اکثریت خاموش: چه کسی دلتنگ آن است؟
نمیدانم آیا من تنها کسی هستم که چنین احساسی دارد یا دیگران نیز همین حس را دارند؛ من در اینجا درباره رادیو بیبیسی به زبان عربی صحبت میکنم. از زمان توقف پخش آن در ژانویه ۲۰۲۳، خلأ خبری (کیفی) ادامه داشته و جایگزین مناسبی در دسترس نیست.
گوش دادن به رادیو یک «مد» نیست که به پایان برسد، یا «نوستالژی» متعلق به نسلی که به آن پایبند است؛ بلکه نیاز و عادی است برای گوش دادن و فعالسازی حسهای تخیلی از طریق حواس شنوایی. هر کس سلیقه و حالوهوای خاص خود را دارد، بهویژه هنگام رانندگی در مسیرهای طولانی.
همانطور که اشاره کردم، گوش دادن یک نیاز است. وقتی رویدادی رخ میدهد، همه به دنبال جستوجو در تلفنهای همراه و تلویزیونها برای یافتن خبرهای «واقعی» یا متفاوت از آنچه تحمیل و مسلط است، میروند. در نهایت، ناچارند سوار خودرو شوند و به دنیایی وارد شوند که در آن رادیو همچنان تأمینکننده اصلی اخبار است.
ما در کویت تجربه ویژهای با رادیو بیبیسی در طول تهاجم خشن عراق داشتیم؛ تجربهای با سبک متفاوت و ناآشنا از اخبار که ذرهای از تعارف یا بزرگنمایی در آن نبود. به همین دلیل، بیبیسی از نظر مردمی مورد نفرت قرار گرفت، اما در عین حال پناهگاهی برای اخبار تأییدشده بود. تا زمانی که جنگ آزادیبخش کویت به پایان رسید و مردم به زندگی عادی خود بازگشتند، و تنها تعداد کمی از آنها به دنبال کردن این رادیوی نفرتانگیز ادامه دادند.
شاید از آنچه گفته شد چنین برداشت شود که من بیتابانه منتظر بازگشت رادیو بیبیسی هستم. حقیقت این است که من تمایل به بازگشت آن را انکار نمیکنم، اما نه به همان شکلی که در دهه آخر فعالیتش غالب بود. آن سبک را میتوان در سه نکته خلاصه کرد: ۱- افزایش برنامههای تعاملی (تکراری) با مخاطبانی که نظراتشان تفاوت چندانی با حسابهای جعلی که پر از توهین و نظرات منفی در یوتیوب و پلتفرم «ایکس» (توییتر سابق) و سایر شبکهها هستند، ندارد؛ ۲- هدف قرار دادن کشورهای خلیج فارس در آن برنامههای تعاملی؛ ۳- سوگیری روند پوششهای خبری به نفع کشورهای مبدأ مجریان کانال از نظر تراکم و برجستهسازی.
در پایان، دلیل احساس کمبود من نسبت به رادیو بیبیسی به دو دلیل اصلی بازمیگردد: اول، عدم ظهور جایگزینی خبری که بتواند همان نقش گمشده آن را ایفا کند؛ و دوم، توانایی آن کانال در ورود به موضوعات سیاسی که نزدیک شدن به آنها ممنوع است. در غیر این صورت، به مرحلهای رسیدهام که میگویم «خدا را شکر که وجود ندارد»، با توجه به سیاستهای تحریریه سوگیرانهاش در سالهای اخیر.
