ایران؛ زمانی که اعمال به صاحبانش بازمیگردد
امروز میگذرد و ما وارد ماه ششم از این بحران شدهایم، و رهبران ایرانی همچنان در برابر تلاشهای منطقهای و بینالمللی برای پایان دادن به جنگ و دستیابی به توافق صلح، به دوری گزیدن و به تعویق انداختن اقدامات ادامه میدهند. این تلاشها جدید نیستند؛ زیرا دهههاست که کشورهای خلیج فارس برای بهبود روابط با ایران و نهادینه کردن اصل همسایگی خوب تلاش میکنند، اما نظام ایرانی بارها سیاست تشدید تنش، مداخله و گسترش نفوذ را برگزیده است. در طول بیش از چهار دهه، این نظام به جای ساختن کشوری مبتنی بر ثبات و ادغام با جامعه جهانی، نظامی را بنا نهاد که بر پایه خشونت، گسترش بیثباتی و صادر کردن ایدئولوژیهایش استوار بود. این رژیم از گروههای شبهنظامی و نیروهای مسلح در عراق، لبنان، یمن و سوریه حمایت کرد و این سیاستها به طولانی شدن جنگها و افزایش رنج مردم منطقه دامن زد. سپس تشدید تنش به تهدید کشتیرانی بینالمللی و تنگه هرمز رسید که بیاعتنایی به جامعه جهانی و امنیت تجارت و انرژی جهانی بود. در داخل، مردم ایران بهای سنگینی برای این سیاستها پرداختهاند. سرکوب سیاسی و نقض حقوق بشر، همراه با بحرانهای اقتصادی، کاهش ارزش پول ملی، افزایش بیکاری و فقر، همه نتایج نظامی است که منابع عظیمی را صرف نفوذ منطقهای، تواناییهای نظامی و برنامه هستهای کرده است، به جای آنکه این منابع به آموزش، بهداشت، توسعه و ساختن اقتصادی قوی اختصاص یابد. اما مشکل عمیقتر، نه در داشتن قدرت، بلکه در ارزیابی نادرست آن است. تاریخ پر از نظامهایی است که گمان میکردند از آنقدر قوی هستند که در برابر چالشها مقاومت کنند. صدام حسین گمان کرد که اشغال کویت میتواند امر واقعسازی کند، اتحاد جماهیر شوروی باور داشت که قدرت نظامی و سیاسیاش برای حفظ نظامش کافی است، و هیتلر فکر میکرد قدرت نظامیاش به او امکان تسلط بر اروپا را خواهد داد. اما تاریخ ثابت کرد که سکوت جامعه جهانی ممکن است طول بکشد، اما هرگز ابدی نیست، و غرور سیاسی و ارزیابی نادرست قدرت اغلب پیامدهای فاجعهباری دارند. امروز ایران با برخی از نتایج گزینههایی که در طول دههها دنبال کرده است، روبرو است. آنچه رژیم در خارج از مرزهایش کاشت، اکنون به صورت بحرانها و فشارهای درونمرزی به سراغش آمده است. این همان واقعیتی است که امروز میبینیم: چگونه چرخ روزگار بر گردانید و آنها از جامی نوشیدند که پیشتر به دیگران داده بودند، و چگونه آنچه برای دیگران ساختند، در خانه خودشان به تعقیبشان پرداخت. چگونه خداوند نیرویی نظامی فراتر از قدرتشان را بر آنان مسلط کرد، به گونهای که در یک ضربه، رویای هستهای زیر خاک دفن شد و قدرتشان نیز ناپدید گشت. بسیاری از اعمالی که در کشورهای عربی انجام میدادند، به شیوههای مختلف و پرهزینهتر به خودشان بازگشته است. او اکنون باید بهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی فزایندهای برای سیاستی بپردازد که بر پایه درگیری مداوم استوار بود. خطرناکترین کاری که نظامهای تمامیتخواه میتوانند انجام دهند، این است که صبر دیگران را به عنوان ضعف تعبیر کنند و باور کنند که قدرت کاذب، نظامشان را محافظت خواهد کرد. امید آن است که ایران به سوی مردم و هموطنانش بازگردد، و ثروتها و ظرفیتهایش از ابزارهای درگیری و گسترش به ابزارهای توسعه و ساختوساز تبدیل شوند، و ایران جایگاه طبیعی خود را در میان کشورهای منطقه بازیابد و صفحهای جدید بر پایه همسایگی نیکو، احترام متقابل و همکاری، دور از جنگها، مداخلات و درگیریهایی که کمر مردم و منطقه را برای دههها خم کرده است، گشاید.
