«تحوط حاکمیتی... یک راه واحد نیست»

نیازی نیست که پیش‌بینی سقوط ایالات متحده را داشته باشیم یا بگوییم چین در حال آماده‌سازی برای تحویل گرفتن رهبری جهان است. چنین قضاوت‌هایی نیازمند زمان طولانی‌ای هستند تا با واقعیت‌ها تأیید شوند. اما آنچه اکنون قابل مشاهده است، امری دیگر است: بسیاری از کشورها شروع به رفتار کردن بر این اساس کرده‌اند که تکیه بر یک قدرت واحد دیگر گزینه راحتی نیست. در دوره اخیر، تحولاتی ظاهر شده‌اند که شایسته توجه هستند. توافق دفاعی میان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان نمونه‌ای روشن است، و مصر روابط خود را با چین گسترش می‌دهد، در حالی که روابط خود را با ایالات متحده، اروپا، روسیه و کشورهای عربی حفظ می‌کند. در جریان سفر شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین به قاهره، مباحثات به پرونده‌هایی فراتر از تجارت و سرمایه‌گذاری معطوف شد و شامل همکاری‌های امنیتی، تجارت با ارزهای ملی، مراکز داده، نیمه‌رساناها و زنجیره‌های تأمین گردید. این تحولات به معنای آن نیست که این کشورها تصمیم به تغییر اردوگاه‌های خود گرفته‌اند. مسئله ساده‌تر و واقع‌بینانه‌تر است: افزایش گزینه‌ها. کشورهای کوچک یا متوسط از رفاه ورود به درگیری قدرت‌های بزرگ محروم‌اند، اما می‌توانند حجم خطراتی را که ممکن است از این درگیری به آن‌ها سرایت کند، کاهش دهند. اگر سلاح از یک منبع، تأمین مالی از یک منبع، بازار از یک سو، و فناوری وابسته به یک شرکت یا یک کشور باشد، هر اختلاف سیاسی یا بحران بین‌المللی می‌تواند به سرعت به یک مشکل داخلی تبدیل شود. بنابراین، تنوع‌بخشی به روابط نوعی بیمه محسوب می‌شود. منظور قطع رابطه با هیچ‌یک از طرف‌ها نیست، بلکه این است که هیچ طرف واحدی نتواند بر مهم‌ترین شریان‌های کشور تسلط یابد. در اینجا فکر می‌کنم که اصطلاح «تحوط حاکمیتی» جنبه‌ای از تحولاتی را که شاهد آن هستیم، توضیح می‌دهد. کشورها منتظر تغییر نظام بین‌الملل نمی‌مانند تا اقدام کنند؛ آن‌ها پیش‌دستانه و به امید آن حرکت می‌کنند. آن‌ها به سال‌های آینده می‌نگرند و می‌خواهند بدانند اگر بازارها تغییر کردند، هزینه تأمین مالی افزایش یافت، زنجیره‌های تأمین مختل شد، اتحادها تغییر کرد یا خود فناوری به ابزاری برای فشار تبدیل شد، چه خواهند کرد. این امر شبیه به مدیریت ریسک در اقتصاد است، اما در سطح کشور. تمام سرمایه‌های خود را در یک مکان قرار ندهید و اجازه ندهید یک منبع ضروری برای بقای کل سیستم شما باشد. از این رو، ممکن است اشتباه باشد که تحول جاری را به این سوال تقلیل دهیم: آیا آمریکا همچنان قدرت اول خواهد ماند یا چین به قدرت اول تبدیل خواهد شد؟ شاید سوال مهم‌تر این باشد: امروز چند کشور می‌توانند بدون از دست دادن منافع یا استقلال تصمیم‌گیری خود، میان چندین کانون قدرت حرکت کنند؟ اگر این فضا گسترش یابد، جهان تغییر خواهد کرد، حتی اگر ایالات متحده همچنان یک قدرت بزرگ باقی بماند و حتی اگر چین به صعود خود ادامه دهد. نظام بین‌الملل تنها زمانی تغییر نمی‌کند که یک قدرت سقوط کند و قدرت دیگری صعود کند؛ گاهی اوقات زمانی تغییر می‌کند که کشورهای بیشتری راه‌هایی پیش رو داشته باشند که پیش از این در اختیار نداشتند. و برای کشورهای کوچک و متوسط، ممکن است داشتن قدرت بزرگ در دسترس نباشد، اما داشتن بیش از یک گزینه امکان‌پذیر است. و این هسته اصلی تحوط حاکمیتی است: اینکه کشور توانایی حرکت را زمانی که شرایط تغییر می‌کند، حفظ کند.