نابغههای نیتخیر
به نظر میرسد که خلیج فارس در محلهای زندگی میکند که شعارش این است: «همسایهای از شرق عاشق هرجومرج است و همسایهای از شمال بیقرار و بیدار، و ما موظفیم به همه لبخند بزنیم!»
هر بار که یک مقام ایرانی بیانیهای تند صادر میکند، تحلیلگرانی در میان ما ظاهر میشوند که میگویند: «نگرانی بیمورد است، اینها فقط بیانیه هستند.» هنوز کسانی در میان ما هستند که باور دارند تکرار بیانیهها نشانهای است که اینها به عمل تبدیل نخواهند شد! با وجود آن موشکها و پهپادها، گویی تاریخ بهطور خاص نوشته شده تا خود را تکذیب کند تا خوشبینان را آزار ندهد.
اما از سوی شمال، اخبار فرصتی برای نفس کشیدن به شما نمیدهد؛ و در میان این و آن، کسانی را مییابید که پیشنهاد میدهند راه حل، صدور بیانیههای بیشتر و آرامتر است، گویی بیانیههای رسمی به سلاحی استراتژیک تبدیل شدهاند که دشمنان از آن بیشتر از ارتشها میترسند.
شگفتانگیز این است که ما بر وجود تهدید اختلاف نداریم، بلکه بر روش برخورد با آن اختلاف داریم. گروهی معتقدند آمادگی یک وظیفه است و گروه دیگر میترسد که آمادگی، مهاجم را آزار دهد! دقیقاً مانند صاحب خانهای که از نصب قفل جدید خودداری میکند تا دزد احساس توهین نکند.
سپس گروه سومی ظاهر میشود که خطرناکترین گروه است و مدام تکرار میکند که خطر واقعی خارج از مرزها نیست، بلکه در داخل آنهاست... اما منظور او از این موضوع همه چیز به جز کسانی است که واقعاً در حال نفوذ به وحدت خلیج فارس، ایجاد تفرقه و سوءاستفاده از هر اختلاف کوچکی برای تبدیل آن به یک بحران بزرگ خلیجی هستند.
ابزارهای درگیری به شدت تکامل یافتهاند. تانک دیگر تنها وسیله نیست، بلکه ممکن است یک تلفن همراه کوچک در دست فردی بزرگمغز و سادهلوح، این کار را انجام دهد که با بیگناهی تمام شایعات را بازنشر میکند و مینویسد: «به من رسیده... و خدا بهتر میداند.»
و هر بار که درباره وحدت خلیج فارس صحبت میکنیم، کسی ظاهر میشود و میپرسد: «و چه فایدهای دارد؟»
پاسخ ساده است؛ اگر یک خانواده واحد زمانی که خطر در را میزند، همبستگی نشان میدهد، چگونه درباره کشورهایی صحبت میکنیم که تاریخ، جغرافیا و سرنوشت آنها را به هم پیوند داده است؟ مگر برخی از ما فکر میکنند که اگر موشکی تصمیم به بازدید از منطقه بگیرد، به احترام گذرنامهها در مرزها متوقف خواهد شد؟
واقعیت این است که شورای همکاری خلیج فارس دیگر یک رفاه دیپلماتیک یا بهانهای برای عکسهای گروهی نیست. این یک ضرورت است که جغرافیا پیش از سیاست آن را تحمیل کرده است. منطقه ما یک پارک عمومی نیست، بلکه یکی از حساسترین نقاط جهان است و هر کسی که از آن عبور میکند اثر انگشت خود را به جا میگذارد... یا سعی میکند.
ما داعیهدار جنگ نیستیم و هیچ عاقلی وقوع جنگ را آرزو نمیکند؛ اما صلح، همانطور که عقل و تاریخ میگویند، تنها بر پایه نیتهای خوب زنده نمیماند؛ صلح به قدرتی نیاز دارد که از آن محافظت کند و به وحدتی نیاز دارد که طمعکاران را از آزمایش صبر همسایگان باز دارد.
و سوالی که هر روز تکرار میشود باقی میماند: آیا منتظر میمانیم تا پس از وقوع خطر به توافق برسیم، یا قبل از اینکه کسی تصمیم بگیرد وحدت ما را آزمایش کند، به توافق میرسیم؟
تاریخ، متأسفانه، نمرهای برای نیتهای خوب نمیدهد... بلکه برای آمادگی خوب نمره میدهد.
