اکثریت خاموش: پیمانکار

از کجا باید آغاز به مشاهده کرد؟ هیچ‌کس نمی‌داند، اما این امر اجتناب‌ناپذیر است. برخی یاد می‌گیرند و احتیاط می‌کنند، و برخی دیگر به سقوط در چاه شگفتی ادامه می‌دهند. نکته اصلی در اینجا، عادت به بدگویی درباره کار دیگران است که به‌ویژه در میان صاحبان «کار» یکسان، به‌خصوص زمانی که فردی مسئولیت کاری را بر عهده می‌گیرد که پیش از او ناتمام مانده، رواج دارد.

کسی که به خود اعتماد دارد و به این حقیقت ایمان دارد که روزی‌ها از پیش تقسیم شده‌اند، خود را درگیر کوچک‌شماری کار دیگران برای برجسته‌سازی کارهای خود نمی‌کند. او اجازه می‌دهد کیفیت کارهایش از او سخن بگوید و حتی اگر مجبور به توضیح مزایای آن‌ها باشد، تلاش می‌کند از تخریب دیگران پرهیز کند، زیرا از نظر اخلاقی بزرگ‌تر از آن است که تنها بر اساس دستاوردهایش قضاوت شود.

شاید کمی توضیح بیشتر به غنای این موضوع کمک کند. برخی فعالیت‌ها در حوزه‌های بسته‌ای جریان دارند که ما تنها در موارد ضروری وارد آن‌ها می‌شویم، مانند تعمیرات خانگی که نیاز به پیمانکاری دارد که مجموعه‌ای از کارها را انجام دهد و تمام مذاکرات بین او و صاحب‌خانه انجام شود. ما مشاهده می‌کنیم که پیمانکار جدید تلاش می‌کند عیب‌های پیشینیان را بدون آگاهی قبلی یا «درگیری» بیان کند، در حالی که اساساً نیازی به این کار ندارد، زیرا به هدف روزانه خود رسیده و کار جدیدی کسب کرده است!

برخی از صاحبان مغازه‌ها، که هر کدام روزی خود را دریافت می‌کنند، از تکرار این ادعا که محصولاتشان بهترین است دست برنمی‌دارند و مشتری قدیمی، بدگویی‌های مفصل آن‌ها را در مغازه‌های مجاور می‌شنود. حتی صاحب مغازه کوچک و منزوی نیز در مورد کالاهای فروشگاه‌های بزرگ ایراد می‌گیرد، گویی می‌خواهد بیش از سهم تعیین‌شده روزی خود به دست آورد.

اما فعالیت‌هایی که نبردهایشان زیر نورافکن‌ها و در معرض تماشاگران گسترده در شبکه‌های اجتماعی جریان دارد، متعلق به روزنامه‌نگاران، روشنفکران و ادیبان است. در سطح روزنامه‌نگاران، مثلاً، رقابت حول دو محور اصلی می‌چرخد: محور صاحبان برنامه‌ها در شبکه‌های رقیب و محور رقابت بین مهمانان آن برنامه‌ها. در این زمینه، ابزورد بودن این صحنه آشکار می‌شود که در پس آن، انباشتی از عقده‌های برتری‌جویی و حسادت نهفته است.

من درک می‌کنم که چرا صاحبان برنامه‌ها با وجود تفاوت‌هایشان درگیر رقابت هستند، زیرا آن‌ها تحت فشارهای روزانه مدیریت ارشد هستند که درصد بینندگان، وزن مهمانان و حجم بازخوردها در شبکه‌های اجتماعی را برای آن‌ها محاسبه می‌کند. اما آنچه را که نمی‌توانم تحمل کنم، تلاش برخی از مهمانان، تحلیلگران و مفسران برای انحصار حضور خود و سیاه‌نمایی درباره همکارانشان است، در حالی که می‌دانند که رویدادها پایان‌ناپذیرند، برنامه‌ها فراوان‌اند و ساعات پخش بی‌پایان است.

در پایان، در دنیای «پیمانکار» و پیروان آن، هیچ‌کس نمی‌خواهد بپذیرد که آسمان گسترده‌تر از هر چیزی است و روزی تقسیم‌شده است و هیچ‌کس جز آنچه برایش نوشته شده بهره‌ای نخواهد برد. اگر آن‌ها مانند حسن بصری عمل می‌کردند، دل‌هایشان آرام می‌گرفت. او می‌گوید: «دانستم که روزی من را جز من کسی نمی‌برد، پس دلم آرام گرفت.»