ماهی صبور
در اواسط دهه ۱۹۹۰، به سرزمین کنانه، مصر، که خداوند آن را حفظ کند - جایی که پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) درباره آن و اهالیاش سفارش به نیکی کردند - برای تحصیل در دانشکده حقوق دانشگاه عینشمس رفتم. این آغاز سال تحصیلی جدید و تجربهای باشکوه برای جوانی بود که برای نخستین بار از خانوادهاش دور میشد.
عمی بزرگوار به نام منصور المهینی، پسربرادر نوخذه مشهور صالح المهینی (خداوند هر دو را رحمت کند)، از من استقبال کرد و مدتی در آپارتمانی در منطقه دقی که به خیابان محییالدین ابوالعز منظر داشت، نزد او اقامت گزیدم و پس از آن در آپارتمانی تنها ساکن شدم.
آن مرحوم هر صبح به بالکن آپارتمان میرفت و مدتها آنجا میماند و به گذشتگان مینگریست و از مناظری که میدید لذت میبرد؛ سپس هنگام ناهار با یک داستان یا موقعیتی که دیده بود نزد ما میآمد تا جایی که با اشتیاق منتظرش میماندم تا برایمان داستان یا موقعیت جدیدی تعریف کند.
روزی هنگام ناهار نشستیم و ماهی «صبور» روی میز بود؛ ماهیای که در میان اهالی کویت و خلیج فارس شناختهشده است، خوشطعم اما به دلیل تیغهای ریز و فراوانش معروف است.
او (خداوند او را رحمت کند) دیدم که با احتیاط بسیار آن را میخورم، از ترس تیغهای ریزش، پس خندید و گفت: «چنین نیست که صبور را بخورند؛ لقمه را بردار و خوب بجو؛ اگر تیغی در گلویت گیر کرد، سپس یک خرما بخور.»
من این ماجرا را با دوست و برادر عمر، محمد السالم (ابواللطیف)، در میان گذاشتم و او تأیید کرد که پدربزرگش، ابن النوخذة عبداللطیف العیسى، نیز همان روش را در خوردن صبور ذکر میکرد.
چه بسیار تیغهای کوچکی که در زندگی در برابرشان میایستیم و در چشمانمان بزرگ به نظر میرسند، در حالی که صاحبان تجربه و دانش، آنها را امری ساده میبینند که بارها از آن گذشتهاند و میدانند چگونه از سر راه بردارند.
بنابراین، کوشش کن که در کنار تو کسانی از اهل خرد، تجربه و دانش باشند که آنچه را تو نمیبینی، به تو نشان دهند، آنچه را تو بزرگ میپنداری، برایت کوچک جلوه دهند و هنگامی که موانع پیش رویت انباشته میشوند، راه را به تو نشان دهند.
سالهای زیبای مصر گذشت و همانطور که هست، تیغهایی نیز داشت، اما شیرینی مقصد، سختی راه را از یادم برد تا اینکه خداوند مرا به فارغالتحصیلی نائل ساخت.
و این است زندگی؛ که غایات به آرزوها دست نمییابند و فرش قرمز برای طلبکنندگان مجد پهن نمیشود؛ بلکه با توکل بر خداوند متعال، سپس عزم و عمل و صبر حاصل میگردد.
شاید زیباترین خاطرهای که از آن میز در ذهنم مانده، این باشد که برخی از تیغهای زندگی نیازی ندارند که از آنها فرار کنیم، بلکه باید بیاموزیم چگونه از سر راه آنها بگذریم.
