مجازات مضاعف!

می‌گوید: در بسیاری از نهادهای اجتماعی کار کرده‌ام و با ساکنان متعددی تعامل داشته‌ام؛ برخی از آنان متعلق به گروه‌های «افراد دارای نیازهای ویژه (معلولین)، سالمندان، نوجوانان، فرزندان والدین ناشناس و ساکنان دارای عقب‌ماندگی ذهنی» بوده‌اند و تجربیات حرفه‌ای بسیاری کسب کرده‌ام و در مهارت‌های تعامل با این گروه‌ها به مراحل پیشرفته‌ای رسیده‌ام؛ اما کار با گروه نوجوانان منحرف متفاوت بود. ادامه می‌دهد: یکی از مهم‌ترین جنبه‌های این تفاوت، ایفای نقش پدر جایگزین یا برادر بزرگ‌تر برای این ساکن یا آن ساکن است. علاوه بر این، نقش حرفه‌ای اصلی من به عنوان مددکار اجتماعی است. سپس می‌افزاید: روزی وارد یکی از مراکز نگهداری از فرزندان محکوم شدم تا مانند همیشه وضعیت کار را بررسی کنم، و دیدم یکی از ساکنان در گوشه‌ای از مکان به تنهایی نشسته و هم‌اتاقیانش را رها کرده است؛ آن‌ها مانند عادت همیشگی‌شان شب‌زنده‌داری می‌کردند؛ برخی بیلیارد بازی می‌کردند و برخی دیگر تنیس روی میز. گروه دیگری نیز عادت داشتند در دیوانخانه خانه جمع شوند و گفت‌وگو کنند. من به آن‌ها سلام کردم و آن‌ها با سلامی بهتر و آمیخته با اصطلاحات رایج «غشمرة» (کنایه از صمیمیت و شوخی‌های دوستانه) بین من و آن‌ها پاسخ دادند. من عمداً آن ساکن منزوی را که در گوشه‌ای از خانه نشسته بود نادیده گرفتم، اما در درون خود کنجکاوی شدیدی برای دانستن دلایل انزوا و تنهایی ناگهانی‌اش داشتم. اضافه می‌کند: در ابتدا هنگام ورودم هیچ واکنشی از او ندیدم؛ سرش پایین بود، غمگین، رنگ‌پریده و خسته به نظر می‌رسید. ساکنان عادت دارند از طریق موقعیت‌های مشابه با این ساکن، پیام‌های غیرکلامی مانند «چرا نمی‌پرسی؟ چه شده؟» برای ما ارسال کنند. من عمداً او را نادیده گرفتم تا خودش پیش‌قدم شود و درخواست کمک کند، اما به نظر می‌رسد غرورش مانع از این کار شد. در آن لحظه تلاش کردم از هم‌اتاقیانش علت انزوایش را جویا شوم، اما موفق نشدم! گفت‌وگوی خود را با این جمله به پایان رساند: «من نمی‌خواهم بیشتر وقتت را بگیرم.» در پایان بازدیدم از این مرکز، نقش شغلی‌ام مرا مجبور کرد تا با او صمیمی‌تر شوم و درباره علت این انزوا بپرسم، اما هیچ واکنشی نشان نداد؛ همان‌طور که معمولاً افرادی که با شرایط سخت و غیرمنتظره‌ای مواجه می‌شوند، غم و اندوهشان عمیق‌تر می‌شود. با توجه به ماهیت کار و تجربه‌ام، توانستم او را به جلسه اول دعوت کنم و با دعوت به دفترم، آنچه به عنوان «تخلیه هیجانی» شناخته می‌شود را بر اساس مهارت‌های حرفه‌ای و فنی بسیار دقیق انجام دهم تا در آن زمان مشخص شود که علت انزوا و غم او، دریافت خبر فوت برادرش در یک تصادف رانندگی بوده است؛ یکی از کارکنان مرکز که همسایه خانه پدرشان بود، این خبر را به او اطلاع داده بود. و این درد را بیشتر کرد که نتوانست در تشییع جنازه برادرش با سایر اعضای خانواده شرکت کند و به والدینش تسلیت بگوید. در اینجا تلاش‌های حرفه‌ای من دوچندان شد و بعد انسانی در اولویت قرار گرفت تا مجبور شوم نقش پدر، برادر و خانواده جایگزین را ایفا کنم و در غم و اندوهش شریک شوم. در آن لحظه درک کردم که مجازاتش با غم و اندوه بیشتری همراه شده است؛ هم به دلیل از دست دادن برادرش و هم به دلیل محرومیت از مشارکت خانواده‌اش در این مصیبت بزرگ. و احساسات انسانی همواره والاترین هستند.