ابداع درمان غیرجراحی جدید برای سرطان روده

پژوهشگران در بریتانیا اعلام کردند که موفق به ابداع و توسعه یک روش جدید شیمیدرمانی-پرتودرمانی برای سرطان روده شدهاند که میتواند بیماران را از نیاز به انجام جراحیهای بزرگ بینیاز کند و این پیشرفت مهمی در درمان این نوع از سرطان محسوب میشود که یکی از شایعترین انواع سرطان در بریتانیا است. این درمان جدید بر پایه رویکردی نوآورانه استوار است که سلولهای سرطانی را با دقت هدف قرار داده و بافتهای سالم را حفظ میکند؛ رویکردی که عوارض جانبی را کاهش داده و دوره بهبودی را تسریع میبخشد.
نتایج یک کارآزمایی بالینی بینالمللی بزرگ نشان داد که حدود ۸۰ درصد از بیماران مبتلا به سرطان رکتوم (رکتوم) در مراحل اولیه، توانستند از جراحی ریشهکن که به طور کامل رکتوم را حذف میکند، اجتناب ورزند؛ این امر پس از دریافت شیمیدرمانی-پرتودرمانی جدید و در صورت نیاز، مداخله جراحی موضعی حاصل شد. نتایجی که در مجله معتبر «لانسیت اونکولوژی» (Lancet Oncology) منتشر شدهاند، نشاندهنده امکان ایجاد تحولی بنیادین در درمان این نوع سرطان است که سالانه تنها در بریتانیا حدود ۴۱۰۰ مورد از آن در مراحل اولیه تشخیص داده میشود.
این یافتهها سرانجام به پایان رنجی دههها ادامهدار میرسد؛ زمانی که بیماران مجبور بودند پذیرای از دست دادن رکتوم، اختلال در عملکرد روده و مشکلات ادراری، همراه با استفاده دائمی از کیسه فغره (استوما) را به عنوان «بهایی» برای درمان سرطان بپذیرند. با این حال، پروفسور سایمون باش، پژوهشگر ارشد مشارکتکننده در این کارآزمایی و استاد جراحی کولورکتال در کالج دانشگاهی لندن (UCL)، تأکید کرد که این نتایج نشان میدهد «آن بهای سنگین دیگر لازم نیست توسط بسیاری از بیماران پرداخت شود».
این کارآزمایی که با نام «ستار-ترک» (STAR-TREC) شناخته میشود، بیش از ۵۰۰ بیمار را از پنج کشور، از جمله انگلستان، در بر میگرفت که به سه گروه تقسیم شدند:
• گروه اول: پنج هفته شیمیدرمانی-پرتودرمانی دریافت کردند و در صورتی که درمان به تنهایی برای کوچک کردن تومور کافی نبود، جراحی برای حفظ رکتوم انجام شد.
• گروه دوم: تنها پنج روز پرتودرمانی دریافت کردند و در صورت نیاز، همان جراحی انجام شد.
پس از یک سال پیگیری، مشخص شد که بیمارانی که پنج هفته شیمیدرمانی-پرتودرمانی دریافت کرده بودند، در مقایسه با کسانی که پنج روز پرتودرمانی دریافت کردند، کمتر به جراحی ریشهکن نیاز داشتند. پژوهشگران هماکنون در حال پیگیری بیماران در سه سال آینده هستند تا بررسی کنند که آیا سرطان در غیاب جراحی ریشهکن بیشتر مستعد بازگشت است یا خیر، و آیا تفاوتی در نرخ بقای بیماران وجود دارد یا نه.
میشل میچل، مدیر اجرایی بنیاد «پژوهشهای سرطان در بریتانیا» که این کارآزمایی را به شراکت با کمپین «استند آپ تو کانسر» (Stand Up To Cancer) تأمین مالی کرده بود، از این «پیشرفت چشمگیر که ممکن است زندگی هزاران نفر را تغییر دهد» ستایش کرد. وی اشاره نمود که غربالگری سرطان به کشف موارد بیشتر سرطان رکتوم در مراحل اولیه کمک کرده است، جایی که شانس بقا بیشتر است، اما این امر از شدت درمانها نکاسته بود. میچل افزود: «جالب است که به نظر میرسد این وضعیت سرانجام در حال تغییر است؛ گزینه درمانی جدید پتانسیل آن را دارد که زندگی بیماران مبتلا به این سرطان و خانوادههایشان را دگرگون کند.»
از سوی دیگر، پروفسور پیتر جانسون، مدیر ارشد بالینی سرطان در سازمان خدمات بهداشتی ملی بریتانیا (NHS)، این نتایج را تحسین کرد و آنها را «حیاتی در ترسیم مسیر برای اجتناب از جراحی ریشهکن برای تعداد بیشتری از افراد در آینده» دانست. وی اشاره کرد که این سازمان همواره در تلاش برای بهبود درمان سرطان است و بسیاری از بیماران هماکنون از دریافت پرتودرمانی قبل از جراحی بهرهمند میشوند.
این پیشرفت، حاصل همکاری پژوهشی میان دانشگاههای کالج لندن، بیرمنگام و لیدز است و تیم تحقیقاتی امیدوار است این رویکرد درمانی هرچه سریعتر به معیار جدیدی تبدیل شود. با این حال، پروفسور باش تأکید کرد که «گام بعدی، اطمینان از پایداری این نتایج در بلندمدت و سپس تضمین دسترسی هر بیمار مستعد به این رویکرد است».
این آزمایش، نقطه عطف مهمی در درمان سرطان رکتوم محسوب میشود، زیرا امید تازهای برای بیمارانی فراهم میکند تا از عوارض جانبی ویرانگر جراحیهای ریشهای بدون کاهش شانس بهبودی عبور کنند. با ادامه پیگیری بیماران در طول سه سال آینده، جامعه پزشکی و علمی با انتظار به نتایج نهایی این مطالعه مینگرد که ممکن است چهرهای نوین در برخورد با این بیماری بدخیم ترسیم کند.