مرثیه: سلیمان البدر...
هنگامی که عزیزان و خویشاوندان به رحمت پروردگار میروند، وداع با آنها دردناک است و کلمات از بیان عمق این غیبت ناتوان میمانند؛ بنابراین جز دعا و آنچه حافظه از وقایع و خاطرات در خود جای داده باقی نمیماند که چهرهی عزیزانمان را دوباره پیش چشمانمان زنده میکند، گویی هنوز در میان ما هستند.
فقدان پدرم، دکتر سلیمان سعدون البدر، که در زندگیاش عالیترین مفاهم انسانیت، وفاداری، بخشش و عشق به نیکیکردن و خدمت به میهن، خانواده، خویشاوندان و نیازمندان را تجسم بخشیده بود، برایم دردناک بود. اما درد من عمیقتر شد زمانی که خبر رحلتش به من رسید، در حالی که از خاک میهن فاصلهی زیادی داشتم؛ در لحظهای که آرزو میکردم کاش فاصلهها کوتاه میشد تا در کنار خانوادهام باشم و با آنان بدرقهاش کنم.
از واژهی «پدر» استفاده میکنم، زیرا پدری همواره تنها پیوند خونی نیست؛ افرادی هستند که به دلیل جایگاهی که در قلب ما دارند، مهربانی، حمایت و رفتارشان، منزلت پدر را برایمان دارند. و عموی من، ابوخالد (خداوند او را بیامرزد)، یکی از این افراد بود.
در لحظات فقدان، خاطرات هجوم میآورند و وقایع کوچک و بزرگ همزمان حضور مییابند و کلمات برای ادای دین به زندگی پاک او یا خلاصه کردن عمری که با بخشش، تلاش و نیکی سپری شد، در چند سطر کافی نیستند.
زیرا او پیش از هر مقام و لقبی، انسانی بود به معنای کامل این واژه.
او خوشاخلاق، آرامخو، بخشندهدل، وفادار به خانواده و دوستانش، و همواره کوشنده در حفظ پیوندهای خویشاوندی، پرسوجو از حال خانواده و نزدیکان و ایستادگی در کنار آنها بود. بخش بزرگی از زندگیاش به نیکیکردن اختصاص داشت؛ به نیازمندان کمک میکرد و دست یاری به سوی کسانی که میتوانستند، در داخل و خارج از کویت، به صورتی خاموش و پنهان دراز میکرد که جز نزدیکان او، کسی از جزئیات آن آگاه نبود.
او به دنبال ستایش نبود و از کارهایی که انجام میداد سخن نمیگفت. نیکی میکرد زیرا معتقد بود این کاری است که انسان باید انجام دهد.
او در زندگی عمومی خود نیز همینگونه بود؛ آرام در حضور، و بزرگ در تأثیرگذاری.
او سالهای طولانی را در سایهسار دانشگاه کویت به عنوان استاد، پژوهشگر و مدیر سپری کرد، سپس عمید دانشکده ادبیات شد و با دانش و تلاش خود در آموزش نسلهایی از فرزندان کویت سهیم بود. او اشتیاقی برای آموختن تاریخ و تمدن خلیج عربی داشت و به این باور بود که علم رسالتی است و آموزش، بنیانی که میهنها بر آن استوار میشوند و نسلها آیندهی خود را با آن میسازند.
سپس یکی از سختترین فصلهای تاریخ کویت فرا رسید.
میهن ما از بحران اشغال، زخمی و آسیبدیده خارج شد و کویت در حال بازسازی نهادهای خود و بازیابی زندگی عادی بود. آموزش و پرورش با چالشی استثنایی روبرو بود؛ زیرا فرزندان ما به دلیل اشغال، از یک سال تحصیلی محروم شده بودند و آیندهی یک نسل کامل منتظر تصمیمات استثنایی بود که شایستهی شرایط غیرعادی آن دوران میبود.
از برجستهترین چالشهای آن زمان، آنچه به «سال ادغام» معروف شد، بود؛ تصمیمی که برای جبران سال تحصیلی از دست رفتهی دانشجویان در دوران اشغال گرفته شد تا آنها بتوانند عقبماندگی خود را جبران کنند و بدون اینکه سال دیگری از عمرشان هدر رود، به مسیر تحصیلی خود بازگردند.
ممکن است تصمیمات پس از گذشت سالها در یک سطر یا پاراگراف خلاصه شوند، اما کسی که آن روزها را زیسته است میداند که پشت این تصمیمات، مسئولیتی بزرگ و شرایطی استثنایی نهفته بود.
کویت تازه از اشغال خارج شده بود و مدارس و دانشگاهها، همانند سایر نهادهای دولتی، در تلاش برای بازسازی و احیای خود بودند. بازگشت دانشجویان به کلاسهای درس، بازیابی نقش مدارس و دانشگاهها و احساس مردم به بازگشت زندگی به روال عادی، امری ضروری بود.
در چنین شرایطی، به مردانی نیاز بود که مسئولیت تصمیمگیری را بر عهده بگیرند و آیندهی فرزندان کویت را بر هر چیز دیگری مقدم بدانند.
دکتر سلیمان از نسلی بود که به این باور داشت آموزش، پایهی ساختن میهنهاست و سرمایهگذاری واقعی برای کویت، سرمایهگذاری بر انسان است؛ بر دانش، عقل، ارزشها و آیندهی او. نسلی که خدمت به میهن را وظیفهای بدون منت و مقام را مسئولیتی نه امتیازی میدید.
اما مقامها، هرچند بالا باشند، انسان را خلاصه نمیکنند. آنچه امروز در حافظهی ما باقی مانده، نه مقام است و نه القاب، بلکه خودِ انسان است.
سلیمن البدر را از نزدیک میشناختم؛ در او آرامش جهانبینی، وقار مربیگری، خوشاخلاقی و سادگی انسانیت را میدیدم.
آن مرد آرام، که نیازی نداشت صدایش را بالا ببرد تا شنیده شود، یا درباره خودش صحبت کند تا شناخته شود.
و آن ویژگیهایی که در رزومهها نوشته نمیشوند و اسناد رسمی آنها را به خاطر نمیسپارند، اما در جایی ماندگارتر و صادقتر... در دلهای مردم، ثبت میشوند.
او از نسلی بود که بسیار کار کرد و کم سخن گفت؛ بخشید بدون اینکه بخشش خود را به موضوعی برای معرفی خود تبدیل کند، و با آرامش و صداقت به میهن، خانواده و جامعهاش خدمت کرد.
و امروز، در حالی که خاطرات زندگیاش را در فاصلهای دور از سرزمین میهن مرور میکنم، بیش از هر زمان دیگری درک میکنم که انسان نه به آنچه جمع کرده، نه به القابی که داشته، و نه به تعداد سمتهایی که اشغال کرده، باقی میماند.
با یک کلمه نیکو که در زمان خودش گفت، و دستی که بدون اینکه کسی بداند به نیازمندی دراز کرد، و علمی که به جا گذاشت، و شاگردی که از او آموخت، و خویشاوندانی که به آنها رسیدگی کرد و دوستشان داشت، و میهنی که هنگام نیاز به آن خدمت کرد.
اما برای ما، خانواده و دوستانش، از او چیزی ماندگارتر از هر سمت و القابی باقی خواهد ماند:
خداوند او را با رحمتی گسترده بیامرزد، برایش آمرزش طلبد، منزلتش را گرامی دارد، روزیاش را فراخ گرداند، و آنچه از علم، نیکی، بخشش، پیوند خویشاوندی و خدمت به میهن و خانوادهاش ارائه داد را در ترازوی حسناتش قرار دهد.
او از چشمان ما رفت، اما از دلهای ما هرگز نخواهد رفت.
و برخی مردان هنگام رفتن، ناپدید نمیشوند؛ زیرا در هر دلی که آنها را میشناخت، اثری به جا گذاشتند، در هر عمل نیک نامی از آنها باقی ماند، و در زندگی سیرهای نیکو که با خیریت روایت میشود، به یاد ماندند.
