تهران.. فرش پاره
وقتی رئیسجمهور ایران، مسعود پزیکیان، رسماً در ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۶، در حاشیهٔ قمت بریکس در هند، اعتراف کند که محاصره و تحریمها ایران را در مرحلهای خطرناک و حساس قرار دادهاند و کشور با بحران معیشتی و اقتصادی حاد مواجه است، باید بگوییم: شما اینها را کاشتهاید و اکنون درو میکنید. شماست که ایران را به این لحظهٔ حساس تاریخی رساندهاید. این بحران بهطور خودبهخود یا تصادفی پدید نیامده، بلکه نتیجهای است که از دستهای شما سر زده و پیامد طبیعی سالها سیاستهای ناکارآمد و تهاجمی علیه جامعهٔ بینالمللی و کشورهای همسایه بوده است، بدون هیچ توجهی به منافع مردم ایران. رژیم ایران سالها بهگونهای عمل کرده است گویی میتواند تا ابد جهان را به چالش بکشد. جامعهٔ بینالمللی بارها فرصتهایی به ایران داد تا مسیر خود را اصلاح کند و به سیاستی عقلانیتر بازگردد، اما آنها انتخاب کردند که مانور کنند، تنشها را تشدید کنند و لجبازی کنند، با این باور که داشتن اهرمهای فشار در نهایت به تحمیل شرایطشان بر دیگران منجر خواهد شد. ایران کشوری فقیر از نظر منابع یا ظرفیتها نیست. بلکه دارای ثروتهای طبیعی، موقعیت جغرافیایی راهبردی، نیروی انسانی عظیم و بازار گستردهای است. اگر سیاست خارجی مبتنی بر حسن همجواری، احترام به حاکمیت کشورها و توسعهٔ داخلی را انتخاب میکرد، بهجای ورود به درگیریهای باز و گسترش دایرهٔ دشمنان، میتوانست به یک قدرت اقتصادی و توسعهای بزرگ در منطقه تبدیل شود. اما تهران مسیر متفاوتی را انتخاب کرد. میلیاردها دلار برای توسعهٔ برنامهٔ هستهای هدر رفت و میلیاردها دیگر برای حمایت از گروههای مسلح و بازوهای منطقهای صرف شد، در حالی که شهروند ایرانی قادر به پرداخت هزینهٔ حتی یک تکه نان نبود. هیچ کشوری نمیتواند قدرت خود را بر پایهٔ فقیرسازی مردم، گسترش دایرهٔ دشمنان، و تحمیل ایدئولوژی با زور بنا کند و سپس انتظار داشته باشد که دیگران تماشاگر بمانند. قدرت واقعی نه با تعداد موشکها و نه با گسترش نفوذ فراتر از مرزها سنجیده میشود، بلکه با توانایی کشور در بهکارگیری منابع خود برای خدمت به منافع و اقتصادش و تأمین زندگی باکرامت برای مردمش. تهران سعی کرده برای خود قالیچهای سیاسی از نفوذ، درگیریها، اتحادهای مسلحانه و سرکوب امنیتی بافت، با این باور که این قالیچه در نهایت او را به جایگاه یک قدرت بزرگ خواهد رساند که بتواند ارادهاش را بر منطقه و جهان تحمیل کند. اما نمیداند که این قالیچه پر از سوراخ و نقص است و نخهایش شل و افتادهاند و نمیتوانند آن را پنهان کنند؛ و از همین طریق، شکنندگی این رژیم و ضعف تواناییاش در دوام آوردن آشکار شده است. امروز ایران پیش روی دو گزینهٔ بدون گزینهٔ سوم ایستاده است: یا بازنگری شجاعانه در سیاستهایش، یا ادامهٔ حرکت به سوی انزوا و خفگی بیشتر. کشورهایی که میخواهند به یک قدرت منطقهای واقعی تبدیل شوند، به اقتصاد مستحکم، جامعهٔ پایدار و روابط متوازن با جامعهٔ بینالمللی نیاز دارند، نه به گسترش بینظمی و تهدید امنیت بینالمللی.
