احمق با برنامه، بهتر از نابغه بیبرنامه است
ممکن است این عبارت کمی تند به نظر برسد: «احمق با برنامه، بهتر از نابغه بدون برنامه». اما این جمله درس مهمی در رهبری و مدیریت را خلاصه میکند: ایدههای بزرگ به تنهایی منجر به نتایج نمیشوند. در محیط کسبوکار، گاهی با افرادی روبرو میشویم که هوش استثنایی، دیدگاه گسترده و توانایی شگفتانگیزی در تحلیل مسائل دارند. آنها میدانند چه باید اتفاق بیفتد و با مهارت درباره آنچه باید تغییر کند صحبت میکنند، اما وقتی میپرسید: «برنامه چیست؟»، «مسئول کیست؟»، «کی شروع میکنیم؟» و «چگونه موفقیت را اندازهگیری میکنیم؟»، پاسخها محو میشوند. در مقابل، ممکن است فردی کمتجربهتر و کمهوشتر پیدا کنید، اما میداند به کجا میخواهد برسد، گامهای مشخصی تعیین میکند، شروع میکند، نتایج را بررسی میکند و خطاهایش را بهطور مداوم اصلاح مینماید. پس از یک سال، به نظر شما چه کسی به هدف خود نزدیکتر خواهد بود؟ رهبری مسابقه هوش نیست و توانایی ارائه بهترین ارائه در اتاق جلسات نیست؛ رهبری در نهایت به معنای تبدیل ایدهها به اقدامات و اقدامات به نتایج است. بنابراین، چشمانداز بدون برنامه، تنها یک آرزو باقی میماند. و چندین شرکت وجود داشتهاند که ایدههای عالی داشتند، اما در اجرا تعلل کردند، در حالی که رقیبی با امکانات کمتر، سریع عمل کرد، آزمایش نمود، اشتباه کرد، آموخت و سپس فرصت را تصاحب کرد. حتی برنامههای ناقص نیز قابل بهبود در طول مسیر هستند، اما ایدهای که از اتاق جلسات خارج نشود، اصلاً قابل توسعه نیست. و در اینجا یکی از مهمترین ویژگیهای یک رهبر نمایان میشود: انتظار برای کمال. برخی مدیران میخواهند قبل از اتخاذ تصمیم، تمام اطلاعات در دسترس باشد، تمام احتمالات محاسبه شده و تمام خطرات تحت کنترل باشند؛ و این منطقی به نظر میرسد، اما دنیای کسبوکار به ندرت این رفاه را به ما میبخشد. گاهی باید با آنچه امروز میدانید شروع کنید و سپس مسیر را بر اساس آنچه فردا میآموزید اصلاح نمایید. اما وجود برنامه به معنای جمود نیست؛ برنامه خوب یک متن مقدس نیست و رهبر موفق به آن چسبیده نمیماند صرفاً به این دلیل که او آن را تدوین کرده است. اگر شرایط تغییر کند، برنامه تغییر میکند؛ اگر اعداد فرضیات را نادرست ثابت کنند، محاسبات را بازنگری میکنیم؛ و اگر مسیر بهتری ظاهر شود، آن را در پیش میگیریم. مهم این است که هدف واضح بماند و حرکت مستمر باشد. و شاید بزرگترین مشکل در برخی سازمانها، کمبود ایده یا شایستگی نباشد، بلکه انبوهی از ایدهها و اجرای اندک باشد. جلسات طولانی، ارائههای زیبا، استراتژیهای جاهطلبانه، و سپس همه از اتاق بیرون میروند بدون اینکه پاسخ واضحی برای سادهترین سوال داشته باشند: «فردا چه کاری انجام خواهیم داد؟» هوش به رهبر گزینههای بیشتری میدهد و تجربه به او در انتخاب مسیر کمک میکند، اما برنامهای است که همه اینها را به واقعیت تبدیل میکند. بنابراین، ممکن است با توصیف تحتاللفظی یکی به عنوان «احمق» موافق نباشم، اما کاملاً با پیام نهفته در این عبارت همعقیدهام: یک فرد عادی که میداند به کجا میخواهد برسد، برنامهای دارد و به سمت آن حرکت میکند، ممکن است پیش از نابغهای بزند که هنوز فکر میکند از کجا شروع کند. م. حسین محمد ارتی
