تعطیلات تابستانی... و اوقات هدر رفته
صفحهای از یک سال تحصیلی استثنایی به تمام معیارها را ورق زدیم؛ سالی که در آن جزئیات رویدادهای پرتنش منطقهای و چالشهای امنیتی ناشی از حملات خشن ایران و بازوهای آن در منطقه را تجربه کردیم. با وجود آن فضای پر از نگرانی، فرزندان دانشآموز ما به لطف خدا و توفیق الهی، با موفقیت از این دوران سخت عبور کردند و به ساحل آرامش رسیدند و نرخهای موفقیتی کسب نمودند که مایه دلگرمی و خرسندی دلهاست.
در تعطیلات تابستانی طولانی، مهمترین پرسش این است: پس از این سال پرمشغله، چه خواهد شد؟ چگونه میتوانیم از این رویدادهایی که بر ما و فرزندانمان گذشت، بهرهبرداری کنیم؟
مثل میگوید: «خردمند کسی است که از رویدادها درس بگیرد.» بنابراین نباید این تعطیلات بدون برنامهریزی و تدوین برنامههای هدفمند سپری شود. نخستین گام ما به عنوان والدین، کاشتن فرهنگ آگاهی و آمادگی غریزی برای شرایط پیشآمد در جان فرزندانمان است، به گونهای که فرزندان حس مسئولیتپذیری و آمادگی برای واکنش هوشمندانه در هر مکانی، چه در انجمنهای تعاونی، پارکهای عمومی یا مراکز تفریحی، داشته باشند.
وظیفه تربیتی ما ایجاب میکند که در انتخاب محیطهای تفریحی و آموزشی فرزندانمان دقت کنیم. تأکید بر باشگاههای ورزشی منظمی که تحت نظرتربیتشدگان و مربیان با اخلاق نیکو و الگوی پسندیده باشند، از اهمیت ویژهای برخوردار است. همچنین باید با دقت باشگاههای غیرمختلط را از دوران کودکی انتخاب کنیم، چرا که «هر که را عادت به چیزی افتد، بر همان عادت میماند.»
همچنین باشگاههای تابستانی وزارت آموزش و آموزش که امسال دوباره درهای خود را گشودهاند، همان باشگاههای دیرینهای هستند که در دهههای گذشته نسلی از نوآوران، روشنفکران، ورزشکاران، شاعران و هنرمندان را به جامعه معرفی کردهاند. و مراکز و حلقههای قرآن کریم که به لطف خدا در تمام استانهای کویت عزیز گسترش یافتهاند و شامل مساجد پسران و دختران میشوند، قویترین پناهگاه ایمانی برای جان فرزندانمان هستند.
ساختن هر کشوری از نقطه عطف نخست، یعنی کودک و نوجوان، آغاز میشود. و ما در کویت در برکتهای فراوانی زندگی میکنیم، جایی که تمام این خدمات و فعالیتها یا به صورت رایگان و یا با هزینهای نمادین که در مقایسه با حجم بخشش ارائهشده ناچیز است، در دسترس است.
اگر سیره نبوی شریف را دنبال کنیم، میبینیم که پیامبر خدا (ص) توجه ویژهای به کودکان برای ساختن عقیده و شخصیت آنها داشتند. او به ابن عباس (رضی الله عنهما) چنین سفارش میکرد: «ای پسر جوان، کلماتی به تو میآموزم که به تو سودمند است: خدا را حفظ کن تا او تو را حفظ کند، خدا را حفظ کن تا او را در پیش روی خود بیابی، هرگاه بخواهی چیزی را بخواه، از خدا بخواه، و هرگاه بخواهی یاری جویی، از خدا یاری بخواه...» (روایت ترمذی).
با این روش منحصر به فرد، نسلی قرآنی پرورش یافت که جهان را رهبری کرد؛ نسلی که در آن شجاعت علی بن ابیطالب (رضی الله عنه) تجلی یافت، شبی که در بستر پیامبر (ص) خوابید و جان او را فدای پیامبر در شب هجرت کرد. در همان زمان، پیامبر (ص) با کودکان شوخی میکرد، با مهربانی با آنها رفتار میکرد و به احساساتشان توجه داشت، همانطور که در حدیث ابی عمیر آمده است: «ای ابی عمیر، چه شد با آن پرنده کوچک؟» (روایت مسلم).
مراقبت از فرزندان و انتخاب نحوه گذراندن اوقات آنها، وظیفهای شرعی اصیل است که بر عهده والدین قرار دارد و با گذر زمان یا واگذاری به دیگران ساقط نمیشود. اما پدیدهای که در آن والدین فرزندان خود را به مکانهای تفریحی همراه با رانندگان یا خدمتکاران خانگی میفرستند و خود حضور ندارند، در فرزندان این برداشت نادرست را ایجاد میکند که مورد بیتوجهی و سردی عاطفی قرار گرفتهاند. علاوه بر این، خطرات رفتاری ناشی از نزدیک شدن فرزندان به کارگران، کسب لهجهها، عادات و شاید حتی باورهای مذهبی آنها (اگر غیرمسلمان باشند) وجود دارد.
هدر دادن اوقات تعطیلات تابستانی بدون فایده، مسئولیتی مشترک است که والدین ابتدا در برابر خدا و سپس در برابر جامعه پاسخگو هستند. بیایید این تابستان را به ایستگاهی برای ساختن ذهنها، تقویت بدنها و تحکیم عقاید تبدیل کنیم تا نسلی بسازیم که بتواند با تمام چالشهای آینده روبرو شود.