اینترنت و زندگی

وقتی ایده نوشتن این مقاله در ذهنم شکل گرفت، به برنامه‌ای قدیمی از تولید تلویزیون کویت به نام «علم و زندگی» یاد افتادم؛ برنامه‌ای که حکم مدرسه‌ای مستقل را داشت. ما هر هفته منتظر پخش قسمت جدید بودیم و با خود کاغذ و قلم می‌نشستیم تا اطلاعات را یادداشت کنیم و سپس به بحث درباره آن‌ها بپردازیم. در آن دوران، علم با کندی، آرامش و احترام به عقل پیش می‌رفت؛ اما امروز گوگل و هوش مصنوعی جایگزین آن شده‌اند.

در یکی از روزها تصمیم گرفتم یک تجربه شخصی در زندگی روزمره انجام دهم؛ تجربه‌ای دور از اینترنت. اینترنت را از محل زندگی‌ام خاموش کردم تا ببینم زندگی چگونه پیش می‌رود. در ساعت اول، سکوت سنگین‌ترین مهمان بود؛ نه اعلانی وجود داشت، نه پیامی روی صفحه نمایش می‌رقصید و نه خبر فوری به طور ناگهانی ظاهر می‌شد. دوباره صداهای اطرافم را می‌شنیدم؛ صدای پنکه، صدای قدم‌هایم در خانه و صدای همسایگانی که از پنجره با هم صحبت می‌کردند. چیزهایی را می‌شنیدم که سال‌ها بود می‌شنیدیم اما به آن‌ها توجهی نداشتیم.

کشف کردم که دستم به طور ناخودآگاه بیش از بیست بار به سمت گوشی می‌رود، گویی به دنبال چیزی گمشده می‌گردم و هر بار به یاد می‌آورم که اینترنتی وجود ندارد و سپس به نزدیک‌ترین کتابی که ماه‌هاست روی قفسه مانده است، بازمی‌گردم. عجیب و جالب این بود که زمان کش آمد؛ ساعتی که زمانی بین ویدیوها و پست‌ها پرواز می‌کرد، اکنون برای گذراندن زمانی طولانی، خواندن یک فصل کامل و ملاقات با دوستان بدون عکس‌برداری کافی بود.

در خیابان معادله تغییر کرد. در گذشته هنگام پیاده‌روی برنامه‌ها را مرور می‌کردم، اما امروز هنگام راه رفتن تأمل می‌کنم، چهره‌های مردم را می‌بینم، به زندگی و طبیعت نگاه می‌کنم. ترازوی زمان پس از قطع اینترنت با من متفاوت شد و ترازوی زندگی تغییر کرد. اکنون زمان کافی برای خواندن بسیاری از روزنامه‌ها، انجام برخی معاملات موکول‌شده و مراجعه به ادارات دولتی دارم. اما در اینجا شوک اصلی زمانی رخ داد که برای تکمیل یکی از معاملات به یکی از ادارات دولتی مراجعه کردم؛ کارمند از من خواست که پیگیری معامله را از طریق لینک برنامه دولتی انجام دهم و در اینجا مجبور شدم دوباره به اینترنت متصل شوم تا این معامله را نهایی کنم.

همزمان، تماسی از محل کارم دریافت کردم که باید وضعیت درخواست یکی از کارمندانم را پیگیری می‌کردم و به صورت الکترونیکی امضا می‌نمودم. همچنین به یاد آوردم که باید برخی تعهدات ضروری را به صورت آنلاین پرداخت کنم. در اینجا فهمیدم که اینترنت تنها برای رفاه نیست، بلکه به زیرساختی مشابه برق و آب تبدیل شده است که نمی‌توانیم از آن‌ها بی‌نیاز شویم.

این تجربه دعوتی برای قطع دائمی اینترنت نبود، بلکه دعوتی برای بازگرداندن تعادل و استفاده متعادل از نیازهایمان بود و تسلیم نشدن در برابر برنامه‌های سرگرمی‌کننده. باید به یاد داشته باشیم که در گذشته تشنه‌ی کسب اطلاعات خاصی بودیم، اما امروز به لطف و نعمت اینترنت، در دریایی از اطلاعات غرق شده‌ایم.

چه می‌شود اگر هر شخص روزی را مشخص کند که در آن از دنیای خارج قطع ارتباط باشد؟ یا حتی چند ساعت را دور از صفحات نمایش و اینترنت بگذرانیم و به اطرافیان خود توجه کنیم، برخی کتاب‌ها را بخوانیم یا فعالیت‌های دستی انجام دهیم و آمادگی تفکر انفرادی خود را بازیابیم؟ قطعاً ساعاتی خلاقانه خواهند بود، زمانی که چیزهای زیبایی را به یاد آورید و دوباره تجربه کنید.

پس از پایان زمان تعیین‌شده برای تجربه دوری از صفحات نمایش و شبکه‌های اجتماعی، متوجه خواهید شد که در واقع در حال روزه گرفتن از زندگی بودید. به محض اینکه دوباره دستگاه خود را روشن کنید، شادی و رفاه واقعی شما را فرا خواهد گرفت. این تجربه‌ای مفید است.

وظیفه ما این است که زمان مناسبی را برای استفاده از اینترنت و جستجوی دیجیتال انتخاب کنیم، نه اینکه در همه اوقات از آن استفاده کنیم؛ یعنی آن را به مسجد نبریم، زیرا آن مکانی برای عبادت است، و در زمان گردهمایی خانواده و دوستان از آن استفاده نکنیم و حضور فیزیکی را دست‌کم نگیریم. خداوند کویت و مردم آن را از هرگونه بلا حفظ کند.