من صید الخاطر: او پیش از آنکه به مردم پارس بگوید...
«او به مردم پارس میزند.» این ضربالمثل برای توصیف فردی بیادب و زبانشلخت به کار میرود که بدون هیچ دلیل یا گناهی، با بیشرمی به مردم توهین میکند و آنها را فحش میدهد. اعراب چنین فردی را به سگی تشبیه کردهاند که «روبرو» (قبلاً) به هر کسی که سر راهش باشد پارس میکند.
خداوند متعال واژه «قُبُلاً» را از همان ریشه لغوی در آیهای ذکر کرده است: «أَوْ يَأْتِيَهُمُ الْعَذَابُ قُبُلًا» (یا عذاب به صورت روبرو به آنها میرسد)؛ یعنی کافران عذاب را به صورت روبرو میبینند. همچنین پیامبر اکرم (ص) واژه «قُبُلاً» را به کار بردهاند، زمانی که از ایشان پرسیدند: «آیا روز قیامت پروردگارش را خواهیم دید؟» فرمودند: «آیا در دیدن ماه شبِ بیستوچهارم (بدر) تردید دارید؟» گفتند: خیر، ای رسول خدا. فرمود: «آیا در دیدن خورشید وقتی ابری در پیش رویش نیست تردید دارید؟» گفتند: خیر. فرمود: «شما او را چنین روبرو خواهید دید.» یعنی به صورت مستقیم و روبرو. اعراب همچنین میگویند: «کَلَّمْتُهُ قَبَلاً» (با او روبرو صحبت کردم)؛ یعنی با او در حضورش سخن گفتم، نه در غیابش.
اما عبارت «پارس روبرو» (النَّباح قَبَلاً) به صورت مستقیم در متون قدیمی نیامده است. با این حال، پیامبر اکرم (ص) خوارج را که مردم را با بدی و دشمنی خود آزار میدادند، مذمت کردند و آنها را به سگها تشبیه نمودند و فرمودند: «الخوارجُ كِلابُ النارِ» (خوارج سگهای آتشند). همچنین درباره کسانی که روبرو به مردم پارس میزنند (توهین میکنند)، فرمودند: «آیا میدانید مفلس کیست؟» گفتند: مفلس در میان ما کسی است که نه درهمی دارد و نه متاعی. فرمود: «مفلس امت من کسی است که روز قیامت با نماز، روزه و زکات میآید، اما آمده است که این را فحش داده، آن را تهمت زده، مال این را خورده، خون این را ریخته و این را کتک زده است.»
شعر عربی سرشار از ابیاتی است که این دسته از انسانها را توصیف میکنند؛ کسانی که در خصومت خشن، در زبان بیادب و در مواجهه با مردم با بدی و فریاد زدن به صورت علنی «روبرو» مانند سگ خبیثی هستند که شرّش را باید دفع کرد تا از زشتیهایش در امان بمانند.
برخی از رسانهها نیز مصداق ضربالمثل «او به مردم پارس میزند» هستند؛ زیرا در توهین بیشرمانه به ملتها و انسانها، و به ادیان و فرقههای آنها، درنگ نمیکنند و هیچ بازدارنده اخلاقی مانع آنها نیست. اما ما میگوییم: «نبح سگها به ابرها آسیبی نمیزند، و کاروان در حال حرکت نیز متضرر نمیشود.»
فرقه خوارج که به «مُکفّره» یا «مارقه» نیز معروف است، قدیمیترین فرقهای است که در دوران پیامبر (ص) از جماعت مسلمانان جدا شد. این فرقه توسط ذیالخویصرة تمیمی پایهگذاری شد؛ او کسی بود که به پیامبر توهین کرد و او را به بیعدالتی در تقسیم غنایم جنگی پس از یکی از غزوات متهم ساخت. از مهمترین عقاید آنها تکفیر گناهکاران و گناهکنندگان، و حلال دانستن شمشیر علیه مسلمانان بود. آنها کسانی بودند که عثمان بن عفان، ذیالنورین، رضیالله عنه را به قتل رساندند. سپس به پیروان علی بن ابیطالب، رضیالله عنه، پیوستند، اما بعداً علیه او شورش کردند زیرا او پذیرفت که برای حل اختلاف با رقیبش معاویه، به داوری روی آورد. علی (ع) آنها را در نبرد نهروان شکست داد و کشت، و سپس عبدالرحمن بن ملجم، یکی از خوارج، علی (ع) را ترور کرد.
