تهدید رضایی فرودگاه‌ها، امیدواری‌های نشست ویتکوف و عراقچی را از بین برد
بحرانی که دیروز ایران را در بر گرفته، میان دیپلماسی و تشدید تنش‌ها معلق است؛ صحنه‌ای که در آن تعیین اینکه کدام یک از این دو مسیر بر مرحله آینده حاکم خواهد شد، دشوار است. در نشست آمریکا-منطقه‌ای که در نیویورک با مشارکت کو
ترجمهٔ قیاس از الجريدة — منبع اصلی
بحرانی که دیروز ایران را در بر گرفته، میان دیپلماسی و تشدید تنش‌ها معلق است؛ صحنه‌ای که در آن تعیین اینکه کدام یک از این دو مسیر بر مرحله آینده حاکم خواهد شد، دشوار است.
در نشست آمریکا-منطقه‌ای که در نیویورک با مشارکت کویت برگزار شد، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، پس از مذاکراتی که آن‌ها را «عالی» توصیف کرد، ابراز امیدواری کرد که گشایشی دیپلماتیک حاصل شود. این مذاکرات میان فرستادگان او، استیو ویتکوف و جارید کوشنر، و یک هیئت ایرانی به ریاست عباس عراقچی، وزیر امور خارجه (بر اساس منابع)، انجام شد.
در مقابل، لحن تهدیدآمیز و خصمانه علیه کشورهای منطقه در تهران تشدید شد، همزمان با آغاز اجرای تحریم‌های آمریکا که قرار است تحریم‌های هوانوردی ایران را فلج کند. محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، کشورهای منطقه را تهدید کرد که در صورت اطاعت از تحریم‌های آمریکا، فرودگاه‌هایشان هدف قرار خواهد گرفت. همزمان، انتقادات تندی نیز به عراقچی از سوی تندروها وارد شد.
ترامپ در جریان این نشست گفت که تهران دو راه پیش رو دارد: یکی بسیار بد و دیگری که به عظمت می‌انجامد. او از «شتاب بزرگ» برای دستیابی به توافق سخن گفت و پیش‌بینی کرد که جنگ پس از انتخابات میانه‌دوره آمریکا در نوامبر پایان یابد.
وی اشاره کرد که افزایش فشارها بر ایران بخشی از تلاش‌هایی است برای مجبور کردن آن به «اتخاذ تصمیم درست به سرعت، پیش از آنکه فرصت از دست برود». او احتمال حمله به تأسیسات هسته‌ای ایران با نام «کوه تبر» را نیز در صورت مشاهده فعالیت هسته‌ای گسترده، رد نکرد.
بر اساس اطلاعات، ترامپ به حاضران در نشست اطلاع داد که همچنان درهای مسیر دیپلماتیک برای دستیابی به راه‌حل‌ها را باز نگه داشته است، بدون آنکه گزینه تشدید تنش‌های نظامی را کنار بگذارد. او همچنین بر اهمیت دستیابی به تفاهمات منطقه‌ای با اسرائیل تأکید مجدد کرد.
یک منبع دیپلماتیک ایرانی به «الجریده» گفت که فرستادگان آمریکایی به عراقچی توضیح دادند که خواسته‌های ترامپ از تهران را می‌توان در سه بند خلاصه کرد: اعلام رسمی انصراف از برنامه هسته‌ای، باز کردن تنگه هرمز، و توقف تمام اقدامات خصمانه علیه ایالات متحده و اسرائیل.
بر اساس این منبع، این دو فرستاده عراقچی را از اتلاف وقت یا تکیه بر انتخابات میانه‌دوره آمریکا برحذر داشتند و از او خواستند که دیگر به اختلافات درون نظام ایران بهانه نگیرد. آن‌ها معتقد بودند که هرگونه تأخیر در پاسخ ایران، خطر روی آوردن ترامپ به آغاز مجدد جنگ را افزایش می‌دهد؛ جنگی که طبق هشدار آن‌ها، ویرانگرتر از نبردهای پیشین خواهد بود و ممکن است شامل هدف قرار دادن زیرساخت‌ها و تأسیسات انرژی باشد، همزمان با تشدید محاصره دریایی، زمینی و هوایی.
در مقابل، عراقچی بر اساس این منبع، بر پایبندی تهران به بازگشت به یادداشت تفاهم اسلام‌آباد که در ژوئن بین دو کشور امضا شد، تأکید کرد؛ سندی که به عنوان نقشه راه برای مذاکراتی که به پایان جنگ و رفع نگرانی‌های دیگر منجر شود، و در نهایت به یک توافق جامع برای عادی‌سازی روابط بین دو کشور انجامیده، در نظر گرفته می‌شود.
عراقچی بازگشت به نقطه صفر در مذاکرات را رد کرد و در عوض پیشنهاد داد که برخی بندهای اختلافی یا قابل تفسیر در یادداشت تفاهم شفاف‌سازی یا اصلاح شود.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، این واقعیت را این‌گونه ترجمه کرد که توافق با تهران نیازمند تلاش دشوار است و گفت که دیدار ایران و آمریکا تنها تبادل نظر بوده است.
در مقابل، پلتفرم‌های نزدیک به سپاه پاسداران، از جمله خبرگزاری تسنیم، دیدار ویتکوف و عراقچی را مورد انتقاد قرار دادند.
این خبرگزاری ادعا کرد که این دیدار بدون موافقت نهادهای تصمیم‌گیر و سیاست‌گذاران انجام شده و از عراقچی خواست تا بابت «ارائه هدیه بزرگ به ترامپ» رسماً عذرخواهی کند.
در حالی که شرکت‌های هواپیمایی ایرانی دیروز تحت فشار تحریم‌های آمریکا که هدف آن فلج کردن تحرکات هوایی ایران در موازات تشدید محاصره دریایی علیه کشتی‌ها و بنادرش، مجبور به لغو پروازهای بین‌المللی شدند، محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، با تهدید به اختلال در حرکت فرودگاه‌های کشورهای منطقه در صورت همکاری با ایالات متحده برای توقف پروازهای هوایی ایران، هشدار داد.
رضایی تأکید کرد که اگر آمریکا به شروط «قدیمی و جدید» ایران رضایت ندهد، تنگه هرمز باز نخواهد شد و مذاکراتی صورت نخواهد گرفت. رضایی به شرط جدیدی اشاره داشت که توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام شده بود و آن «رفع محاصره» از گروه انصارالله حوثی در یمن بود.
در همین راستا، عابد الثور، از چهره‌های برجسته حوثی‌ها، دیروز اعلام کرد که گروهش عملیات‌های منطقه‌ای را با ایران و «حزب‌الله» در لبنان هماهنگ می‌کند و ایالات متحده را از انجام حملات علیه گروه همسو با تهران برحذر داشت. وی در عین حال معتقد بود که تنگه باب‌المندب به یک «خط قرمز» برای آمریکا و سایر کشورها تبدیل شده است.
