«هرمز» آزاد یا «خلیج» گروگان: بدون شرطی گشایشی نیست
تلاشی برای باز کردن تنگه هرمز با موافقت ایران و تحت کنترل ایران و بر اساس تفاهمات عمانی-ایرانی و ارائه امتیازات به منظور تداوم باز بودن آن با شرایط ایرانی، راهحل واقعی برای بحران نخواهد بود، بلکه ممکن است تنگه را به گروگان تصمیمگیری ایران تبدیل کند و امنیت، اقتصاد و آینده نسلهای خلیج را به خلقوخوی سیاسی وابسته سازد که در هر لحظه قابل تغییر است. مشکل تنها در باز بودن تنگه نیست، بلکه پرسش مهمتر این است: چه کسی اختیار باز کردن آن را دارد؟ چه کسی اختیار بستن آن را دارد؟ و چه کسی میتواند آن را به عنوان اهرم فشار در هر زمان مورد استفاده قرار دهد؟ اگر تصمیمگیری درباره کشتیرانی در تنگه هرمز تحت اراده ایران قرار گیرد، کشورهای خلیج فارس امنیت واقعی نخواهند داشت، بلکه از خطر جنگ به خطر شантаژ مداوم منتقل میشوند و تجارت، انرژی، سرمایهگذاریها و توسعه همواره گروگان هر اختلاف سیاسی یا نظامی با ایران باقی خواهند ماند. حتی پذیرش کنترل ایران بر تنگه ممکن است در برخی شرایط خطرناکتر از تداوم رویارویی باشد، زیرا جنگ هرچقدر هم که هزینه داشته باشد، آغاز و پایانی دارد، اما تبدیل تنگه به اهرم فشار دائمی به این معناست که اقتصاد خلیج فارس، امنیت انرژی جهانی و آینده منطقه همواره در معرض تهدید باقی میماند. ما نه به باز شدن تنگه هرمز با اراده ایران، و نه با شرایط ایران، و نه جایگزینی جنگ با توافقی که ایران را به تصمیمگیرنده واقعی در تنگه تبدیل کند، نیاز داریم. مورد نیاز، تضمین آزادی کشتیرانی بینالمللی در تنگه هرمز بدون قیمومیت یا سلطه هر کشور است و باید هرمز به عنوان یک گذرگاه جهانی باز بماند که ایران یا هر کشور دیگری آن را به عنوان اهرم فشار سیاسی یا اقتصادی به کار نگیرد. همچنین، تداوم مداخله ایران یا ایالات متحده در امور خلیج فارس، ثبات پایدار ایجاد نخواهد کرد، بلکه خلیج را به صحنهای باز برای درگیری تبدیل کرده و امنیت، توسعه، اقتصاد و بازار آن را به حال و هوای احتمالات جنگ و تشدید تنش واگذار میکند. بنابراین، کشورهای خلیج فارس باید تمام ترتیباتی را که امنیتشان را به قدرت خارجی، اعم از ایران، ایالات متحده یا سایرین، وابسته میسازد، بازنگری کنند و بر ساختن تصمیمگیری مستقل خلیجی برای حفاظت از کشتیرانی، انرژی، اقتصاد و امنیت تمریز نمایند. خلیج فارس نه به قیمومیت کسی نیاز دارد و نه باید گروگان رقابت قدرتهای بزرگ یا منطقهای باشد، بلکه به یک قدرت خلیجی متحد و تصمیمگیری مستقل نیاز دارد که منافع مردمانش را محافظت کند. خروج کامل کشورهای خلیج فارس از هرگونه ترتیباتی که امنیت خلیج را گروگان ایران یا هر قدرت خارجی دیگری کند، ممکن است نزدیکترین راهحل برای ساختن یک نظام امنیتی مستقل خلیجی باشد که از تنگه محافظت کند، آزادی کشتیرانی را تضمین نماید و توسعه، ثبات و آینده نسلهای خلیج فارس را حفظ کند. تنگه هرمز متعلق به ایران نیست و اهرم مذاکره هیچ کشوری نیز نمیباشد، بلکه گذرگاهی حیاتی برای کل جهان است و آزادی کشتیرانی در آن باید به عنوان اصولی پایدار باقی بماند که تحت شانتاژ یا مصالحههای سیاسی قرار نگیرد.
