چرا کارمندان به دوران پیش از هوش مصنوعی دلتنگ هستند؟
با وجود شتاب جهانی به سوی پذیرش کاربردهای هوش مصنوعی، احساس دلتنگی در میان قشر گستردهای از کارکنان نسبت به محیط کاری پیش از ظهور این فناوری در حال شدت گرفتن است؛ چرا که هوش مصنوعی از ابزاری که قرار بود بهرهوری را افزایش داده و بار کاری را کاهش دهد، به عاملی تبدیل شده که فشارهای جدیدی را تحمیل میکند و ماهیت مشاغل و شیوههای ارزیابی عملکرد را دگرگون ساخته است. بر اساس گزارشی که توسط «فایننشال تایمز» منتشر شده است، متقاضیان شغل از کاهش لمس انسانی در فرآیندهای استخدام شکایت دارند، زیرا الگوریتمها اکنون وظیفه غربالگری رزومهها را بر عهده دارند و برخی از مصاحبههای شغلی از طریق نرمافزارهای هوش مصنوعی انجام میشود؛ امری که این احساس را تقویت میکند که فناوری به واسطهای میان انسان و فرصتهای شغلی تبدیل شده است.
بهرهوری بالاتر... و فشار بیشتر
با وجود وعدههایی مبنی بر اینکه هوش مصنوعی زمان را خلاصه کرده و به کارکنان فضای بیشتری برای تمرکز بر وظایف با ارزش افزوده میدهد، مطالعات نتایج متفاوتی را نشان میدهند. پژوهشگران دریافتند که کارکنان پس از ورود ابزارهای هوش مصنوعی به محیط کار، با سرعت بیشتری کار میکنند و مسئولیتهایشان گسترش یافته است، به جای آنکه بار کاریشان کاهش یابد. همچنین بسیاری از کاربران معتقدند زمانی که صرف تنظیم گزارشها یا انجام وظایف میشود، با زمانی مشابه یا حتی بیشتر برای بررسی دقت اطلاعات و اصلاح خطاهای ناشی از مدلهای هوشمند همراه است؛ امری که از مزایای مورد انتظار در زمینه بهرهوری میکاهد.
نظرسنجیای که توسط شرکت ادابتافیست (Adaptavist) انجام شد نشان داد که حدود ۶۵ درصد از کارمندان اداری به دوران حرفهای خود پیش از گسترش هوش مصنوعی دلتنگ هستند. در حالی که حدود یک سوم شرکتکنندگان اعلام کردند که حاضرند ابزارهای هوش مصنوعی مولد را کنار بگذارند، زیرا این ابزارها خلاقیت را محدود میکنند، و درصد مشابهی نیز نگرانی خود را از سوءاستفاده از این فناوریها ابراز داشتند. نزدیک به نیمی از شرکتکنندگان اشاره کردند که نیاز مداوم به بازبینی و تأیید محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی، کار را پیچیدهتر کرده است، برخلاف انتظاراتی که همراه با گسترش این ابزارها وجود داشت.
خلاقیت زیر ذرهبین
تأثیر هوش مصنوعی بر خلاقیت به عنوان یکی از بحثبرانگیزترین جنبهها برجسته شده است. مطالعاتی که به نوشتن خلاقانه پرداختهاند نشان میدهند اگرچه این ابزارها در تولید ایدههای جدید کمک میکنند، اما در عین حال خروجیها را مشابهتر و متنوعتر میسازند. مطالعهای که توسط دانشکده وارتون دانشگاه پنسیلوانیا انجام شد به نتایج مشابهی رسید؛ جایی که کیفیت برخی ایدهها افزایش یافت، اما این امر به قیمت کاهش تنوع و تمایز تمام شد. این موضوع نگرانیهایی را درباره این موضوع ایجاد کرده است که تکیه بر هوش مصنوعی به عنوان منبعی انحصاری برای الهام، ممکن است منجر به تولید محتوایی همگن و فاقد اصالت شود.
گزارش اشاره میکند که بسیاری از شرکتها با تغییر سیاستهای خود در مورد استفاده از هوش مصنوعی، باعث سردرگمی بیشتر کارکنان شدهاند. پس از آنکه در ابتدا کارکنان را به استفاده گسترده از این فناوری برای خودکارسازی وظایف تشویق کردند، بعدها برای کنترل هزینههای مرتبط با اجرای مدلهای هوشمند، محدودیتهایی را بر استفاده از آن اعمال کردند. این در حالی است که نگرانیها درباره تأثیر هوش مصنوعی بر مشاغل، به همراه جنبههای اخلاقی و زیستمحیطی مرتبط با توسعه و استفاده از این فناوریها، همچنان پابرجاست.
اعتراض به نحوه استفاده
گزارش استدلال میکند که دلتنگی به محیط کاری پیش از هوش مصنوعی لزوماً نشاندهنده رد فناوری یا تمایل به بازگشت به گذشته نیست، بلکه بیانگر نگرانی از نحوه ادغام هوش مصنوعی در محیط کار است. در این راستا، نویسنده به واکنشهایی اشاره میکند که اریک اشمیت، مدیرعامل سابق گوگل، هنگامی که از فارغالتحصیلان دعوت کرد تا در انقلاب هوش مصنوعی مشارکت کنند، برانگیخت. برخی این اقدام را نه به عنوان رد تکنولوژی، بلکه به عنوان فرصتی برای کارکنان جهت پرسش درباره چگونگی استفاده از آن و تأثیر آن بر آینده شغلیشان تفسیر کردند.
جستجو برای ثبات
گزارش در پایان با اشاره به این نکته به پایان میرسد که دلتنگی به دوران پیش از هوش مصنوعی، در جوهره خود بازتابدهنده تمایل کارکنان به بازیابی احساس ثبات، اعتماد و توانایی تأثیرگذاری در محیط کاری است که با سرعتی فزاینده در حال تغییر است. اگرچه هوش مصنوعی فرصتهای بزرگی برای افزایش بهرهوری و بهبود کارایی به همراه دارد، اما موفقیت آن تنها با توانایی آن در خودکارسازی وظایف سنجیده نخواهد شد، بلکه به توانایی آن در تقویت خلاقیت، حفظ نقش انسانی در کار و ایجاد تعادل بین کارایی فنی و کیفیت زندگی شغلی نیز بستگی دارد.
