در دروازه: کاهش رایگان
چند سال پیش، ایده کاهش تعداد رشتههای ورزشی در باشگاههای جامع به شش رشته، از جمله چهار رشته اصلی گروهی، موجی از اعتراضات را برانگیخت. در آن زمان، شعارهای نادرستی درباره رسالت باشگاه جامع، اهمیت میزبانی از تمامی رشتههای ورزشی و رد کردن تقلیل حرکت ورزشی به تعداد محدودی از تیمها سر داده شد.
تناقض اینجاست که برخی از صداهایی که آن زمان این طرح را محکوم کردند، امروز اعلام انصراف از یک رشته در اینجا و نیت خود را برای انصراف از رشتهای دیگر در آنجا فاش میکنند، گویی تصمیم گرفتهاند طرح قدیمی را اجرا کنند، اما بدون اینکه نهاد ورزشی آنها را مجبور به این کار کند! خندهدار و در عین حال آشکار است که برخی تلاش میکنند انصراف را به عنوان موضعی اعتراضی نسبت به سیاستهای یک فدراسیون، یا نتیجهای از بحران مالی، یا تمایل به بازچینش اولویتها بازاریابی کنند، اما واقعیت کمتر زیباست. انصراف، موضعی قهرمانانه نیست، بلکه بیانیهای از تسلیم است که به زبان اداری نوشته شده و اعتراف صریحی است بر اینکه هیئت مدیره باشگاه مربوطه از مدیریت بحران عاجز مانده و آسانترین راه را انتخاب کرده است: بستن یا لغو تیم به جای گشودن درهای حل مسئله.
مشهور است که کسی که برای رهبری یک باشگاه ورزشی کاندیدا میشود، برای یک شغل فصلی اقدام نمیکند، بلکه برای پذیرش مسئولیتی اقدام میکند که از پیش میداند پر از موانع است. اگر اولین بحران منجر به انصراف شود، چه چیزی از معنای مدیریت باقی میماند؟ آیا شوراها برای رویارویی با چالشها انتخاب میشوند یا برای ثبت آنها در بیانیههای مطبوعاتی؟ شاید لازم باشد به این نکته اشاره شود که بازنده واقعی نه فدراسیون، بلکه بازیگری است که در طول فصل تمرین میکند تا کشف کند تیمش با یک تصمیم اداری ناپدید شده، مربیای که پروژه خود را بنا نهاده اما خود را از رقابت بیرون مییابد، و هوادارانی که عادت دارند لوگوی باشگاه خود را در زمینهای ورزشی ببینند، نه در بیانیههای عذرخواهی.
در اینجا نیز نمیتوان فدراسیونهای ورزشی را از مسئولیت معاف دانست. فدراسیونی که میبیند باشگاههایش یکی پس از دیگری سقوط میکنند و سپس به تغییر جدول مسابقات یا وضع آییننامهای برای رقابتها بسنده میکند، شبیه پزشکی است که پس از ایستادن قلب بیمار به دلیل ناتوانی در اعلام مرگش، تنها به اندازهگیری نبض اکتفا میکند. گفتگوی واقعی، سازشهای دوجانبه و راهحلهایی مورد نیاز است که بقای باشگاهها را در رقابت حفظ کند، نه اینکه تنها با خداحافظی آنها در دروازه بسنده شود.
اما نهاد عمومی ورزش، امروز بیش از نقش تماشاگر متعهد است. او باید این پرونده را با شفافیت باز کند و سوالی اولیه مطرح نماید که پرسشهای دیگری از آن پیروی کنند: آیا این انصرافها ناشی از دلایل واقعی است که نیاز به رسیدگی دارد، یا تنها پردهای برای پنهان کردن ضعف اداری و برنامهریزی ضعیف است؟ اگر باشگاه نتواند یا نخواهد در چهار رشته گروهی که هسته اصلی باشگاه جامع را تشکیل میدهند شرکت کند، حق نهاد ورزشی و دولت این است که بپرسد: بودجهها بر چه چیزی هزینه میشود؟ چرا حمایت در همان سطح ادامه مییابد؟ چرا پول عمومی بیهوده هدر میرود؟
نباید اجازه داد باشگاهها به نهادهایی تبدیل شوند که در انصراف مهارت بیشتری از مشارکت دارند، و نباید فرار از مشکل به دستاوردی اداری تبدیل شود که صاحبانش آن را جشن بگیرند. در غیر این صورت، شاید لازم باشد در فصل آینده رقابت جدیدی تحت عنوان «لیگ برتر انصراف» ایجاد کنیم، به طوری که رقابت در آن بر سر اولین باشگاهی باشد که پیش از سوت شروع، پرچم سفید برافراشته کند!
