار هوش مصنوعی برجسته شد که بر صدها ویدیوی جراحی از عملهای قبلی برداشتن تومورهای غده هیپوفیز آموزش دیده بود.
صوفیا بانو، استاد کمکدانشگاه در زمینه رباتیک و هوش مصنوعی در «دانشگاه کالج لندن» و مسئول فنی توسعه این ابزار، اشاره کرد که این سیستم «مجموعهای گسترده از موارد جراحی را مشاهده کرده که یادگیری آنها برای یک جراح انسان سالها طول میکشد». او توضیح داد که تیم تحقیق، مرزهای رگهای خونی و اعصاب را در هر ویدیوی آموزشی به صورت دستی ترسیم کردهاند تا به ابزار امکان دهد موقعیت آنها را به دقت شناسایی کند.
به نقل از شبکه بیبیسی که کار این ابزار را با فناوری تشخیص چهره مقایسه کرد که بر روی آناتومی پنهان اعمال میشود، هوش مصنوعی در طول عمل چندین وظیفه اصلی را بر عهده داشت. این وظایف شامل تحلیل پخش زندهای بود که از دوربینی در پایه جمجمه از طریق بینی نصب شده بود دریافت میشد. این وظایف عبارت بودند از: ردیابی ابزارهای جراحی به صورت بلادرنگ در حین حرکت آنها در داخل مغز، تعیین محتملترین مکانها برای وجود رگهای خونی و اعصابی که در دید مستقیم پنهان هستند، و تمایز قائل شدن بین مناطق نسبتاً ایمنی که میتوان تومور را از آنها بدون آسیب به بافتهای حیاتی برداشت.
پزشکان انسان کنترل کاملی بر عمل از ابتدا تا انتها داشتند و نقش ابزار محدود به هدایت کار آنها بدون اتخاذ هرگونه تصمیم جراحی مستقل بود. هیبرت تأیید کرد که این رویکرد به او احساس امنیت داد و گفت: «از منظر ایمنی بیمار، میتوانم فواید آن را کاملاً ببینم؛ هیچ علامت راهنمایی در داخل سرهای ما وجود ندارد.»
این دستاوردها پرسشهایی را درباره آنچه در صورت بروز نقص فنی در این فناوری رخ خواهد داد، برانگیخته است، در حالی که وابستگی پزشکان به ابزارهای هوش مصنوعی در ثبت یادداشتهای بالینی و جستجوی علائم در حال افزایش است. بیبیسی اشاره کرد که جراحان معمولاً تصاویر مغز را از قبل مطالعه میکنند تا با آناتومی هر بیمار به طور جداگانه آشنا شوند و هشدار داد که وابستگی بیش از حد به این ابزارها ممکن است با نسل جدیدی از دانشجویان پزشکی که از ابتدای آموزش خود عادت به استفاده از آنها دارند، افزایش یابد.