چه اتفاقی در سیاره اورانوس میافتد؟

از زمانی که اخترشناس بریتانیایی ویلیام هرشل سیاره اورانوس را در سال ۱۷۸۱ کشف کرد، دانشمندان دریافتند که با جهانی متفاوت از سایر سیارات منظومه شمسی روبرو هستند، اما شگفتیهای واقعی تنها پس از عبور فضاپیمای وویاژر ۲ از کنار این سیاره در سال ۱۹۸۶ آشکار شد؛ این تنها مأموریت فضایی است که تا کنون به این سیاره سفر کرده است. مشاهدات نشان داد که اورانوس مانند سایر سیارات به دور محور خود نمیچرخد، بلکه گویی در حین گردش به دور خورشید، بر پهلو دراز کشیده است؛ پدیدهای که آن را به سیارهای با شدیدترین فصلها در منظومه شمسی تبدیل میکند و باعث میشود قطبهای آن دهههای متمادی به طور پیوسته در روز یا شب سپری کنند. زاویه انحراف محور چرخش اورانوس حدود ۹۷.۸ درجه است، در حالی که این زاویه برای زمین تنها ۲۳.۴ درجه است؛ همین تفاوت است که این منظره منحصر به فرد را پدید میآورد. به جای آنکه سیاره مانند یک فرفره بچرخد، گویی در حال غلتیدن به دور خورشید است. اگرچه اورانوس تقریباً هر ۱۷ ساعت یک بار به دور محور خود میچرخد، اما تعاقب شب و روز در قطبها توسط سرعت چرخش تعیین نمیشود، بلکه توسط سفر آهسته آن به دور خورشید که ۸۴ سال زمینی طول میکشد، تعیین میگردد. در نتیجه، هر قطب حدود ۴۲ سال تحت نور پیوسته خورشید سپری میکند و پس از آن حدود ۴۲ سال در تاریکی مطلق قرار میگیرد، و سپس قطبها نقش خود را با یکدیگر عوض میکنند در حالی که سیاره به گردش خود در مدار ادامه میدهد. جاکوب کیگیریس از مؤسسه کیهانشناسی محاسباتی در دانشگاه دورهام این پدیده را چنین توصیف میکند: «اورانوس بر پهلو میچرخد، به طوری که محور چرخش آن تقریباً عمود بر محورهای چرخش تمام سایر سیارات منظومه شمسی اشاره میکند.» گروه علوم سیاراتی در مرکز علوم و مهندسی فضا در دانشگاه ویسکانسین-مادیسون توضیح میدهد که اورانوس دارای دوره مداری ۸۴ ساله و انحراف محوری نزدیک به ۹۷ درجه است، بنابراین قطبهای آن بین ۴۲ سال نور خورشید و ۴۲ سال تاریکی در نوبت قرار میگیرند.