«تنیس»... روایت یک قرن بین کویت و بریتانیا

مباریه دوستانهای که سفارت بریتانیا در کویت اخیراً در زمینهای آکادمی «رافا نادال کویت» و همزمان با مسابقات ویمبلدون برگزار کرد، تنها یک رویداد ورزشی گذرا نبود، بلکه صفحهای فراموششده از تاریخ روابط کویت و بریتانیا را به یاد آورد؛ زمانی که زمینهای تنیس شاهد دیدارهایی بود که خانواده حاکم کویت را با نمایندگان بریتانیا از حدود یک قرن پیش به هم متصل میکرد.
عیشا دشتی، پژوهشگر روابط کویت و بریتانیا و دریافتکننده نشان امپراتوری بریتانیا (BEM)، معتقد است صحنهای که در آن قدسی رشید، سفیر بریتانیا در کویت، در حال بازی تنیس دیده میشد، نشاندهنده تداوم یک رابطه ورزشی و تاریخی است که به اوایل دهه ۱۹۳۰ میلادی بازمیگردد؛ زمانی که این ورزش در کویت رواج داشت، پیش از آنکه به یک ورزش گسترده تبدیل شود.
دشتی در گفتگو با روزنامه «الرأی» تأکید کرد که این بازی، نخستین مسابقات تنیس برگزارشده در کویت را که در یک زمین اختصاصی ساختهشده توسط دهمین حاکم کویت، شیخ احمد الجابر الصباح، برگزار شد، به خاطر آورد و ابراز داشت که تنیس ورزشی جدید در کویت نیست، بلکه تاریخ آن به حدود صد سال پیش بازمیگردد.
دشتی به نوشتههای ویولت دیکسون در کتاب «چهل سال در کویت» استناد میکند که جزئیات علاقه شیخ احمد الجابر الصباح به این ورزش را روایت میکند. وی اشاره میکند که شیخ احمد الجابر تنها به تشویق این ورزش اکتفا نکرد، بلکه زمین تنیس اختصاصی را در یکی از حیاطهای نزدیک کاخ خود در شهر کویت ساخت، راکتهای تنیس خرید و لباسهای مخصوص این ورزش را پوشید؛ اقدامی که نشاندهنده علاقه او به ورزشهای مدرن آن دوران بود.
وی افزود که این زمین به محلی برای گردهمایی هفتگی خانواده معتمد بریتانیا و کارکنان معتمدی بریتانیا تبدیل شد و همچنین از افسران نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا در طول بازدیدهای مکرر کشتیهایشان به کویت پذیرایی میکرد.
بر اساس آنچه در کتاب ویولت دیکسون آمده است، کلونل هارولد دیکسون معتقد بود که ورزش روزانه برای حفظ سلامت روانی و جسمی ضروری است و او همواره بر پیادهروی، اسبسواری و بازی منظم تنیس تأکید داشت.
در اواخر سال ۱۹۳۰، دیکسون از شیخ احمد الجابر درخواست کرد تا مکانی را برای ساخت زمین تنیس جدید اختصاص دهد. شیخ احمد الجابر بلافاصله از این ایده استقبال کرد و پیشنهاد داد که زمین در داخل حیاط اختصاصی او ساخته شود و خود نیز دستورالعملهای فنی مربوط به ساخت زمین را درخواست کرد.
از زمان افتتاح آن، این زمین به مقصد هفتگی خانواده دیکسون و مهمانانش تبدیل شد، در حالی که شیخ احمد الجابر و اعضای خانواده و دوستانش بازیها را از صندلیهای نزدیک تماشا میکردند یا در فضایی اجتماعی و متمایز به بازی «کرم» مشغول بودند.
دشتی توضیح میدهد که استفاده از زمین شیخ احمد الجابر تا پایان سال ۱۹۳۷ ادامه یافت، پیش از آنکه شرکت نفت کویت در سال ۱۹۳۸ در منطقه شویخ زمین جدیدی را برای خدمت به کارکنان شرکت و بازدیدکنندگان بسازد و فعالیتهای ورزشی به تدریج به آنجا منتقل شد.
وی همچنین اشاره میکند که ساختمان جدید معتمدی بریتانیا در منطقه دسمان، که بعدها به مقر سفارت بریتانیا تبدیل شد، در اوایل دهه ۱۹۵۰ میزبان ساخت زمین تنیس دیگری بود و این زمین تا امروز در داخل سفارت باقی مانده است، هرچند مکان آن در طول سالها در محیط سفارت تغییر کرده است.
دشتی سخنان خود را با تأکید بر این نکته به پایان میرساند که مسابقهای که توسط سفارت بریتانیا برگزار شد، تنها یک فعالیت ورزشی نیست، بلکه تداوم رابطهای انسانی، فرهنگی و ورزشی دیرینه است که کویت و بریتانیا را از دهه ۱۹۳۰ میلادی به هم پیوند داده است؛ زمانی که زمینهای تنیس شاهد یکی از قدیمیترین اشکال ارتباط اجتماعی و ورزشی بین دو کشور بودند. این داستان تا امروز ادامه یافته است، هرچند زمینها تغییر کرده و چهرهها دگرگون شدهاند.