این است آرامش قلب و دوست داشتن خیر برای دیگران

یکی از ویژگی‌های نیکویی که اهالی کویت را متمایز می‌سازد، بخشی اصیل از هویت اجتماعی و انسانی آن‌ها را شکل داده است؛ و شاید زیباترین این ویژگی‌ها، «سلامت سینه» (پاک‌دلی و دوری از کینه)، پاکی درون، و خیرخواهی برای دیگران بدون انتظار پاداش، طلب قدردانی یا تشکر از کسی باشد. اجداد کوییتی با فطرتی سالم و دل‌هایی سرشار از ایمان، عمل می‌کردند؛ آن‌ها نفع رساندن به مردم را دری بزرگ از درهای خیر می‌دانستند و شاد کردن دل دیگران را کاری شریف می‌پنداشتند که تنها برای کسب رضای خداوند متعال انجام می‌شد. بنابراین، نیکی کردن را نه برای تظاهر یا فخرفروشی، بلکه به عنوان رفتاری روزمره و خودجوش، و به عنوان عادت فطری و پیوسته‌ای که از نیت خالص و پاکی درون سرچشمه می‌گرفت، انجام می‌دادند؛ تا جایی که این اخلاق پسندیده به رفتاری عادی و طبیعی تبدیل شد که آثار زیبای آن بر جنبه‌های مختلف جامعه در کویت گذشته نمایان بود.

از جمله موقعیت‌های زیبا که تجسم‌بخش این معانی نیکو هستند، روایتی است که یکی از نزدیکان و هم‌نشینی محمد عسکر خلف العنزی (رحمه‌الله تعالی) نقل می‌کند. عموی محمد العنزی، از فرزندان معروف کویت بود که به پاکی درون و صفا قلبش شناخته می‌شد. راوی این ماجرا درباره او می‌گوید: «در دهه ۱۹۷۰ میلادی، عموی محمد عسکر العنزی (رحمه‌الله تعالی) به عنوان راننده برای شرکت ژاپنی "تایسی کورپوریشن" کار می‌کرد. این شرکت از شرکت‌های معروف ژاپنی بود که در آن زمان چندین پروژه را در تأسیسات نفتی کشور کویت، به‌ویژه در منطقه الدوحه و سایت‌های کاری مرتبط با میدان‌های نفتی اطراف آن اجرا می‌کرد.

در یکی از روزها، عموی محمد عسکر العنزی (رحمه‌الله تعالی) در حال رانندگی با خودروی شرکت بود و گروهی از مهندسان و کارمندان ژاپنی را سوار کرده و به سمت منطقه مقوع (منطقه‌ای تاریخی در کویت که تابعه استان احمدی است، حدود ۲۵ کیلومتر جنوب شهر کویت و حدود ۹ کیلومتر شمال شهر احمدی واقع شده و میدان نفتی مهمی که در سال ۱۹۵۱ کشف شد، در زیر خاک آن قرار دارد) می‌رفتند. در حین حرکت در جاده، توجه گروه ژاپنی به مردی جلب شد که در یکی از کناره‌های جاده، نزدیک ایستگاه انتظار اتوبوس ایستاده بود. او منتظر وسیله نقلیه‌ای بود که او را به مقصدش برساند. به اراده خداوند متعال، این مرد در کنار مجموعه‌ای از لاستیک‌های قدیمی ایستاده بود که متعلق به یکی از شرکت‌هایی بود که آن‌ها را رها کرده و در این مکان نزدیک ایستگاه اتوبوس انداخته بود.

ژاپنی‌ها وقتی این صحنه را دیدند، گمان کردند که این مرد مالک این لاستیک‌هاست و عمداً ایستاده تا آن‌ها را به عابران بفروشد. بنابراین، از عموی محمد عسکر العنزی (رحمه‌الله تعالی) خواستند تا توقف کند و لاستیک‌ها را از آن مرد بخرد. در اینجا، برای لحظه‌ای نخست، زیرکی، حکمت و سلامت سینه عموی محمد (رحمه‌الله تعالی) آشکار شد؛ زیرا او کاملاً آگاه بود که این مرد هیچ ارتباطی با آن لاستیک‌ها ندارد و آن‌ها متعلق به او نیستند. اما در همان لحظه، او در این موضوع فرصتی دید که خداوند، عز و جل، برای روزی حلال این مرد ساده‌دل فراهم کرده است؛ مردی که از ظاهرش ساده‌زیستی و فقر حالش پیداست، همان‌طور که انتظار او برای اتوبوس در گرمای آفتاب نیز بر این موضوع دلالت داشت.

در اینجا، سلامت سینه عموی محمد عسکر العنزی (رحمه‌الله تعالی) نمود یافت؛ او برای روشن کردن موضوعی که برای خودش واضح بود و کاملاً از ذهن ژاپنی‌ها خارج بود، دخالتی نکرد. او به ژاپنی‌ها نگفت که لاستیک‌ها متعلق به آن مرد نیست. از سوی دیگر، او (رحمه‌الله تعالی) نمی‌خواست مرد احساس کند که او از حقیقت ماجرا آگاه است یا که او بزرگواری کرده یا باعث جلب این منفعت برای او شده است. بلکه او (رحمه‌الله تعالی) با تکیه بر سلامت سینه و حکمت خود، کاملاً سکوت اختیار کرد و با آرامش به صحنه نگاه می‌کرد و اجازه می‌داد امور همان‌طور که خداوند متعال مقدر کرده بود، پیش روند. حتی از زیبایی‌های ادب و نیت خالص او در نفع رساندن به آن مرد، این بود که او هیچ سهمی از قیمت فروش لاستیک‌ها برای خود درخواست نکرد، و نه اشاره‌ای به مشارکت خود در ترغیب ژاپنی‌ها به خرید لاستیک‌ها کرد، و نه این نیکی را بهانه‌ای برای تظاهر یا فخرفروشی در برابر آن مرد قرار داد.

او در نیت پاک خود دید که این روزی سهم آن مرد ساده‌دل است و خداوند سبحانه و تعالی آن را با تدبیر نیکو و فضل واسع خود و به حکمتی که جز او کسی از آن آگاه نیست، به او رسانده است. بنابراین، او ترجیح داد که عاملی پنهان در کسب این روزی حلال توسط آن مرد باشد و تنها به درخواست پاداش و ثواب از خداوند عز و جل اکتفا کند.»

این‌گونه بود که عموی محمد عسکر خلف العنزی (رحمه‌الله تعالی)، الگویی صادق از سلامت سینه و خیرخواهی برای دیگران بود؛ او هرگز به فکر کسب شخصی نبود و به ماجرا از منافع شخصی نگاه نمی‌کرد، بلکه نجابت اخلاقی و انسانیت او بر او چیره شد. او انتخاب کرد که با نیت صادقانه‌اش به یک انسان ساده‌دل نفع برساند، بدون اینکه او را احساس شرمندگی یا بدهکاری کند. این موقعیت نیکو، جنبه‌ای روشن از اخلاق اهالی کویت در گذشته را خلاصه می‌کند و نشان‌دهنده پاکی نیت، سلامت سینه و عشق به رساندن خیر به دیگران است، بدون هیاهو یا ادعای بزرگواری. عموی محمد عسکر خلف العنزی (رحمه‌الله تعالی) یکی از الگوهای نیکو از اهالی پاک‌نیت کویت بود که این ارزش‌ها را در رفتار و موقعیت‌های خود در خود پرورش داده بود و تصویری زیبا از شجاعت و مردانگی اصیل کویتی را جاودانه کرد. آن موقعیت‌های نیکو گواه بی‌چون‌وه‌چرا هستند که اخلاق اهالی کرامت‌مدار کویت، تنها کلماتی برای گفتن نبودند، بلکه اعمالی بودند که موقعیت‌ها آن‌ها را ترجمه می‌کردند و نسل‌ها پس از نسل آن‌ها را روایت می‌نمودند.

دکتر عبدالمحسن الجارالله الخرافی