پژوهشگر کویتی آشکار می‌کند که عرب‌ها چگونه زمان را از آسمان می‌خواندند

پیش از ظهور نقشه‌های مدرن و ساعت‌های دیجیتال، جوامع عربی آسمان را می‌خواندند تا جهت‌ها را تعیین کنند، تغییرات آب‌وهوا را درک نمایند و از فصل‌های کشت آگاه شوند. ستارگان تنها نقاط درخشان در شب نبودند، بلکه نظامی دانشی را شکل می‌دادند که از طریق زبان، شعر و روایت‌های شفاهی منتقل می‌شد. از این منظر، بدریه السالم، پژوهشگر کویتی متخصص در نجوم عربی باستان، در پروژه خود با عنوان «اطلس مقاومتی: نام‌های خورشید» (Resistant Atlas: Names of the Sun) کاوش می‌کند که چگونه آسمان به منبعی برای دانش تبدیل شد و چگونه می‌توان این میراث کهن را از طریق هنر و فناوری در دنیای امروز جایگاه یافت. السالم توضیح داد که رابطه‌اش با نجوم از شگفتی در زیبایی آسمان آغاز شد و پیش از آنکه به پژوهشی درباره پیوند آن با حافظه فرهنگی تبدیل شود. با عمیق‌تر شدن در این حوزه، او کشف کرد که ستارگان از زندگی روزمره جوامع عربی دور نبودند، بلکه در زبان، میراث و حافظه جمعی حضور داشتند. پژوهشگر کویتی در گفت‌وگویی با شبکه خبری «سی‌ان‌ان» آمریکا اشاره کرد که این حضور به جزئیات شخصی نیز گسترش یافت؛ مانند نام خود او، «بدریه»، که به شب ماه کامل مرتبط است. همچنین این موضوع در عبارات عربی موروثی که دانش نجومی عمیقی را در خود جای داده‌اند، نمود یافت؛ مانند عبارت «بین‌الثّری و الثّری» که او از کودکی می‌شنید، بدون آنکه بداند «الثّری» به خوشه ستاره‌ای واقعی اشاره دارد که در آسمان زمستان می‌درخشد. السالم گفت: زبان مهم‌ترین وسیله برای حفظ و انتقال این دانش بود، به‌ویژه در جوامعی که بر زندگی کوچ‌نشینی در صحرا تکیه داشتند، زیرا توانایی حمل حجم عظیمی از اطلاعات را در طول زمان و بدون واسطه مادی داشت. در زبان عربی، کلمات تنها توصیف نبودند، بلکه به داستان‌ها و تصاویر ذهنی تبدیل شدند که انسان را به محیط پیرامونش پیوند می‌زدند. اعرابی که برای هدایت و اندازه‌گیری زمان در محیطی متغیر به دلیل باد و شن نیاز داشتند، آسمان شب را به سیستمی از داستان‌ها تبدیل کردند که به آن‌ها کمک می‌کرد ستارگان را بخوانند و مکان آن‌ها را به خاطر بسپارند. السالم به ستاره «سُهَیل» استناد می‌کند که در میراث عربی با صفات انسانی الهام‌گرفته از درخشش و موقعیت آن در آسمان پیوند خورده است؛ این ستاره به عنوان شخصیتی قوی و احساساتی تجسم یافت، در حالی که نزول آن نزدیک افق جنوبی به عنوان کناره‌گیری یا خجالت تعبیر می‌شد. این صفات صرفاً خیال نبودند، بلکه راهی هوشمندانه برای تثبیت رفتار ستاره در حافظه و پیوند آن با کشتیرزی، کشاورزی و فصل‌ها بودند. السالم در پروژه «اطلس مقاومتی: نام‌های خورشید» از پرسش‌هایی درباره چگونگی درک انسان معاصر زمان و مکان، به‌ویژه از طریق دستگاه‌ها و سیستم‌های دیجیتال که تصویری یکپارچه و خطی از زمان و فضا ارائه می‌دهند، آغاز کرد. او توضیح داد که این پرسش‌ها او را به جستجو در مورد چگونگی سازماندهی زندگی انسان پیش از ظهور سیستم‌های محاسباتی مدرن و اینکه چگونه جوامع کهن توانستند از طریق مشاهده محیط و آسمان، روش‌های دقیقی برای درک زمان و مکان بسازند، سوق داد. عنوان پروژه دارای لایه‌های معنایی متعددی است؛ کلمه «Resistant» (مقاوم) به تلاش برای بازاندیشی در تصورات مدرن، خشک و خطی از زمان و مکان اشاره دارد، در حالی که «Atlas» (اطلس) ایده ترسیم نقشه‌هایی از دانش ناشی از رابطه انسان با محیط زیست خود و گفت‌وگوی مستمر میان انسان‌ها و آسمان، خورشید، ماه، ستارگان و پدیده‌های طبیعی را منعکس می‌کند. این پروژه مقالات، نقشه‌ها، نقاشی‌ها، ابزارها و آثار ترکیبی را گرد هم می‌آورد تا رمزگشایی از آسمان و بازسازی رابطه ما با آن را هدف قرار دهد. «Names of the Sun» (نام‌های خورشید)، فصل اول پروژه است که ۴۱ نام عربی برای خورشید را مطالعه می‌کند. تحلیل این نام‌ها نشان داد که آن‌ها تنها عبارات شاعرانه نیستند، بلکه لایه‌هایی از دانش را حمل می‌کنند؛ به‌طوری که یک نام واحد می‌تواند همزمان اطلاعاتی درباره اندازه، ارتفاع، احساس، فصل و زمان روز منتقل کند.