ما... و غزوه «کابات»!

چند سال پیش، شاید پانزده سال قبل، به یکی از خویشاوندانم گفتم: «آقای ابوفلان، پیش‌بینی می‌کنم که پس از چند سال، اگر من و تو در بازار قدم بزنیم، مردم با تعجب به ما نگاه خواهند کرد، گویی که غریبه‌ایم.» او پاسخ داد: «آها... چطور؟» به او گفتم: «اگر در بازار یا پاساژ قدم بزنی و لباس محلی، یعنی دشداشه، غترة و عقال بپوشی، غریبه به نظر می‌رسی.» او پاسخ داد: «شاید... ممکن است؟!»

و واقعاً در روزهای اخیر، بسیاری از مردم -به‌ویژه جوانان و همچنین سالمندان- غترة و عقال را کنار گذاشته‌اند و به پوشیدن «کلاه بیسبال» (کپ) یا حتی سر باز (مصلع) اکتفا کرده‌اند. این عادت حتی به مراجعان ادارات دولتی، همه مکان‌ها و حتی در مصاحبه‌های تلویزیونی نیز راه یافته است، به طوری که مجری نیز سرش باز است.

و روزی در «توییتر»، یکی از افراد این رفتارها و رها کردن لباس محلی را نقد کرد و من به او پاسخ دادم: «زمان تغییر کرده و مردم نیز تغییر می‌کنند و آنچه را برای خود مناسب‌تر می‌بینند انتخاب می‌کنند. غیرممکن است که به پیاده‌روی بروی و غترة و عقال بر سر داشته باشی؛ در اینجا بهتر است «کلاه بیسبال» بپوشی یا حتی بدون کلاه باشی.» در این روزها بسیاری نه کلاه می‌پوشند و نه چیزی که غم‌انگیز باشد، یا سرشان کاملاً باز است.

اما اگر به تفکر منطقی بازگردیم، غترة و عقال زمانی مناسب است که در فضای باز و زیر آفتاب باشی و بادی که غترة‌ات را به هوا می‌اندازد نیاز به عقال داشته باشی. اما اگر در دفتر کار یا پاساژ باشی، آفتابی بالای سرت نیست و بادی که غترة‌ات را به هوا بزند وجود ندارد؛ بنابراین غترة و عقال بی‌معناست.

همه جوامع تغییر می‌کنند، به‌ویژه در پوشش. در فیلم‌های قدیمی می‌بینی که یک انگلیسی کلاه، کراوات و کت‌وشلوار پوشیده و در خیابان قدم می‌زند، اما امروزه انگلیسی‌ها و اروپایی‌ها کلاه و کراوات را فراموش کرده‌اند و به تی‌شرت و جین اکتفا می‌کنند.

در این زمانه امور مختلط شده و مثل‌های قدیمی ما لرزان شده‌اند، از جمله: «آنچه را دوست داری بخور و آنچه مردم پسند می‌کنند بپوش.» اکنون مردم اهمیت نمی‌دهند که چه چیزی مردم را خوشحال می‌کند، بلکه به آنچه خودشان را خوشحال می‌کند توجه دارند، مادامی که با قوانین مغایرت نداشته باشد. و حتی اگر دولت‌ها لباس یکنواختی را تصویب کنند، این امر غیرقابل قبول است، زیرا نوعی مداخله در آزادی انسان محسوب می‌شود.

به همین دلیل، خویشاوندم را به خاطره‌ای که در ابتدای مقاله ذکر کردم یادآوری می‌کنم؛ بنابراین ما غریبه خواهیم بود و با مثل قدیمی «اگر زمان تو را اطاعت نکرد، تو زمان را اطاعت کن» همراهی می‌کنیم.

سؤال این است: آیا واقعاً روزی فرا رسیده که لباس محلی ما را براندازد و تلاش کند آن را به بخشی از تاریخ ما تبدیل کند؟ این احتمال وجود دارد، و آیا می‌توانیم در برابر تهاجم کلاه‌های بیسبال مقاومت کنیم؟ فکر نمی‌کنم (!) زیرا من خود به کسانی تبدیل شده‌ام که آن را می‌پوشند!

(درود بر اعضای جبهه‌های پیشرو، کسانی که تنها هفته‌ای دو ساعت به خانه می‌روند؛ برای حفاظت از میهن در آغاز این جنگ).