عبدالحسین عبدالرضا: هنرمندی که کل جامعه را تجسم بخشید
دیروز نهمین سالگرد درگذشت هنرمند بزرگ، عبدالحسین عبدالرضا بود. ما او را تنها به عنوان هنرمندی که از صحنه رفته است به یاد نمیآوریم و آثارش را صرفاً به عنوان نقاط درخشان در تاریخ درامای تئاتر کویت مرور نمیکنیم؛ بلکه شخصیتهای بسیاری را به یاد میآوریم که در میان ما زندگی میکردند و او آنها را بر پرده سینما و تئاتر به نمایش گذاشت تا گواهی بر زمانه، مردم و جزئیات زندگیشان باشند.
عبدالحسین عبدالرضا که در ۱۱ اوت ۲۰۱۷ (۲۰ مرداد ۱۳۹۶) درگذشت، هنرمندی نبود که تنها به دنبال شخصیتی باشد که مخاطب را بخنداند؛ بلکه به خود جامعه میرفت، درهای آن را میگشود و به جزئیات کوچک آن وارد میشد و سپس شخصیتی را به ما ارائه میداد که آن را میشناختیم، گویی یکی از اهالی و همسایگان ماست.
او فقیر و غنی، سادهدل و قدرتمند، مظلوم و ستمگر، کارمند و بیکار، تاجر و صاحب مغازه، پدر و همسر، مسئول و شهروند، خودساخته و فرصتطلب را به تصویر کشید. این شخصیتها صرفاً نقشهایی نبودند که در مقابل دوربین یا بر صحنه تئاتر اجرا میشدند، بلکه نمونههای انسانی و اجتماعی بودند که از واقعیت برداشته شده و با دقتی زیاد و توانایی بالایی در خواندن جامعه، دوباره به مردم ارائه میشدند. حتی زمانی که در سریال تلویزیونی «انحدار» نقش یک معتاد را ایفا کرد، موضوع تنها ارائه یک شخصیت برای یک موقعیت دراماتیک گذرا نبود، بلکه او نمونهای انسانی با شرایط و تناقضات خاص خود را ارائه داد و مخاطب را با یک مسئله اجتماعی مواجه کرد که میتوانست در خانهای، خیابانی یا محیطی که میشناخت، وجود داشته باشد.
شخصیتهای او از مردم دور نبودند؛ ممکن بود از شخصیتی که ارائه میداد بخندید، سپس کشف کنید که به موقعیتی خندیدهاید که خود تجربه کردهاید، یا به شخصی که میشناسید، یا به عادت اجتماعی که چنان با آن آشنا شدهاید که به بخشی از زندگیتان تبدیل شده است!
«بوعثمان» - خداوند او را بیامرزد - در آثارش، خود را فراتر از شخصیتهایی که ارائه میدهد قرار میداد و آنها را با تمام تناقضاتشان زندگی میکرد. گاهی انسان سادهای بود که به دنبال روزی خود میگشت، گاهی مردی که از کف به قله رسیده بود، گاهی شهروندی که با واقعیت برخورد میکرد، گاهی صاحب قدرت که موقعیتها او را آشکار میساخت، و گاهی انسانی که با ضعف، بحران یا انحراف روبرو میشد. شخصیتهایی که مشکلات جامعه را بازتاب میدادند، شاید به امید اینکه راهحلی برای آنها بیابیم. و اینجاست که ارزش تجربه او نهفته است؛ او برای خندیدن نمیخندید، بلکه از خنده برای رسیدن به منطقهای عمیقتر استفاده میکرد: انسان و مشکلات و تناقضات او. به همین دلیل، هدفش تا لحظه مرگ و سپس در زمان رفتنش، باعث گریه همه مردم شد.
عبدالحسین عبدالرضا تنها یک نقش برای ما به یادگار نگذاشت تا آن را به یاد آوریم؛ او جامعهای کامل را به تصویر کشید که شخصیتهایش آن را مجسم میکردند. ما با او خندیدیم، با او رنج بردیم و خودمان را در او دیدیم.
و پس از نه سال غیبت، عبدالحسین عبدالرضا به طور کامل غایب به نظر نمیرسد؛ هنرمندی که در میان مردم زندگی کرد و شخصیتهایش را از واقعیت آنها الهام گرفت، تا زمانی که مردم خود را در آثارش به یاد میآورند، حاضر و زنده خواهد بود. خداوند او را بیامرزد، ای بوعثمان.
