کارمندان خلیج فارس در استفاده از هوش مصنوعی در جهان رتبه اول را کسب میکنند
ولید منصور: گزارش جهانی جدید گروه مشاورهای بوستون (BCG) نشان میدهد که کشورهای خلیج فارس جایگاه خود را بهعنوان یکی از پیشروترین مناطق جهان در پذیرش هوش مصنوعی و هوش مصنوعی مولد در محیطهای کاری تثبیت کردهاند؛ این در حالی است که نیروی کار منطقه بهسرعت از مرحله آزمایش ابزارهای جدید به سمت یکپارچهسازی عملی آنها در وظایف و فرآیندهای روزانه حرکت کرده است.
نسخه چهارم گزارش جهانی این گروه با عنوان «استراتژی مهمتر از ابزارها» نشان میدهد که ۹۳ درصد از کارکنان خط مقدم در خلیج فارس هوش مصنوعی را چندین بار در هفته یا بیشتر استفاده میکنند، در حالی که این نرخ بین مدیران و رهبران به ۹۵ درصد میرسد. این مطالعه بر اساس پاسخهای کارکنان در کویت، عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر انجام شده و خلیج فارس را در کنار هند در زمره مناطق پیشرو جهان در استفاده از هوش مصنوعی در محیط کار قرار داده است؛ منطقهای که با فاصله قابلتوجهی از میانگین جهانی ۷۴ درصدی کارکنان خط مقدم پیشی گرفته است.
اگرچه بازارهای مستقلی مانند برزیل و آفریقای جنوبی نرخهای بالاتری در سطح ملی ثبت کردهاند، اما کشورهای خلیج فارس بهطور جمعی همچنان در صدر قرار دارند و با فاصله آشکاری از بازارهایی مانند فرانسه، ایتالیا و ایالات متحده آمریکا که زیر میانگین جهانی هستند، پیشی گرفتهاند.
سودآوری بهرهوری
سود حاصل از استفاده از هوش مصنوعی دیگر تنها به تسریع برخی وظایف محدود نمیشود، زیرا مطالعه کاهش قابلتوجهی در ساعات کاری را آشکار کرده است. ۵۸ درصد از کارکنان خط مقدم در خلیج فارس میگویند که ابزارهای هوشمند حداقل هشت ساعت در هفته برای آنها صرفهجویی میکنند، در حالی که این نرخ بین مدیران و رهبران به ۶۷ درصد میرسد. این صرفهجویی تقریباً معادل یک روز کاری کامل در هر هفته است که نشاندهنده حجم تأثیر بالقوه فناوری بر بهرهوری است، بهویژه زمانی که سودهای فردی به نتایج تجمعی در سطح شرکتها و سازمانها تبدیل شوند.
رابرت شو، مدیر اجرایی و شریک در BCG X، بازوی دیجیتال گروه مشاورهای بوستون، گفت که نرخهای استثنایی پذیرش در کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس، گذار تعیینکننده نیروی کار از مرحله آزمایش به یکپارچهسازی واقعی فناوری را بازتاب میدهد. او اشاره کرد که سازمانهای خلیج فارس با عملکرد برتر، نه تنها بهخاطر استقرار ابزارها، بلکه بهخاطر سرمایهگذاری رهبران خود در توسعه توانمندیهای تیمهای کاری و افزایش کارایی آنها در استفاده از این ابزارها متمایز هستند؛ اقدامی که برتری فناوری را به سودهای بهرهوری و مزیت رقابتی تبدیل میکند.
وظایف متفاوت
این تحول تا ماهیت شغلها و مهارتهای مورد نیاز برای انجام آنها نیز گسترش یافته است. ۸۵ درصد از کارکنان خط مقدم میگویند که هوش مصنوعی مهارتهای مورد نیاز برای نقشهای آنها را تغییر داده است، در حالی که این نرخ بین مدیران و رهبران به ۹۲ درصد میرسد. با این حال، تغییرات سریع تأثیر منفی بر رضایت شغلی نداشته است؛ ۶۹ درصد از کارکنان خط مقدم و ۷۷ درصد از مدیران و رهبران گزارش دادهاند که پس از پذیرش ابزارهای هوش مصنوعی، احساس خوشبختی بیشتری در کار دارند.
سرعت تحول در مقایسه با استفاده جهانی در سه سال گذشته واضحتر به نظر میرسد؛ نرخ کارکنان خط مقدم که بهطور منظم از هوش مصنوعی استفاده میکنند، از تنها ۲۰ درصد در سال ۲۰۲۳ به ۷۴ درصد در سال ۲۰۲۶ جهش کرده است، در حالی که نرخ مدیران استفادهکننده از این فناوری در همین دوره تقریباً دو برابر شده است.
عاملان آینده
بازار کار خلیج فارس برای مرحله پیشرفتهتری با ظهور عاملان هوش مصنوعی (AI Agents) آماده میشود؛ سیستمهایی که میتوانند وظایف کامل را با مداخله انسانی محدود انجام دهند. ۶۰ درصد از کارکنان خط مقدم در منطقه پیشبینی میکنند که این عاملان حداقل نیمی از مسئولیتهای فعلی آنها را در سه سال آینده انجام خواهند داد، در حالی که این نرخ بین مدیران و رهبران به ۶۶ درصد میرسد. همچنین آگاهی از این سیستمها در مقایسه با سال گذشته بهشدت افزایش یافته است، بهویژه بین رهبران، در حالی که یکپارچهسازی عاملان هوش مصنوعی در فرآیندهای کاری روزانه در سراسر جهان از سال ۲۰۲۵ بیش از دو برابر شده است.
با این حال، BCG هشدار داده است که قواعد حکمرانی، نظارت و پاسخگویی با همان سرعت تکامل نیافتهاند، که این امر بر سازمانها الزام میسازد چارچوبهای مشخصی را برای تعیین مرزهای استفاده از سیستمهای مستقل و مسئولیتپذیری در قبال تصمیمات و نتایج آنها ایجاد کنند.
نگرانی محدود
با وجود پیشبینیهایی مبنی بر اینکه سیستمهای هوشمند سهم بزرگی از مسئولیتهای فعلی را بر عهده خواهند گرفت، نگرانیهای مرتبط با از دست دادن شغل در خلیج فارس همچنان محدود است. تنها ۲۸ درصد از کارکنان خط مقدم میگویند که نگرانند هوش مصنوعی باعث از دست دادن شغل آنها شود، در مقابل ۲۹ درصد از مدیران و رهبران. نتایج نشان میدهد که اکثر کارگران فناوری را ابزاری برای تقویت تواناییهای خود در انجام کار میدانند، نه تهدیدی مستقیم، حتی با وجود پیشبینی انتقال بخشهای فزایندهای از وظایف به سیستمهای مستقل.
شکاف آمادگی
در مقابل شتاب بزرگ در استفاده، گزارش یک چالش جهانی در زمینه آموزش را آشکار میکند؛ تنها ۳۶ درصد از شرکتکنندگان میگویند که آموزش کافی برای مقابله با این تحول دریافت کردهاند، در حالی که ۷۲ درصد از کاربران منظم تأیید کردهاند که مهارتهای مورد نیاز از آنها بهطور قابلتوجهی تغییر کرده است. شکاف در سطح ارتباطات سازمانی نیز گسترش یافته است؛ تنها ۳۳ درصد از کارکنان خط مقدم در سراسر جهان معتقدند که رهبران بهوضوح در مورد هوش مصنوعی با آنها ارتباط برقرار میکنند، در حالی که تنها ۲۸ درصد باور دارند که هماهنگی قوی بین پیامهای مدیریت و آنچه سازمانها در عمل اجرا میکنند وجود دارد.
رامی مرتضی، شریک و مدیر دفتر گروه مشاورهای بوستون در دبی، گفت که تداوم سودهای مرحله اول پذیرش هوش مصنوعی نیازمند هدایت استراتژیک از سوی رهبران و پیوند دادن پیامهای سازمانی با مسئولیتهای روزانه واقعی کارکنان است. او بر اهمیت ایجاد مدلهای عملیاتی و ساختارهای حکمرانی مناسب در کشورهای خلیج فارس تأکید کرد تا سودهای فردی در بهرهوری به منافع گستردهای برای کل سازمان تبدیل شوند.
