دور ریختن زخمها *
پس از غیبتی طولانی، دوستم را ملاقات کردم. میدانستم که سالهای اخیر برای او آسان نبوده و رویدادهای سختی را پشت سر گذاشته و ناامیدیهای کافی را تجربه کرده تا اعتمادش به مردم از بین برود، اما با این حال چنین نکرده است.
در او همان دوست قدیمی را یافتم؛ همان خندهها، همان گرمای وجود و توانایی شگفتانگیزی در استقبال از زندگی، گویی که زندگی هرگز او را ناامید نکرده است.
از دیدار با او خارج شدم و در فکر فرو رفتم: چگونه برخی افراد با وجود تمام این سختیها، به نسخهای از کسانی که آزارشان دادهاند تبدیل نمیشوند؟!
پاسخ را تنها در مهربانی نیافتم؛ چرا که مهربانی پیش از رنج، ممکن است سرشتی ذاتی باشد، اما ماندن آن در وجود پس از رنج، پیروزی بزرگی برای روح است. چگونه تلخی زندگی را میچشی و سپس از یادگیری تلخی از آن خودداری میکنی؟
شاید در آن لحظه کسی تو را ناامید کند؛ در این هنگام باید انتخاب کنی: یا درک کنی که اعتماد بر اساس موقعیتها و با گذر زمان ساخته میشود و این یک درس است، یا اینکه هر چهره جدیدی را متهم بدانی مگر اینکه خلافش ثابت شود که این نشاندهنده زخمی است که هنوز خونریزی میکند.
و هنگامی که بخشنده هستی و به انسانی بیش از آنچه شایسته است میبخشی، در آن لحظه باید انتخاب کنی: یا درک کنی که بخشش به معنای فراموش کردن خودت نیست و این یک درس است، یا اینکه وارد هر رابطه جدیدی شوی و هر کلمه و موقعیتی را محاسبه کنی از ترس اینکه طرفی باشی که بیشتر داده است؛ این رابطهای است که پایان یافته و زخمهایش باز مانده است.
و هنگامی که این زخم را به روابط بعدی خود میبریم، گمان میکنیم که صاحبان آن زخم را در گذشته رها کردهایم، در حالی که اثر زخمشان باقی است؛ زیرا حضورشان در انتخابهایمان باقی میماند، به خاطر آنها شک میکنیم، به خاطر آنها عقبنشینی میکنیم و از ترس درد، درها را به روی همه میبندیم؛ بنابراین تازهواردها بهای زخمهایی را میپردازند که در ایجاد آنها شریک نبودهاند.
و منظور این نیست که از تجربیات به همان شکلی که وارد آنها شدیم خارج شویم؛ زندگی درسهای زیادی به ما میآموزد و طبیعی است که بیاموزیم و محتاطتر شویم، و اعتمادمان را با آگاهی ببخشیم و درهایی را ببندیم که میدانیم تنها به آسیب میانجامند، اما تفاوتی است میان احتیاطی که از ما محافظت میکند و ترسی که ما را از هر آنچه ممکن است زیبا باشد محروم میسازد. بنابراین سوال این نیست: چه چیزی در ما تغییر کرده است؟ سوال این است: آیا تجربه ما را آگاهتر کرده یا خشنتر؟
همه کسانی که سرد شدهاند قوی نشدهاند و همه کسانی که از گلایه دست کشیدهاند به پاکی نرسیدهاند؛ بیتفاوتی گاهی پایان احساس نیست، بلکه راهی کمدردتر برای پنهان شدن است.
و شفا به معنای فراموشی نیست، بلکه به معنای به یاد آوردن بدون آن است که فرمانروایی زندگیمان را به آن بسپاریم، و آموختن از آن بدون آن است که کلید روزهای آیندهمان را به آن بدهیم.
و به همین دلیل آن کسانی را دوست دارم که بزرگ شدهاند بدون آنکه روحشان پیر شود؛ آنها سادهلوح نیستند و زندگی هرگز برایشان سبک نگذشته است، بلکه درک کردهاند که نجات به معنای سالم خارج شدن از درد نیست، بلکه خارج شدن از آن بدون آن است که به امتدادی از آن تبدیل شوند.
و در اینجا فهمیدم که چه چیزی در دوستم باقی مانده است، با وجود تمام آنچه از سر گذرانده است؛ او درس را حفظ کرده و تلخی را به صاحبانش واگذار کرده و از دادن امتیاز نهایی به کسانی که آزارش دادهاند خودداری کرده است، یعنی اینکه اجازه دهد آنها به جای او تصمیم بگیرند که بعداً چه کسی خواهد بود. برخی افراد در زندگی ما میآیند تا درسی را به جا بگذارند و اوج خرد آن است که درس را حفظ کنیم و اجازه ندهیم چیزی از ما را با خود ببرند.
