درسهای تجاوز، بیش از هر زمان دیگری حضور دارند
در زندگی ملتها، روزهایی وجود دارد که زمان آنها را نمیپوشاند، زیرا آنها تنها به گذشته تعلق ندارند، بلکه به گونهای امتداد مییابند که به آگاهی ملی تبدیل شده و نسلها را همراهی میکنند. دوم اوت یکی از آن روزها در تاریخ کویت است؛ روزی که تنها اشغال سرزمین نبود، بلکه تجاوز به مشروعیت و تلاشی برای ترور دولت محسوب میشد و آزمون سختی برای اراده مردمی بود که نپذیرفتند کشورشان به غنیمتی در یک پروژه توسعهجویانه تبدیل شود که نه مرزها را میشناسد و نه قانون را.
سی و شش سال از حمله تمامعیار عراق میگذرد، اما زمان نتوانسته است مفاهیم سیاسی آن را محو کند. آنچه در سال ۱۹۹۰ رخ داد، یک اختلاف مرزی نبود و نه یک نزاع گذرا میان دو کشور، بلکه اعلامیهای صریح بود مبنی بر اینکه طمع قدرت، اگر با قاطعیت مواجه نشود، به خطری تبدیل میشود که کل نظام منطقهای را تهدید میکند.
و از دل آن مصیبت، کویت با ایمان عمیقتری بیرون آمد که حاکمیت تنها یک مفهوم حقوقی نیست، بلکه نظامی یکپارچه از وحدت ملی، آمادگی امنیتی، دیپلماسی خردمندانه، اتحادهای راهبردی و توانایی خوانش تحولات پیش از آنکه به بحران تبدیل شوند، است.
و در میان برجستهترین این چالشها، سیاستهای ایران برجسته میشود که در طول چهل و هفت سال گذشته نگرانی فزایندهای را در میان کشورهای خلیج فارس ایجاد کرده است؛ هرگاه اصل احترام به حاکمیت کشورها تضعیف شد، دایره مداخله در امور داخلی آنها گسترش یافت و گروههای مسلح خارج از نهادهای دولتی حمایت شدند، فرصتهای ثبات کاهش یافت و احتمال تشدید تنشها افزایش یافت. ما با مردم ایران که پیوندهای تاریخ و همسایگی آنها را با همسایگانشان به هم متصل میکند، اختلافی نداریم، بلکه با سیاستهای نظام ایران اختلاف داریم که با قواعد حسن همسایگی، تعهد به عدم مداخله و احترام به حاکمیت کشورها در تضاد است.
آنچه امروز منطقه شاهد بحرانهای پیدرپی آن است، تأیید میکند که امنیت جداییناپذیر است و امنیت کویت بخشی جداییناپذیر از امنیت خلیج فارس است، همانطور که امنیت خلیج فارس ستونی برای ثبات عربی و بینالمللی محسوب میشود. از این رو، هر تهدیدی که امنیت، مسیرهای دریایی یا ثبات سیاسی آن را هدف قرار دهد، نمیتوان آن را دستکم گرفت یا با آن به عنوان یک رویداد گذرا برخورد کرد.
کویت از زمان آزادی ثابت کرده است که به سیاست ماجراجویی باور ندارد، بلکه به سیاست دولتمداری باور دارد؛ دولتی که به قانون بینالملل احترام میگذارد و به گفتوگو دعوت میکند، اما در عین حال میداند که صلح واقعی تنها بر نیت خیر استوار نیست، بلکه نیازمند قدرتی است که از آن محافظت کند، وحدتی که آن را حفظ کند و بازدارندگی که از تجاوز جلوگیری نماید.
خطرناکترین چیزی که میتواند ملتها را درگیر کند، این گمان است که تاریخ به پایان رسیده یا خطراتی که با آنها روبرو بودهاند، دیگر به اشکال جدیدی بازنگردند. تاریخ خود را تکرار نمیکند، اما ابزارهایش را بازتولید مینماید و هوشیاری و آمادگی کشورها را میآزماید. از این رو، یادبود حمله بهانهای برای ناله بر گذشته نیست، بلکه تجدید پیمان است که کویت در برابر هر پروژهای که حاکمیت، وحدت یا تصمیمگیری ملی آن را هدف قرار دهد، مصون خواهد ماند.
کویت در سال ۱۹۹۱ پیروز شد زیرا صاحب حق بود، زیرا مردمش در پیرامون رهبری خود متحد شدند، و زیرا جهان درک کرد که سکوت در برابر تجاوز به معنای سقوط کل نظام بینالملل است. و امروز، همان پیام همچنان معتبر است: در منطقهای که حاکمیت کشورها محترم شمرده نشود، امنیتی وجود نخواهد داشت؛ ثباتی با تداوم سیاستهای مداخله و تحمیل نفوذ ممکن نیست؛ و آیندهای پربار برای مردم خاورمیانه جز از طریق برقراری روابطی مبتنی بر برابری، احترام به مرزها و عدم استفاده از زور یا نمایندگان برای تحمیل ارادهها، رقم نخواهد خورد.
و در سی و ششمین سالگرد، کویت با احترام سر تعظیم فرود میآورد در برابر شهدایش، به مقاومت مردمش افتخار میکند و خاطرات ایستادگی برادران و دوستانی را زنده میکند که در کنار حق ایستادند. اما در عین حال، به آینده با نگاهی مینگرد که آموخته از تاریخ است و درک کرده که حفاظت از وطن مسئولیت یک نسل نیست، بلکه پیامی است که نسلها آن را از یکدیگر به ارث میبرند.
دوم اوت گواهی خواهد داد که کویت مصیبتهای خود را فراموش نمیکند، اما اجازه نمیدهد که این مصیبتها ارادهاش را بشکنند. همچنین گواهی خواهد داد که کشوری که ارزش حاکمیت خود را میشناسد، وحدت خود را حفظ میکند و تحولات را با چشم حکمت میخواند، قادر است از بحرانها عبور کند، هرچند چالشها بزرگتر شوند.
